Ermenistan, bu hafta sonu, 7 Haziran Pazar günü parlamento seçimlerine gidiyor. Seçim, ülkenin hem Türkiye ile hem de ABD-AB-Rusya hattı ile ilişkileri açısından büyük önem taşıyor.
ANKETLERDE PAŞİNYAN’IN PARTİSİ ÖNDE
Nikol Paşinyan, yaklaşık 3 milyon nüfusu olan Ermenistan’da başbakanlık görevini 2018’den beri sürdürüyor. Lideri olduğu Sivil Sözleşme Partisi de kamuoyu yoklamalarında önde çıkıyor. Partiye kimi anketlerde yüzde 32, kimi anketlerde ise yüzde 65 destek gözüküyor. Sivil Sözleşme’nin rakipleri ise Rus vatandaşı iş insanı Samvel Karapetyan’ın başında olduğu Güçlü Ermenistan İttifakı ile eski cumhurbaşkanı Robert Koçaryan’ın başında olduğu Ermenistan İttifakı. Fakat her iki oluşum da anketlerde yüzde 10’u geçemiyor. Böylece, Paşinyan’ın partisinin, 107 koltuklu Ermenistan Ulusal Meclisi’nde çoğunluğu elde etmesine ve hükümet kurmasına kesin gözüyle bakılıyor.
KİM, HANGİ NOKTADA?
Peki bu isimler hangi çizgiyi destekliyor? Paşinyan, 2020 ve 2023’teki Karabağ yenilgilerinden Rusya’yı sorumlu tutuyor. Daha önce “Rusya’nın arka bahçesi” olarak görülen Ermenistan’ı son dönemde Batı ile yakınlaştırdı. Ermenistan parlamentosu, geçtiğimiz yıl, Avrupa Birliği’ne katılım sürecini resmen başlattı. Mayıs ayının başında Ermenistan’ın başkenti Erivan’da yapılan Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesinde Avrupa liderleri boy gösterdi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise, buna karşılık, “Ukrayna’da bugün yaşananlar, ülkenin 2013’teki AB’ye katılım süreciyle başladı” açıklamasını yaptı. Rusya ayrıca, önceki gün, Ermenistan’daki büyükelçisini, “Ermenistan’ın AB ile yakınlaşma adımları Avrasya Ekonomik Birliği’ne zarar verdiği için” Moskova’ya çağırdı. Öte yandan Paşinyan, ABD ile ilişkilerini de üst düzeye taşıdı. Azerbaycan ile barış anlaşması, ABD’nin gözetiminde paraflandı; Zengezur Koridoru olarak bilinen rotaya ABD Başkanı Donald Trump’ın adı verildi. Trump, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun geçtiğimiz hafta Ermenistan’ı ziyaretinin ardından, seçimlerde Paşinyan’a desteğini açıkladı. ABD ve AB’nin Paşinyan’a bu desteğinin karşısında ise, Karapetyan ve Koçaryan’ın partileri Rus destekli olarak görülüyor.
SINIR KAPISI BEKLENTİSİ
7 Haziran’daki seçim, Ermenistan-Türkiye ilişkileri için de kritik bir eşik. Türkiye, Karabağ işgali nedeniyle 1993’te sınır kapılarını kapattığı ve ilişkilerini dondurduğu Ermenistan’la, 2021’den itibaren normalleşme sürecine girdi. Bu süreçte son olarak doğrudan ticaretin başlaması dahil pek çok adım atılsa da, sınır kapıları hâlâ açılmadı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, geçtiğimiz yılın kasım ayında, “Biz ilişkileri şu an itibarıyla normalleştirirsek, Ermenistan'ın elinden Azerbaycan'la barış anlaşmasını imzalaması için gerekli olan en büyük nedeni almış olacağız. Sınır kapılarını, Azerbaycan-Ermenistan barış anlaşması imzalandığı an açacağız” demişti. Azerbaycan’ın Ankara Büyükelçisi Reşad Memmedov da iki hafta önce, “Ermenistan’da önce seçim, ardından anayasa değişikliği olacak; Türkiye sınırı bunların ardından açılacak” sözlerini kullanmıştı. Bu açıklamalara karşın, sınır kapılarının seçimden önce açılabileceğine yönelik beklenti hâlâ mevcut. Cumhuriyet, kapıların 4 Haziran’da açılabileceğini yazmıştı. “Azerbaycan’ı vatanım sayıyorum” diyen emekli büyükelçi Halil Akıncı’nın içinde olduğu bazı diplomatlar da, Türkiye’ye olumlu bakan Paşinyan’a destek için sınır kapılarının seçimden önce açılması gerektiğini söylemişti.
