Paylaşma ve fedakârlık, insan davranışlarının en karmaşık yönlerinden biri olarak kabul ediliyor. Kimileri sahip olduklarını paylaşmaktan çekinmezken, bazıları kendi çıkarlarını ön planda tutuyor. Bilim insanları uzun süredir bu farklılığın nedenlerini araştırırken, yapılan yeni bir çalışma dikkat çekici bir sonuç ortaya koydu.
Araştırmanın sonuçları PLOS Biology dergisinde yayımlandı. Çinli ve İsviçreli bilim insanlarının ortak yürüttüğü çalışmaya göre bencillik ya da cömertlik, beynin belirli bölgeleri arasındaki sinirsel uyumla doğrudan ilişkili olabilir.
BEYNİN İKİ BÖLGESİ DAVRANIŞI ETKİLİYOR
Araştırmada beynin frontal (ön) ve parietal (yan) lobları arasındaki iletişimin sosyal kararlar üzerindeki etkisi incelendi. Deney kapsamında 44 katılımcı üzerinde çalışma yapıldı ve bu iki bölge arasındaki sinirsel faaliyetlerin uyumlu hale getirilmesinin davranışları nasıl değiştirdiği gözlemlendi.
Bilim insanları bu süreçte invaziv olmayan bir yöntem olan Transkraniyal Alternatif Akım Uyarımı (tACS) tekniğini kullandı. Bu yöntemle kafatası üzerinden uygulanan elektrik akımlarıyla nöronların belirli ritimlerde eş zamanlı çalışması sağlandı.
DENEYDE ‘DİKTATÖR OYUNU’ KULLANILDI
Deney sırasında katılımcılara ekonomi psikolojisinde sık kullanılan “Diktatör Oyunu” oynatıldı. Toplam 540 farklı senaryoda katılımcılara belirli miktarda para verildi ve bu parayı karşı tarafla ne kadar paylaşacakları soruldu.
Normal koşullarda bireyler kendi kazançlarını artırmaya eğilimli davranırken, beyin uyarımı devreye girdiğinde sonuçların önemli ölçüde değiştiği görüldü.
SENKRONİZASYON ARTTIKÇA CÖMERTLİK DE ARTIYOR
Araştırmacılar özellikle frontal ve parietal bölgeler arasında gama ritminde senkronizasyon sağlandığında katılımcıların daha cömert kararlar aldığını tespit etti. Deneyde yer alan kişiler, kendi kazançları azalsa bile karşı tarafın alacağı payı daha fazla gözetmeye başladı.
BİLİM İNSANLARI: SOSYAL KARARLARIN ANAHTARI OLABİLİR
Çalışmanın liderlerinden Jie Hu, araştırmanın en önemli yönünün neden-sonuç ilişkisi kurabilmesi olduğunu belirtti. Hu’ya göre, beyindeki belirli ağların iletişimini değiştirmek insanların paylaşım kararlarını doğrudan etkileyebiliyor.
Araştırmacılardan Christian Ruff ise bu bulguların beynin sosyal karar mekanizmalarını anlamada önemli bir adım olduğunu ve insanların iş birliği potansiyelini açıklayabilecek yeni kapılar açtığını ifade etti.
