Birleşmiş Milletler Üniversitesi (UNU-INWEH) tarafından yayımlanan "Küresel Su İflası" raporu (Global Water Bankruptcy: Living Beyond Our Hydrological Means), dünya genelindeki su krizinin artık geri dönülemez bir aşamaya girdiğini bilimsel verilerle ortaya koydu. Rapora göre, yeraltı su rezervlerinin yenilenme hızından daha fazla tüketilmesi nedeniyle doğanın su dengesi bozuldu. Bilim insanları, mevcut tablonun geçici bir kuraklık değil, doğal su sermayesinin kalıcı olarak tükenmesi süreci olduğunu vurguluyor.
4 MİLYAR İNSAN SU KITLIĞIYLA KARŞI KARŞIYA
BM verilerine göre, dünya nüfusunun yaklaşık yarısını oluşturan 4 milyar insan, yılın en az bir ayını şiddetli su kıtlığı içinde geçiriyor. 2026 yılı itibarıyla su kaynaklarının yüzde 70’inin tarımsal sulamada kullanıldığı, ancak bu suyun yüzde 40’ının kendini yenileyemeyen derin yeraltı havzalarından çekildiği saptandı. Raporda, stratejik rezervlerin bu hızla tüketilmesinin küresel gıda güvenliğini doğrudan tehdit ettiği belirtildi.
YERKÜRE FİZİKSEL OLARAK ÇÖKÜYOR
Yeraltı sularının boşaltılması, sadece susuzluğa değil jeolojik yıkıma da neden oluyor. BM raporu, dünya kara alanlarının yüzde 5’inde su çekilmesi kaynaklı toprak çökmesi (subsidence) yaşandığını saptadı. Mexico City’nin yılda 21 santimetre, Cakarta’nın ise 15 santimetre batması bu durumun en somut verileri olarak sunuldu. Uzmanlar, çöken yeraltı havzalarının fiziksel yapısının bozulduğunu ve bu alanların yeniden su depolama kapasitesini kalıcı olarak kaybettiğini açıkladı.
KONYA OVASI KÜRESEL LİSTEDE
Raporun Türkiye bölümünde, Konya Ovası’ndaki duruma geniş yer ayrıldı. Bölgede yeraltı su seviyesinin her yıl ortalama 1 ila 2 metre çekildiği ve bunun sonucunda oluşan obruk sayısının 700’ü aştığı kaydedildi. Türkiye’deki kontrolsüz sulama politikalarının, bölgeyi "hidrolojik iflasın" eşiğine getirdiği ve bu durumun yerel tarım ekonomisi için sürdürülemez bir nokta olduğu vurgulandı.
2030 ÖNGÖRÜSÜ: 700 MİLYON GÖÇMEN
BM’nin hazırladığı gelecek projeksiyonlarına göre, 2030 yılına kadar küresel su talebi, mevcut arzın yüzde 40 üzerine çıkacak. Bu dengesizliğin ve su kaynaklarının tamamen kurumasının, yakın gelecekte 700 milyon insanı su ve gıda kaynaklı nedenlerle göç etmek zorunda bırakacağı hesaplanıyor. Rapor, devletlerin acil olarak su kullanım politikalarını bilimsel verilere göre yeniden düzenlemesi gerektiğini hatırlatıyor.
