İnsanlık tarihinde göz organına yapılan ilk mitokondri nakli olarak kayıtlara geçen bu çalışma, retina ve optik sinir hasarlarının tedavisinde hücresel düzeyde yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
HÜCRESEL ENERJİ SANTRALLERİ KÖRLÜĞE KARŞI DEVREDE
Hücrelerin enerji üreten organelleri olan mitokondriler, hasar görmüş dokuların yenilenmesi ve hücre canlılığının artırılması amacıyla uzun süredir mercek altındaydı. Daha önce kalp ve beyin dokularına uygulanan mitokondri transferi, ilk kez görme organı üzerinde denendi.
Geçirdiği rahatsızlık nedeniyle retinası ve optik siniri ağır hasar gören, ışığa karşı hiçbir göz bebeği tepkisi vermeyen kadın hasta için ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nden (FDA) özel izin alındı. Araştırmacılar, hastanın bacak kasından izole ettikleri sağlıklı mitokondrileri göz küresinin içindeki sıvıya enjekte ederek retinadaki nöronları yeniden canlandırmayı hedefledi.
İŞLEM GÜVENLİ BULUNDU: IŞIK REFLEKSİ YENİDEN SAĞLANDI
Deneyin sonuçlarını içeren rapor, uygulamanın en kritik aşaması olan "güvenlik" testlerinden başarıyla geçtiğini gösterdi. Enjeksiyon sonrasında hastanın gözlerinde herhangi bir enfeksiyon, doku hasarı veya reaksiyon gelişmedi.
Çalışmanın ortak yazarlarından Mount Sinai Icahn Tıp Fakültesi Araştırmacısı Dr. David Putrino, nakil sonrası elde edilen fizyolojik değişimlere dikkat çekerek, uygulamanın ardından hastanın göz bebeklerinin yeniden ışığa tepki vermeye başladığını belirtti. Yapılan incelemelerde hastanın sol gözüyle karaltıları ve gölgeleri seçebildiği, beynin görsel merkezindeki sinirsel aktivitenin işlem sonrasında belirgin şekilde arttığı kaydedildi. Ancak ışık refleksindeki bu iyileşmenin geçici olduğu ve yaklaşık dört hafta sonra etkisini yitirdiği gözlemlendi.
UZMANLAR TEMKİNLİ: TEDAVİNİN KALICI OLMASI İÇİN ÇALIŞMALAR SÜRECEK
Çalışma tıp dünyasında heyecan yaratsa da bağımsız uzmanlar sonuçlara temkinli yaklaşıyor. Cambridge Üniversitesi Nöro-Oftalmoloji Uzmanı Patrick Yu-Wai-Man, enjekte edilen mitokondrilerin hücrelerin içine tam olarak yerleşip yerleşmediğine dair daha fazla kanıta ihtiyaç duyulduğunu ve kaydedilen iyileşmenin kalan sinir hücrelerinin doğal dalgalanması da olabileceğini ifade ediyor.
Sürecin ilk aşamasında yöntemin güvenli olduğunu kanıtladıklarını belirten araştırma ekibi ise, tedavinin kalıcı bir klinik etki yaratabilmesi adına tekrarlayan seri enjeksiyon protokolleri üzerinde çalışıyor. FDA ile ortaklaşa yürütülen bu çalışmaların, gelecekte kalıcı Görme kaybı yaşayan hastalar için standart bir hücresel tedaviye dönüşmesi hedefleniyor.
