Olaylar Ve Görüşler

Bir İlahiyatçının Sürgünü - Ferhat ÖZEN

25 Mart 2021 Perşembe

Prof. Dr. Mustafa Öztürk, XI, XII, XIII. yüzyılın büyük filozoflarından İbn Rüşd, İbni Haldun, Farabi, El Kindi, El Biruni, El Cebir ayarında büyük bir İslam filozofu değildi kuşkusuz; ama onların yolunda, onların soyundan, onların kumaşındandı.

Gerçi aslen Kurtubalı (Córdoba) olan İbn Rüşd, düşüncelerinden dolayı gözden düştüğü, sürgüne gönderildiği olduysa da Müslüman toprakları sağlığında terk etmek zorunda kalmadı. Ama düşünceleri, bilimsel çalışmaları, Müslüman coğrafyada tutunamadı; buna karşılık Batı’da büyük ilgi gördü.

Daha 1200lerde, İbn Rüşd’ün araştırmaları gizli gizli Batı’da (*) okunuyordu. Batı dünyasında hiçbir Müslüman bilginin sahip olamadığı ün ve şöhrete erişen İbn Rüşd, Batı’da doktor olarak tanınsa da daha çok Aristo yorumcusu” olarak bilindi. Batı, kendi Antik Yunan felsefesiyle İbn Rüşd sayesinde tanıştı ve bu düşünceler Batı’da Rönesans düşüncesinin çekirdeğini oluşturdu.

TUTARSIZLIĞIN TUTARSIZLIĞI

Prof. Dr. Mustafa Öztürk de Türkiyede aklı ve bilimi İslamla barıştırmak istiyordu. 30dan fazla kitabı olan, sayısız araştırmaya imza atmış Öztürk dinde sapkınlığa karşı akılcı düşüncelerinden dolayı, Türkiyeden ayrılmak zorunda kaldı. Almanyadaki Münster Wilhelm Üniversitesinin İslam Teolojisi bölümünden aldığı daveti değerlendirerek akademik çalışmalarına devam etmek üzere Almanyaya gitti. Giderken de bu yerli ve milli tımarhanede” bize, ruh sağlığı” diledi.

Büyük İslam Filozofu İbn Rüşd öldüğünde (1198) Merakeş’e gömüldüyse de daha sonra cenazesi Kurtubaya götürüldü. Götürülürken devenin bir tarafına tabutu diğer tarafına kitapları konmuştu, dengeyi sağlamak için. Çünkü kitaplar denge sağlar. Kitap, bilim, felsefe toplumların çılgınlıktan, sapkınlıktan dengeye gelmesini sağlar. Büyük filozof, Tehafütü’t-Tehafüt (Tutarsızlığın Tutarsızlığı) adlı yapıtında bunu (dengeyi) vurgular özcesi.

Hıristiyan Ortaçağında Avrupada yaşanan Kilisenin baskı ve zulmü, bugün İslam Ortaçağı üzerinden Türkiyede uygulanmak isteniyor. İslam coğrafyasında ise bin yıldır denge yok. Batı’da Hıristiyanların kanını emen Kiliseye karşı ayaklanmış aydınlanmacı papazların, örneğin Martin Lutherin, Kalvinistlerin (**) izinde yürüyen, Cumhuriyetin yetiştirdiği seküler ilahiyatçılardan Turan Dursun, Yaşar Nuri Öztürk gibi ilahiyatçılar ya öldürülüyor ya da tarikatların türlü baskıları altında yaşamak zorunda bırakılıyor.

BİZ DİNLEMEDİK…

Prof. Dr. Mustafa Öztürk (***) katıldığı konferanslarda cemaat ve tarikatlara yönelik eleştirileri nedeniyle hedef haline getirilmişti. (Cumhuriyet, 15.03.2021)

Köşe yazarlığı da yapan Öztürk, Fethullah Güleni masum imam” olarak gösterenleri eleştirdiği, Fethullah Gülenin lideri olduğu cemaat için “haşhaşi” benzetmesi yaptığı, IŞİD gibi İslam referanslı terörün arkasındaki ideolojiyi de eleştirdiği için tehditler alıyordu.

Öztürk, FETÖ araştırması yapan TBMM Darbe Komisyonuna bilgi verirken diğer cemaatlerin oluşturabileceği tehlikeye dikkat çekmişti.

Dinleyen kim?

Biz dinlemedik, Alman toplumu dinlesin, yararlansın.

Sonra da bize öğretsinler.

FERHAT ÖZEN
ARAŞTIRMACI YAZAR 



DİPÇE

(*) Batı dünyasında ortaya çıkan İbn Rüşdcülere Averroist” deniyordu.

(**) Papazların Cenneti pazarlamasına isyan eden Luther, Ortaçağ Kilisesine isyanını şöyle dile getirir: Milleti cehennemle korkutup cenneti para karşılığı satıyorsunuz. Sıkıysa cehennemi satsanız ya?” Yargıçlardan biri: Cehennemi kim alır ki?Martin Luther: Ben alıyorum, neyse parası vereyim!” Bedava verdiler! Martin kapının önüne çıktı, duruşma sonucunu merak eden binlerce kişiye seslendi: Cehennemi satın aldım, benimdir. Bundan sonra oraya kimseyi almayacağım, korkmayın.” Cehennem korkusu ve kilise baskısından kurtulan halk, özgür beyinlere sahip oldu ve Almanya aydınlanması beş yüz yıl önce başladı.

(***) 30dan fazla kitabı olan Öztürk’ün çalışmalarından bazıları:

Kuran Dili ve Retoriği, Kitabiyat Yay., Ankara, 2002.

Kuran ve Aşırı Yorum, (Doktora Tezi), Kitabiyat Yayınları, Ankara, 2003.

Kuran’ı Kendi Tarihinde Okumak, Ankara Okulu Yayınları, Ankara, 2004.

Kuran’ın Mutezilî Yorumu, Ankara Okulu Yayınları, Ankara, 2004.

Kuran ve Tefsir Kültürümüz, Ankara Okulu Yayınları, Ankara, 2008.

Meal Kültürümüz, Ankara Okulu Yayınları, Ankara, 2008.

Tefsirde Ehl-i Sünnet & Şia Polemikleri, Ankara Okulu Yayınları, Ankara, 2009.

Kuran, Tefsir ve Usul üzerine -Problemler, Tespitler, Teklifler-, Ankara Okulu Yayınları, Ankara, 2011.

Din Sermayesinden İktidar Devşirmek: FETÖ, Ankara Okulu Yayınları, Ankara, 2017.

Kuran ve Tarihsellik Üzerine, Ankara Okulu Yayınları, Ankara, 2018.

Kurana Çağdaş Yaklaşımlar, Ankara Okulu Yayınları, Ankara, 2019.


Yazarın Son Yazıları Tüm Yazıları