Olaylar Ve Görüşler

Putin-Biden Görüşmesi - Vusal HASANZADEH

17 Haziran 2021 Perşembe

Dünya merakla, ABD Başkanı Joe Biden ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki görüşmeyi bekliyordu. İki lider, ilk kez dün İsviçrenin Cenevre şehrinde görüştüler. Bu zirve,  16 Temmuz 2018de, Putin ve eski ABD Başkanı Donald Trump’ın Finlandiyanın başkenti Helsinkideki görüşmesinden sonra, ABD ve Rusya arasındaki ilk zirveydi. Gündemi ve gerilimi de zaten belliydi. Peki geçmişte ne olmuştu? Biraz da ona bakalım.

Trump döneminde, ABDnin dış politikadaki önceliği Çindi. Rusya bunu iyi kullandı. Küresel ölçekte ataklar yaptı. Biden ise ülkesinin Trump öncesindeki saldırgan kimliğini yeniden öne çıkarmaya başladı. Trumptan farklı olarak ilk hedefleri arasına Rusyayı da koydu. Rus muhalif Aleksey Navalni olayından dolayı, ABD ve Avrupa Birliği, Mart 2021de Rusyaya karşı yaptırım uyguladı. Biden 17 Mart 2021de, bir soru üzerine, Putin hakkında katil” ifadesini kullandı. Ardından Kırım meselesinde ABD, 14-15 Nisanda Karadenize 2 gemi göndereceğini bildirdi. Sonra vazgeçti. Rusyanın, ABD başkanlık seçimlerine müdahalesini, Kırım’ı ilhakını hep gündemde tuttu.

Rusya-ABD ilişkileri, birkaç ay önceki gibi kötü değil. Beyaz Saray, eskiye nazaran biraz daha yumuşak ifadeler kullanmaya başladı. Putin ise ABDnin bu tavrının müzakere öncesi klasik bir uygulama olduğunu, bununla Rusyakandıramayacağını ifade etti. İki  ülke arasında ortak çıkarlar doğrultusunda hareket edecek konular olduğunu belirten Putin, bu konular üzerinden verim alınabileceğini vurguladı. Bunlar gerçekleşirse zirve için harcanan enerjinin boşa gitmeyeceğini ekledi.

STANDART UYGULAMALAR

Biden ise 9 Haziran 2021de, İngilterede, ABD hava kuvvetlerinin askerlerine seslendi. Konuşmasında, Rusyayla çatışma değil istikrar istediğini belirtti. Rusya demokrasiye zarar verecek faaliyetlerde bulunduğunda, ABDnin güçlü yanıt vereceğini vurgulayarak adeta tehdit edercesine bir uyarıda bulundu.

Dünkü görüşme öncesi iki lider birbirlerine karşı nazik hatta şakacı bir tavır sergilediler. Fakat bunlar aslında standart uygulamalardır. Görüşmenin temel gündem maddeleri seçime yönelik müdahale iddiaları, siber güvenlik, Rusyaya uygulanan yaptırımlar, Belarustaki olaylar, Karabağ meselesi, Libya, Suriye ve Ukraynaydı. Ayrıca çevresel sorunlar, iklim değişikliği gibi konular da masadaydı ve bunlarda işbirliği sağlansa bile bölgesel sorunlarda çözüm sağlanması mümkün görünmüyor.

İki ülkenin günümüz koşullarında konvansiyonel bir savaşa girmesi olanaksızdır. O nedenle vekâlet savaşlarına tanık olmayı sürdüreceğiz. Özellikle Suriyede ABD, başta terör örgütü YPG/PYD olmak üzere, terör örgütlerine desteğini daha da artıracak. Rusya da Beşar Esada desteğini artıracak.

ABD, KARABAĞ’DA AĞIRLIĞINI KAYBETTİ

Karabağ konusunda ABD büyük ölçüde ağırlığını kaybetmiştir. Rusya bu meselede ağırlığını koymuş, AGİTi dışlamış, Türkiyeyle işbirliği yapmıştır. Kırım konusunda ise Rusyanın taviz vermeyeceği herkesin bildiği bir gerçektir. Rus jeopolitiğinde Kırım stratejik önemden ziyade, anavatan değerindedir. Şimdiye kadar yaptırımlar karşısında geri adım atmamıştır. Libya meselesinde ise Rusyanın bölgedeki Wagner güçlerini geri çekmeyeceği gelişmelerden bellidir. Seçime müdahale ve siber saldırı iddiaları ise Kremlin tarafından önceden reddedilmiştir.

Genel olarak değerlendirilirse şu görülür: Bazı konularda işbirliği sağlansa da bazı konular çözümsüz kalacaktır. Belli alanlardaki işbirliği, kısa vadede devam etse de büyük ölçüde sorunlar varlığını koruyacaktır. Putin döneminde Rusyanın özellikle 2008den itibaren jeopolitik meselelerde, ABD ve Avrupa karşısında, yaptırımlara rağmen geri çekilmediği dikkate alınırsa bundan sonra da ABD-Rusya çatışmasını farklı sahalarda göreceğimiz kesindir.

VUSAL HASANZADEH

ARAŞTIRMACI


Yazarın Son Yazıları Tüm Yazıları