Türkiye, 1 Nisan itibarıyla 5G’ye geçiş yaptı. Operatörler reklamlar yaptı, çeşitli kampanyalar başlattı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu’nun da şevkle anlattığı 5G projesinin önce kalabalık yerlerde yaşama geçirildiği, 2 yıl içerisinde tüm Türkiye’ye yayılmasının planlandığı aktarıldı. 5G teknolojisine yönelik gelişmeler, yurttaşlarda çeşitli beklentiler uyandırdı.
İnternetin hızlanacağı, kapsam alanının genişleyeceği, enerji tasarrufu yapılabileceği, deprem gibi acil durumlarda erişim sorunlarının yaşanmayacağı öngörüldü. Buna karşın yurttaşlar, 5G teknolojisi ile halihazırda fazlasıyla pahalı olan internet paketlerinin daha da zamlanacağından endişeli. Bunun yanı sıra, 5G’nin Türkiye’de gerçekten tam anlamıyla yaşama geçirilip geçirilmediği de tartışma konusu haline geldi.
5G’NİN YENİLİKLERİNDEN YARARLANILAMIYOR
Tüm Türkiye’nin gündeminde olan 5G teknolojisinin diğer ülkelerden farklı olarak Türkiye’de Non-Standalone (NSA) sistemiyle yaşama geçirildiği ileri sürüldü. Medyada tartışılan sistem, mevcut 4G LTE altyapısının üzerine 5G antenlerinin takılmasıyla çalışıyor. Yani sinyal 5G’den geliyor ama kontrol merkezi hâlâ eski 4G’ye bağlı. Operatörler, bu yöntemi tüm sistemi sıfırdan kurmak yerine hızlıca 5G teknolojisini getirebilmek için tercih ediyor. Buna karşın bu sistemle 5G’nin tüm yeniliklerinden yararlanılamıyor.
‘HIZLA HAYATA GEÇİRİLMELİ’
TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Ankara Şube Başkanı Ramazan Pektaş, konuyu Cumhuriyet’e anlattı. 5G’nin olumlu yönlerini hız artışı, gecikme süresinde yaşanacak düşüşler ve cihaz bağlanma kapasitesinin artışı olarak yorumlayan Pektaş, operatörlerin afet durumlarında hizmet koşullarını etkileyip etkilemeyeceğine yönelik sorumuzu yanıtladı.
Pektaş, afet durumlarında yaşanan en büyük sorunlardan birinin aynı anda çok fazla cihazın bağlantı yapması sebebiyle altyapının yetersiz kalışı olduğuna dikkat çekerek “Teorik olarak 5G bu sorunu çözüyor ancak bu hizmetin gerçek anlamda alınabilmesi için afet bölgesinin 5G servisi ile destekleniyor olması lazım, daha doğru bir ifadeyle 5G sinyalini alan ve telefonu 5G uyumlu abonelerin sorun yaşamaması beklenir. Elbette 5G servisinin orada tam anlamıyla aktif olması koşuluyla. Bizim gibi afet ülkesi bir coğrafyada hızla hayata geçirilmesine ihtiyaç var” dedi.
“Afet nerede 5G teknolojisi var bilmez” uyarısını yapan Pektaş, “Afet durumlarında GSM şebekesinin tek sorunu hız ve baz istasyonlarının cihaz bağlama kapasitesi ile de sınırlı değil ne yazık ki. GSM santrallerinin kapasiteleri, afet bölgesinde baz istasyonlarının bulunduğu binalar ve kesintisiz güç kaynaklarını olup olmadığı da büyük önem taşıyor” ifadelerini kullandı.
BAKANLIKTAN VE OPERATÖRLERDEN AÇIKLAMA BEKLENİYOR
NSA sistemine yönelik ididaları da yorumlayan Pektaş, “Maalesef gerek operatörler gerekse bakanlık bu konuda çok açık ve net bilgi vermiyor ancak 4G altyapısı üzerinden 5G sinyal hızlarının servise verildiği izlenimi var. Aslında şu andaki 4,5G uygulaması da biraz teknolojik göz boyama olarak gündeme gelmiş ve 4G üzerine birkaç özellik eklenerek 4,5G iddiasında bulunulmuştu. Bu NSA konusunu biraz daha teknik detaylarıyla görmek için önümüzdeki günlerde muhatapları ile iletişime geçmek ve bazı testler yapmak gerekecek” dedi.
NSA sisteminin orijinal 5G ile farklarını da belirten Pektaş, “Non-Standalone temel olarak 4G altyapısı üzerinden bazı 5G servislerini vermek. Kısacası adı 5G ama hizmet kalitesi, özellik türü, hız açısından 5G değil. Örneğin teorik hızlara yani saniyede 20 gigabyte hızlara ulaşamaz, örneğin teknik kapasite olan kilometrekare başına 1 milyon cihaz bağlanamaz, 1 milisaniyeden çok daha fazla gecikme süreleri de görülür” diye konuştu.
‘GÖZ BOYAMA VAR’
5G sürecinin tüm Türkiye’ye yayılış sürecine ilişkin de yorum yapan Pektaş, “5G teknolojisinin 81 il merkezinde başlatıldığı ifade edildi, tabii ki il merkezlerinin tamamı değil kalabalık noktalar sadece. Yani burada da bir göz boyama var diyebiliriz. Bir şehir merkezinin bir veya birkaç noktasında 5G var diye il merkezinde 5G var diyebilecekler. Açıklamalara göre 2 yıl hedefleniyor ama gerçekçi olmak gerekirse altyapının da tümüyle 5G uyumlu hale gelmesi ve baz istasyonların tümünün 5G özelliklerine göre güncellenmesi bu süre içinde çok mümkün görünmüyor. Hedef sürenin 2 katına varabilir” dedi.
