Aydınlanma şehitleri

Aydınlanma şehitleri

26.01.2026 09:53:00
Güncellenme:
Aydınlanma şehitleri

KONUK YAZAR | Atatürk Araştırmacısı Ahmet Gürel, Cumhuriyet Ege için yazdı...

Uğur Mumcu

(22 Ağustos 1942, Kırşehir - 24 Ocak 1993, Ankara)

Ankara Cumhuriyet Ortaokulunu ve Ankara Deneme Lisesini bitirdikten sonra Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesine girdi. Cumhuriyet Gazetesinde yayımlanan "Türk Sosyalizmi" başlıklı makalesiyle Yunus Nadi Ödülünü aldı.

Hukuk Fakültesini bitirdi ve Cemal Reşit Eyüpoğlu'nun yanında bir süre avukatlık yaptı.

Yön Dergisinde yazmaya başladı. Mustafa Kemal Atatürk'ün ilke ve devrimlerini, tam bağımsız bir Türkiye'yi savundu.

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Kürsüsü Profesörü Tahsin Bekir Balta'nın asistanı oldu. Daha sonra incelemeleri, Milliyet Gazetesinde yayımlanmaya başladı.

12 Mart'ta gerçekleşen darbenin aydınlara yönelik baskıcı tutumundan o da payına düşeni aldı. 17 Mayıs'ta gözaltına alındı. Bir ay sonra serbest bırakıldı.

Askerliğini yapmaya hazırlandığı sırada, orduya hakaret etme savıyla tutuklandı. Pek çok aydınla birlikte, Mamak Askeri Cezaevinde bir yıla yakın kalan Uğur Mumcu, açılan davada 7 yıl hapse mahkûm edildi ancak, kararın Yargıtay'ca bozulmasının ardından serbest bırakıldı.

Tuzla Piyade Okulunda 10 Ocak'a kadar süren üç aylık eğitimden sonra, okul yönetimi tarafından "kötü hal ve düşünce sahibi" diye suçlanarak "er" çıkarıldı ve Patnos'a yollandı. 31 Ocak'ta askerliğini sakıncalı piyade eri olarak, Ağrı'nın Patnos ilçesinde tamamladı.

Birçok esere imza atan Uğur Mumcu, 24 Ocak 1993 günü arabasına yerleştirilen bomba ile öldürüldü.

Image

Uğur Mumcu’nun eserleri

Mobilya Dosyası 

Suçlular ve Güçlüler 

Sakıncalı Piyade 

Bir Pulsuz Dilekçe 

Büyüklerimiz 

Çıkmaz Sokak 

Rabıta 

Tüfek İcad Oldu 

Silah Kaçakçılığı ve Terör 

Söz Meclisten İçeri 

Ağca Dosyası 

Terörsüz Özgürlük 

Papa-Mafya-Ağca 

Sakıncasız 

Devrimci ve Demokrat 

Liberal Çiftlik 

Aybar ile Söyleşi 

12 Eylül Adaleti 

İnkılap Mektupları 

Bir Uzun Yürüyüş 

Tarikat-Siyaset-Ticaret 

ADD Doç. Dr. Bahriye Üçok

(D. 1919, Trabzon - Ö. 6 Ekim 1990, Ankara)

İlâhiyatçı, yazar, politikacı, senatör, XVII. Dönem Ordu Milletvekili. Yüksek öğrenimini Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Ortaçağ Türk-İslam Tarihi Bölümünden yaparken, aynı zamanda Devlet Konservatuarı Opera Bölümüne de devam etti ve bu bölümü de bitirdi. 1953 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesine öğretim elemanı olarak girdi. Bu fakültede öğretim üyesi olan ilk kadındır. 1954 yılında ‘İslam Devletlerinde Kadın Hükümdarlar’ adlı tezi ile doçentliğe yükseldi. Üçok, 1971 tarihinde Cumhurbaşkanlığı kontenjanından senatör seçildi. 1977’de CHP’ye katıldı. 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra siyasi partiler yeniden kurulurken Halkçı Partinin kurucuları arasında yer aldı. 6 Kasım 1983 genel seçimlerinde bu partiden XVII. Dönem Ordu Milletvekili seçilerek TBMM’ye girdi. ADD’nin kurucu üyesi oldu.

Image

Bahriye Üçok, 6 Ekim 1990 günü evine gönderilen kitap paketini kapısının önünde açmaya çalışırken içine yerleştirilen bombanın patlaması sonucu yaşamını yitirdi. Suikasti düzenleyenler bulunamadı, faili meçhul cinayetin sırrı çözülemedi.

Doç. Dr. Bahriye Üçok’un eserleri

    • Atatürk'ün İzinde Bir Arpa Boyu. 

    • İslamdan Dönenler ve Yalancı Peygamberler. 

    • İslam Tarihi Emeviler Abbasiler. 

    • İslam Devletlerinde Türk Naibeler ve Kadın Hükümdarlar.

    • Şeriat Sarmalında Türkiye