Artan maliyetler, yetersiz destek politikaları ve derinleşen kuraklık, Türkiye’de pamuk üretimini kritik bir noktaya taşıdı. Özellikle Ege Bölgesi’nde üreticiler girdi maliyetleri nedeniyle pamuk ekiminden uzaklaşırken sektör temsilcileri ekim alanlarında sert daralma yaşandığını belirtiyor. Üretimdeki gerilemenin önümüzdeki yıllarda ithalat bağımlılığını artırabileceği uyarısı yapılırken üreticiler sürdürülebilir bir pamuk politikası ve güçlü destek mekanizması çağrısında bulunuyor. Söke Ziraat Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Tanyeri, “Başta mazot, gübre, tohum ve kimyasal ilaç olmak üzere dört ana girdi kalemimiz var. Bunların maliyeti her yıl yüzde 70 ila 80 oranında arttı. 2022 yılında pamuğu 22 liraya sattık. 2025 yılında 27 liraya sattık. Yani pamuk fiyatı yıllar içinde sadece yüzde 5-10 arttı. Ama girdi maliyetlerimiz katlanarak yükseldi” diye konuştu.
KURAKLIK ETKİSİ
Tanyeri, kuraklık nedeniyle pamuk üretiminde ciddi sulama kısıtına gidildiğini de belirterek “Normalde üç su yapılması gerekirken biz artık iki suyla pamuk üretiyoruz. Daha önce 330- 360 bin dönüm seviyelerinde pamuk ekiliyordu. 2025 yılında bu rakam 240 bin dönüme düştü. Pamuktan kaçış başladı. Üretemiyoruz. Girdi maliyetleri, fiyat dengesizliği ve kuraklık bizi pamuktan uzaklaştırdı” dedi.
YÜZDE 50’YE VARAN DARALMA
İzmir Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Bülent Uçak ise pamuk üretiminde yaşanan maliyet baskısına dikkat çekerek “Üreticinin iki-üç yıldır beklentileri karşılanamadı. Pamuk çok maliyetli bir üretim. Diğer ürünler gibi sadece ekilip bırakılan bir ürün değil; sürekli ilgi, takip ve bakım isteyen bir ürün. Zarar edince insanlar yavaş yavaş bu işten çekiliyor. Alanların yüzde 50’ye yaklaşan bir ölçüde daralması söz konusu olabilir” dedi. Uçak, Türkiye’nin pamuk üretim kapasitesinde ciddi bir düşüş yaşanabileceğini belirterek rakamsal bir uyarıda bulundu. “Geçtiğimiz yıllarda 780- 800 bin, hatta 850 bin ton seviyelerine çıkan üretim, bu koşullarda 400-450 bin tonlara kadar gerileyebilir. Ege pamuğu daha önce 160-165 cent bandında hareket ederken şimdi 188-190 cent seviyelerinde, hatta 2 dolara kadar talep görüyor. Üretici geleceğe pozitif bakamıyor. Pamuk az ekildiğinde diğer ürünlerin fiyatları da baskılanır. Tarımsal girdi fiyat endeksi yıllık yüzde 34.26 arttı. Bu çok ciddi bir maliyet baskısıdır. Bu maliyetlerle pamuk en az 40 liranın altında olmamalı” dedi.
