Gereksiz övgü çocuğa zarar veriyor

Gereksiz övgü çocuğa zarar veriyor

11.10.2026 12:00:00
Güncellenme:
Gereksiz övgü çocuğa zarar veriyor

Çocukların çabasını desteklemek önemli ancak her yaptıklarını “müthiş”, “olağanüstü” veya “doğuştan yetenek” sözleriyle karşılamak gelişimlerine katkı sağlamıyor. Asıl gereksinim, sonucu yüceltmek değil, süreci görmek ve çocuğa bu yolculukta eşlik etmek.

ÖMÜR KURT

omur@cocuklarlabiromur.com

Toplumca duygularımızı “büyük” yaşıyoruz. Tıpkı evlerimizdeki yiyecek içecek ikramı ısrarımız gibi duygularımızı ikram etme konusunda da abartıya kaçmayı seviyoruz.

Örneğin çocuğumuz bir yazı yazıyor “Sen müthiş bir yazarsın!” diyoruz, çocuk bir iki resim çiziyor “Bu çocuk aşırı yetenekli, doğuştan ressam!” diye övgüleri peşi sıra diziyoruz. Oysa -tıpkı gereksiz yergi gibi- gereksiz övgü de çocuğu geliştirmiyor, köreltiyor.

AYRINTILARI GÖRMEK ÖNEMLİ

Çocukların sağlıklı gelişimi için çabalarını desteklemek çok önemli. Ancak çocuğun yaptığı en küçük bir çalışmayı bile yere göre sığdıramamak doğru bir yaklaşım değil. Belki de en sık yaptığımız yanlışlardan biri bu. Farz edelim ki çocuk bir resim yaptı hemen, “Sen muhteşemsin, küçük dev sanatçı!” gibi en abartılı sözcüklerle çocuğu göklere çıkarıyoruz. Sonra çocuk gerçeklerle karşılaşınca, duygusunun tırmandığı o yüce yükseklik bir anda yerle bir oluyor. O

ysa abartılı cümleler yerine, “Güzel bir konu işlemişsin, renkler epeyce canlı. Şu kısmı bu şekilde çizmenin amacı neydi?” gibi soru ve yorumlarla, çocuğun dikkatini ayrıntılara çekmek, onun kendini geliştirmesini ve farklı noktaları görmesini sağlayabilir. Doğrudan bütüne odaklanıp çocuğu gereksiz övgü bombardımanına tutmak yerine ayrıntıları vurgulayarak farkındalığını artırmak onun gelişimi için daha doğru. Nitekim bütünü vurgulamak, çocuğun öğrenmesinin ve fark etmesinin önünde bir engel oluşturuyor.

Eğer ayrıntılara odaklanırsak, çocukla yaptığı çalışma hakkında sohbet etmiş oluruz. Böylece çocuk fark etmediklerini fark eder, bir aşama kaydederek gizlice öğrenir.

‘BEN OLDUM!’

Son birkaç yıldır “Ben oldum!” tavrı gösteren “çocuk yazar”larla, “çocuk oyuncu”larla, “çocuk ressam”larla karşılaşıyoruz. Yaptıkları çalışmalara bekledikleri gibi yorum yapmazsanız büyük düş kırıklığı yaşıyorlar. Bu onların suçu değil. Yetişkinlerin onlara yaklaşımının sonucu! Nitekim bir çocukla konuşurken de “bilinçle konuşmak” gerekir. Her gelişigüzel tavır, çocuğun ruhunda yara açar.

SÜREÇ ÖNEMLİ

Teknolojik olanakların kolaylaşması hepimize kolayca “üretme” olanağı verdi ancak yapılan pek çok çalışmanın niteliksiz olmasını da beraberinde getirdi. Artık “iyi” ile “kötü” birbirine karıştı, ayırmak zor. Bu kargaşa içinde uzun bir eğitim ve deneyim süreci gerektiren birçok çalışma için “Müthiş, olağanüstü, mükemmel!” gibi söylemlerde bulunmak, “iyi”liğe hizmet etmiyor. Eğer yaşamda bir kalite arıyorsak söylemlerimizde acele etmemeli, becerileri nitelikli eğitimle taçlandırmalı, çocuğun “bir anda” değil “adım adım” gelişmesini desteklemeliyiz. Ancak o zaman sonuçtan keyif alır, mutlu oluruz.

Üstelik çocukları da doğru yönlendirmiş oluruz. Nitekim çocuk eğitiminde sonuçtan çok süreç önemlidir ki bizi doğru sonuca götürecek olan da desteklediğimiz süreçtir. Çocuğun eğitim sürecini, öğrendiği temel bilgiler üzerinden değerlendirmemeli, o temelin üstüne neler koyabildiğini görmeli ve bu yolculukta ona eşlik etmeliyiz. Böylece onu sözle “yükseltmek” yerine eylemle desteklemiş oluruz.

EVDE DENEYİN

Atık malzemelerden kalemlik

Bu hafta çocuklarla atık malzemelerden kalemlik tasarlayın. Atık bir pet şişeyi bardak şeklinde kesin. Etrafına istediğiniz atık malzemeleri yapıştırarak şekil verin.

Image

HAFTANIN KİTABI

“Her Gün Yağmur Yağar mı?” kitabı çocuklara her şeyin bir ömrünün olduğunu, çocuğu incitmeden anlatıyor.

Image

Yayınevi: Çınar Yayınları
Yazar: Zeynep Bilsin
Resimleyen: Zeynep Macit
Yaş: 3+
Sayfa: 24

HAFTANIN ETKİNLİĞİ

İstanbul Sinema Müzesi

Bu hafta çocuklarla birlikte Türk sinemasının tarihine bir yolculuğa çıkın ve onları sinemamızın bilinen örnekleriyle tanıştırın.

Image

Yer: İstanbul-Beyoğlu Atlas Sineması

Tarih: Pazartesi hariç her gün açık

Saat: 11.00-19.00

HAFTANIN ŞARKISI

Bu hafta çocuklarınızla ve torunlarınızla birlikte Burak Onurlu’dan “Saklambaç” isimli şarkıyı dinleyin ve bu şarkı hakkında sohbet edin.

Image

İlgili Konular: #Cumhuriyet Pazar