YAZI: ÖMÜR KURT
Anne babalar için çok zor bir durum olsa da sigaraya başlama yaşı her geçen gün düşüyor. Bu durum önce elektronik sigaralarla başlıyor, ardından tütüne evriliyor. Peki, ya çocuğunuz sigaraya başladıysa?
O zaman ne yapmak gerekir? Eski usul yöntemler; bağırmak, eve hapsetmek ya da yasaklamak işe yaramıyor. Uzmanlar, çocuklarla inatlaşılmaması gerektiğini söylüyor.
‘SİGARA ÇOK HAVALI’
Sigaraya başlama yaşının 11’e düştüğünü öğrendiğimde dehşete kapıldım ve yaşları 10 ila 14 arasında değişen 20’ye yakın çocuğa sigara ile ilgili düşüncelerini sordum. İsimlerini ve okullarını açıklayamayacağım çocukların çoğu, sigaranın çok havalı bir şey olduğunu söylediler.
İçlerinden bazıları “Sigara değil, meyveli elektronik sigara içiyorum” dedi. Elektronik sigarayı, tütünden farklı görüyorlardı. 14 yaşında bir genç ise elektronik sigara ile başladığını ve sonra tütüne geçtiğini söyledi. Çünkü pek çoğu için aşama böyle ilerliyordu. Sigara içtiklerinde, kendilerini “büyümüş” olarak görüyorlardı. Böylece artık “çocuk” değil “yetişkin” oluyorlardı.
YEŞİLAY RAPORU
Türkiye Yeşilay Cemiyeti’nin “Yeşilay Türkiye Tütün Raporu”na göre sigaraya başlama yaş ortalaması 16.8! Her üç kişiden ikisi sigaraya çocuk yaşta başlıyor. Üstelik elektronik sigaranın bunda payı büyük. Yeşilay Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, “Elektronik sigaraların, sigarayı bırakma amacı gibi pazarlanmasının aksine diğer tütün ürünlerine geçişi kolaylaştırıyor. Bu nedenle de nikotin ürünleri toplumda ‘normal’ karşılanıyor” diyor.
Elektronik sigaranın “zararsız” veya “sigarayı bırakmak için bir yardımcı” gibi görülmesi, tedavi talebinin önüne geçiyor. Oysa rapora göre doğru bir destekle sigara bırakma oranı yüzde 28’e ulaşıyor.
YAPMANIZ GEREKENLER
Anne babalar, çoğunlukla nasihat veya sert tepki arasında kalsa da asıl yapılması gerekenler başka… İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Duygu Dinçer’e göre öncelikle çocuğu sigaraya iten nedenleri anlamak gerekiyor. Çocuk nasıl oldu da sigaraya başladı? Bunu anlamaya çalışmak, sorunu çözmek için önemli bir adım olabilir. Diğer yandan anne babası sigara içen bir çocuğa, sigara içmemesi konusunda tavsiye vermek de yerinde bir davranış sayılmaz.
“Evladım ben hata yaptım, içiyorum ama sen içme, zararlı” demek çocukta hiçbir işe yaramayacaktır. Çocuğun neye ihtiyacı olduğu konusunda onunla sohbet etmek, gerçek nedeni aramak ve onu çözmeye çalışmak da çok etkili bir yol olabilir. çocuğun belki de okulla veya ailesiyle ilgili bir sorunu olabilir.
Dinçer, “Aile içinde ‘hayır!’ deme becerisi desteklenen, tütün kullanımı karşısında makul ve mantıklı gerekçelerle ve bir değer yönelimi içinden karşıt tutum geliştiren gençler, ergenlik gibi arkadaş etkisinin önem kazandığı bir dönemde bile akranlarının bağımlılığı özendirici etkilerine karşı koyabiliyorlar” diyor. Çocukların kendilerini ailelerinin karşısında yalnız hissetmemesi gerekiyor. Çocuğu bir spor veya sanat dalıyla tanıştırmak da çok önemli. Spor ya da sanat çocuk ve gençleri birçok tehlikeden koruyor. Diğer yandan eğer çocuk sigaraya başladıysa, bir uzman desteği almak ve sigarayı bırakmak için bir tarih belirlemek de çok çok önemli!
EVDE DENEYİN
GELECEĞE MEKTUPLAR
Bu hafta ailece bir mektup saati belirleyin. Bu saat diliminde herkes kâğıdı kalemi eline alsın ve 10 yıl sonrasına mektup yazsın. Sonra o mektupları zarflara koyup saklayın. 10 yıl boyunca açılmayacak bir yere kaldırın. Bu, çocukların gelecekte okuyacağı güzel bir hatıraya dönüşecek.
HAFTANIN KİTABI
“Öteki Aslanlar”, okuru hikâyeye çeken dili ve eğlenceli resimleriyle çocukların çok hoşuna gidecek.
Yayınevi: Final Kültür Sanat Yayınları
Yazan: Gökçe Gökçeer
Resimleyen: Hüseyin Sönmezay
Yaş: 3+
Sayfa: 32
HAFTANIN ETKİNLİĞİ
Ceviz Adam Müzikali
Çocukların çok sevdiği Ceviz Adam bu kez trafik kurallarını, su tasarrufu yapmanın önemini ve geri dönüşümü anlatıyor.
Yer: Ankara-Çayyolu Sahne
Tarih: Bugün
Saat: 12.00/14.00/16.00
Yaş: 3+
İletişim: (0533 653 98 19
HAFTANIN ŞARKISI
Bu hafta çocuklarınızla ve torunlarınızla birlikte “Bak Postacı Geliyor” şarkısını dinleyin ve sonrasında da bu şarkı hakkında sohbet edin. Acaba dijital çağda, haberleşmenin böylesine arttığı bir dönemden geriye bakıp postacının haber getirmesinin yarattığı heyecanı, bugünün çocukları nasıl algılıyor?
