Futbol, 1920'li yıllarda da dünyanın büyük bir kısmında oldukça popüler bir spordu. Ancak bugünkü gibi küresel bir takip sistemi ve canlı yayın imkânları yoktu. İnsanlar maçları daha çok anlatılar, efsaneler ve gazeteler üzerinden takip ediyordu. 1923 yılında İngiltere'de oynanan ve 120 bin kişinin izlediği ilk Wembley finali, futbolun kitleleri peşinden sürükleme gücünü kanıtlamıştı. Bu potansiyeli gören FIFA, 1920'lerin ortalarından itibaren küresel bir turnuva fikrini tartışmaya başladı.
Okyanusu Aşan 4 Avrupa Ülkesi
1928'in sonlarında, son Olimpiyat şampiyonu olan Uruguay'ın 1930'daki ilk turnuvaya ev sahipliği yapması kararlaştırıldı. Ancak bu karardan hemen sonra 1929'da patlak veren Büyük Buhran, tüm dünyayı derinden etkiledi. Finansal krizin yanı sıra, okyanus ötesi seyahatin haftalar sürmesi ve futbolcuların işlerini kaybetme korkusu, Avrupa ülkelerinin turnuvaya katılımını zorlaştırdı.
Uzun uğraşlar ve dönemin FIFA Başkanı Jules Rimet'in iknaları sonucunda Avrupa'dan yalnızca Fransa, Belçika, Romanya ve Yugoslavya aynı gemiye binerek haftalar süren bir yolculukla Uruguay'a ulaştı. Futbolun beşiği İngiltere ve diğer Britanya ülkeleri ise kendilerini diğerlerinden üstün gördükleri için bu turnuvayı boykot etti.
Sınava Giden Golcü ve Tek Kollu Yıldız
1930 Dünya Kupası, dönemin şartları gereği bugünün futbolundan oldukça farklı ve bir o kadar da renkli hikâyelere ev sahipliği yaptı.
- Arjantin Milli Takımı'nın asıl santrforu Manuel Ferreira, ilk maçın ardından üniversitedeki hukuk sınavı nedeniyle ülkesine dönmek zorunda kaldı. Onun yerine formayı giyen yedek forvet Guillermo Stábile, sergilediği performansla ilk Dünya Kupası'nın gol kralı olarak tarihe geçti.
- Futbolun pek popüler olmadığı düşünülen Amerika Birleşik Devletleri, o dönem kurduğu organize ve güçlü lig yapısının meyvelerini toplayarak turnuvayı 3. sırada tamamladı.
- Uruguay Milli Takımı'nın en önemli isimlerinden Hector Castro, çocukken geçirdiği bir iş kazası nedeniyle bir kolunu kaybetmiş olmasına rağmen, sahaya çıkıp takımıyla birlikte kupaya uzanmayı başardı.
- Yugoslavya Milli Takımı, ülkedeki etnik ve siyasi gerilimler nedeniyle yalnızca Sırp futbolculardan kurulu bir kadroyla turnuvaya katılarak yarı finale kadar yükseldi.
Bitmeyen "Top" Krizi ve Unutulmaz Final
Turnuvanın finali, ev sahibi Uruguay ile komşusu Arjantin'i karşı karşıya getirdi. Final maçı için Uruguay'ın kuruluşunun 100. yılı anısına 80 bin kişilik Centenario Stadyumu inşa edilmişti. Maç günü Arjantin'den kalkan gemilerle yaklaşık 15 bin taraftar Uruguay'a geçmek istedi ancak gemilerden birinin siste kaybolup bir gün sonra varması gibi trajikomik olaylar yaşandı.
Sahadaki en büyük kriz ise maç topuydu. Her iki takım da final maçının kendi getirdikleri topla oynanmasında ısrar ediyordu. Sonunda FIFA hakemleri tarihi bir karar aldı: Maçın ilk yarısı Arjantin'in, ikinci yarısı ise Uruguay'ın topuyla oynandı. İlk yarıyı 2-1 geride kapatan Uruguay, ikinci yarıda kendi topunun da verdiği "avantajla" sahadan 4-2 galip ayrılarak futbol tarihinin ilk Dünya Kupası'nı müzesine götürdü.
