ABD’de ekonomi politikası ile siyaset arasındaki sınırları tartışmaya açan yeni bir gelişme yaşandı. Yüksek Mahkeme’nin, Başkan Donald Trump döneminde, 'ulusal acil durum' yetkisine dayanılarak uygulamaya konulan geniş kapsamlı gümrük vergilerinin büyük bölümünü geçersiz sayması, milyarlarca dolarlık vergi iadelerinin önünü açtı. Bu karar, yalnızca ABD’nin ticaret politikasını değil, aynı zamanda ödenmiş vergilerin geri alınıp alınamayacağı ve bu süreçten kimlerin kazanç sağlayabileceği sorusunu da gündeme taşıdı.
AİLE BOYU VURGUN
Tartışmanın merkezinde ise ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in ailesi bulunuyor. Lutnick’in daha önce CEO’su olduğu ve şu anda oğulları Brandon ile Kyle Lutnick’in yönettiği finans şirketi Cantor Fitzgerald’ın, söz konusu tarifeleri ödemiş şirketlerin 'vergi iade haklarını indirimli fiyatla satın aldığı' iddia ediliyor. Eğer mahkeme kararı sonrasında bu vergiler geri ödenirse, bu hakları önceden toplayan yatırımcıların milyarlarca dolarlık kazanç elde edebileceği öne sürülüyor.
Şayet iddia doğruysa; Cantor Fitzgerald, vergilerini ödemiş şirketlerin her 1 dolarlık vergi iade hakkını 25 cent’e satın alıyor. Mahkeme kararı sonrası devlet 1 doları geri ödüyor. Bu durumda, Cantor’un maliyeti (1 dolar başına) 0,25 dolar, elde edeceği bedel ise 0,75 dolar; bu da yüzde 300 kâr anlamına geliyor.
İşte tartışmaya yol açan iddialar ve öne çıkan detaylar...
Wired dergisi Temmuz 2025’te, Lutnick'lerin sahibi olduğu Cantor şirketinin yatırım bankacılığı biriminin, vergilerini peşinen ödemiş şirketlerin vergi iade haklarını satın alabilecek kapasiteye sahip olduğunu yazdı. Habere göre şirket, firmalara ödedikleri vergilerin yüzde 20–30’u karşılığında iade haklarını devretmelerini teklif etti.
Wired’ın incelediği bir mektuba göre bir Cantor temsilcisi, “10 milyon dolar vergi ödeyen bir şirket, bu işlem karşılığında 2–3 milyon dolar alabilir” ifadelerini kullandı. Aynı mektupta, “Şu anda yüz milyonlarca dolarlık bu tür işlemleri gerçekleştirme kapasitemiz var ve talebe bağlı olarak bunu artırabiliriz” denildiği aktarıldı.
Howard Lutnick ve oğulları
"GÖREVİ KÖTÜYE KULLANDI..."
Demokrat senatörler Ron Wyden ve Elizabeth Warren, Ağustos 2025’te yaptıkları açıklamada olası çıkar çatışmalarına dikkat çekti. Açıklamada, Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in, Trump’ın vergi politikasının mimarlarından biri olduğu ve aile şirketlerinin, bu vergilerin iptal edilmesi ihtimaline yatırım yapmasının 'görevi kötüye kullanma ve içeriden bilgi kullanımı endişesi' yarattığı belirtildi.
Duke Üniversitesi’nden uluslararası ticaret hukuku profesörü Tim Meyer ise “Ticaret Bakanı’nın eski şirketinin, vergilerin iptal edileceğine bahis oynaması dikkat çekici ve yönetim içindeki beklentiler hakkında soru işareti yaratıyor” değerlendirmesinde bulundu.
SOSYAL MEDYADA BÜYÜK TEPKİ
Ekonomik ve jeopolitik analist Brian Allen, sosyal medyada yaptığı paylaşımda, şirketin 'dolar başına 20–30 centten' iade haklarını topladığını ve karar sonrası bu hakların 3 ila 5 kat değer kazanabileceğini öne sürdü.
Trump’ın uzun süredir eleştirmeni Ed Krassenstein ise Lutnick’in üç ay önce Yüksek Mahkeme’nin başkan lehine karar vereceğini düşündüğünü söylediği bir televizyon röportajını hatırlatarak, olası kazanç senaryolarına dikkat çekti.
Öte yandan, Güney Carolina’dan Cumhuriyetçi Senato adayı Mark Lynch de sosyal medyada yaptığı paylaşımda, söz konusu gelişmenin 'içeriden bilgiye dayalı kazanç modeli' izlenimi verdiğini savundu.
Tüm iddialara rağmen şu aşamada herhangi bir suçlama veya resmi soruşturma kararı bulunmuyor. Tartışma, Yüksek Mahkeme’nin kararı sonrasında potansiyel vergi iadelerinin nasıl ve kimlere yapılacağı netleştiğinde daha da alevlenebilir.
