Rusya’nın 24 Şubat 2022’de başlattığı Ukrayna işgali, Avrupa’da İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana yaşanan en büyük çatışma olarak tarihe geçti.
Savaş beşinci yılına girerken, çatışmaların yakın zamanda sona ereceğine dair bir işaret bulunmuyor.
Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin (CSIS) tahminlerine göre, savaşın başından 2025 sonuna kadar Rusya tarafında toplam 1,2 milyon asker kaybı (ölü, yaralı veya kayıp) yaşandı; bunların yaklaşık 325 bininin öldüğü değerlendiriliyor.
Ukrayna tarafında ise 500 bin ila 600 bin askeri kayıp olduğu, ölü sayısının 140 bine kadar ulaşabileceği belirtiliyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ise daha önce yaptığı açıklamada 55 bin Ukraynalı askerin hayatını kaybettiğini, çok sayıda askerin de kayıp olduğunu söylemişti.
Taraflar askeri kayıplara dair düzenli veri paylaşmadığı için bağımsız doğrulama yapılamıyor.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları İzleme Misyonu verilerine göre savaşın başlangıcından bu yana Ukrayna’da 14 bin 999 sivil yaşamını yitirdi, 40 binden fazla kişi yaralandı. En az 763 çocuğun öldüğü kaydedildi. BM’ye göre 2025 yılı, siviller açısından savaşın en kanlı dönemi oldu.
YAKLAŞIK BEŞTE BİRİ RUSYA KONTROLÜNDE
Savaş Araştırmaları Enstitüsü’nün (ISW) verilerine göre Rusya, Ukrayna topraklarının yaklaşık yüzde 19,4’ünü kontrol ediyor. Ancak son bir yılda Rusya’nın kazandığı yeni alan yalnızca yüzde 0,79 olarak hesaplandı; bu durum savaşın ağır kayıplara rağmen sınırlı ilerleme ile sürdüğünü gösteriyor.
Almanya merkezli Kiel Enstitüsü’ne göre, Kiev’e yapılan yabancı askeri yardım geçen yıl önceki üç yıl ortalamasına kıyasla yüzde 13 azaldı.
ABD’nin yeni silah gönderimlerini durdurmasının ardından Avrupa ülkeleri askeri yardımlarını artırdı. İnsani ve mali destek ise yaklaşık yüzde 5 geriledi.
BM verilerine göre yaklaşık 5,9 milyon Ukraynalı ülkesini terk etti; bunların 5,3 milyonu Avrupa ülkelerine sığındı.
Ülke içinde yerinden edilenlerin sayısı ise 3,7 milyon civarında. Savaş öncesinde Ukrayna’nın nüfusu 40 milyonun üzerindeydi.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre savaşın başından bu yana Ukrayna’da sağlık hizmetlerini etkileyen 2 bin 851 saldırı gerçekleşti. Bu saldırılar hastaneler, sağlık araçları ve tıbbi malzeme depolarını da kapsadı.
ABD’nin arabuluculuğunda Moskova ve Kiev arasında yürütülen görüşmelere rağmen, işgal altındaki toprakların geleceği ve Ukrayna’nın savaş sonrası güvenlik garantileri gibi temel başlıklarda anlaşma sağlanamıyor.
