Reuters'ın gördüğü resmi bildirime göre, Trump yönetimi, Türkiye'nin 2019 yılında Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini satın alması nedeniyle oluşan siyasi tartışmalara rağmen satış sürecini resmen başlattı.
Reuters, yönetimin bu satışta ilerlemeyi planladığını ilk olarak çarşamba günü duyurmuştu.
"TÜM KRİTERLER DEĞERLENDİRİLDİ"
ABD Dışişleri Bakanlığı, 24 Haziran gecesi Kongre'ye gönderilen bildiride şu ifadeleri kullandı:
ABD hükümeti, siyasi, askeri, ekonomik, insan hakları ve silah kontrolü hususlarını dikkate alarak bu ürünlerin ihracatına lisans vermeye hazırdır.
NATO ZİRVESİ ÖNCESİ ÖNEMLİ MESAJ
Reuters'a göre, motor satışının, gelecek ay Türkiye'de düzenlenecek kritik NATO Zirvesi öncesinde Ankara'ya yönelik önemli bir siyasi jest olarak değerlendirildiği belirtiliyor.
Trump'ın Erdoğan'ı kilit müttefiklerinden biri olarak gördüğü ifade edilirken, ABD Dışişleri Bakanlığı ise konuya ilişkin yorum talebine henüz yanıt vermedi.
İTİRAZ İÇİN 15 GÜNLÜK SÜRE
ABD Kongresi'nin satışı engellemek istemesi halinde, 15 gün içinde ortak ret kararı sunması gerekiyor.
Böyle bir kararın hem Temsilciler Meclisi hem de Senato'dan geçmesi gerekiyor. Ancak Kongre onay verse bile Başkan Trump'ın veto yetkisi bulunuyor.
DEMOKRATLAR KARŞI ÇIKIYOR
Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nin kıdemli Demokrat üyesi Gregory Meeks, satış paketine yönelik itirazlarını yönetimle yürütülen gayriresmî inceleme sürecinde dile getirdi.
Reuters'a konuşan iki kaynak, Meeks'in satış için henüz onay vermediğini belirtti.
Meeks yaptığı açıklamada yönetimi, satışın ABD-Türkiye ilişkilerine ve Türkiye'nin elindeki S-400 sistemlerine etkileri konusunda kendisini yeterince bilgilendirmemekle suçladı.
Meeks şunları söyledi:
Bu ekipmanların teslimatı yıllar alacak. Yönetim ise ABD politikasının kritik yönlerine ilişkin bilgi ve açıklama taleplerimizi sürekli görmezden geldi.
TRUMP'TAN SICAK MESAJLAR
Çarşamba günü gazetecilerin savaş uçağı motorları, F-35 programı ve Ankara'daki NATO Zirvesi hakkındaki sorularını yanıtlayan Trump dikkat çeken bir açıklama yaptı:
Muhtemelen onları çok mutlu edecek bir şey yapacağım.
Bu sözler Washington-Ankara savunma ilişkilerinde yeni adımların gelebileceği yönünde yorumlandı.
NEREDE KULLANILACAK?
Satışı planlanan motorlar, ABD'li General Electric (GE) tarafından üretiliyor ve Türkiye'nin ilk yerli savaş uçağı KAAN için kullanılması bekleniyor.
2016 yılında başlatılan KAAN projesi, Türkiye'nin savunma sanayisinde dışa bağımlılığı azaltma stratejisinin en önemli projelerinden biri olarak görülüyor.
Türk yetkililer, projenin ilerlemesine rağmen KAAN'ın, Türk Hava Kuvvetleri'nin omurgasını oluşturan ABD yapımı F-16 savaş uçaklarının yerini almasının uzun yıllar alacağını kabul ediyor.
S-400'LER SÜRECİ KİTLEMİŞTİ
Türkiye'nin 2019 yılında Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın alması, Washington ile ilişkilerde ciddi krize yol açmıştı.
ABD bunun üzerine Türkiye'ye yaptırım uygulamış ve Ankara'yı F-35 savaş uçağı programından çıkarmıştı.
Kongre ayrıca, Türkiye S-400 sistemlerine sahip olduğu sürece Ankara'ya F-35 satılmasını yasaklayan bir düzenlemeyi de kabul etmişti. ABD'li yetkililer, Rus sistemlerinin Amerikan yapımı savaş uçakları açısından güvenlik riski oluşturduğunu savunuyor.
F-35 SATIŞINA İTİRAZ
Perşembe günü birçok Demokrat Kongre üyesi motor satışına karşı olduklarını açıklarken, yönetimi Türkiye'ye olası F-35 satışları konusunda da uyardı.
New Hampshire Temsilcisi Chris Pappas, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şunları söyledi:
Erdoğan hükümeti ABD yasalarını ihlal etmeye ve güvenilir demokratik müttefiklerimizi tehdit etmeye devam ederken onu ödüllendiremeyiz. Türkiye'ye kesinlikle F-35 verilmemeli.
Nevada Temsilcisi Dina Titus ise şu açıklamayı yaptı:
Başkan bu yolda ilerlemeye devam ederse, satışın engellenmesi için ortak ret kararı sunacağım.
