WSJ'ye konuşan konuya yakın kaynaklar, onay verilmesi halinde birkaç gün içinde gerçekleşebilecek saldırının, İran’daki belirli askeri ve siyasi merkezleri hedef alacağını belirtti. Eğer İran, Trump’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdurma talebine uymayı reddederse, ABD’nin daha kapsamlı bir askeri harekata yönelebileceği; bunun da rejim altyapısını hedef alabileceği ve hatta Tahran yönetimini zayıflatmayı amaçlayabileceği ifade ediliyor.
Daha önce kamuoyuna yansımayan bu 'sınırlı saldırı' seçeneği, Trump’ın askeri gücü yalnızca cezalandırıcı bir araç olarak değil, ABD’ye daha yakın bir anlaşma zemini oluşturmak için baskı unsuru olarak da kullanabileceğini gösteriyor. Kaynaklardan biri, Trump’ın küçük çaplı saldırılarla başlayıp İran'ın nükleer faaliyetlerini tasfiye edene ya da rejim zayıflayana kadar baskıyı artırabileceğini söyledi.
10 GÜN İÇİNDE Mİ?
Trump, 'Barış Kurulu' toplantısında yaptığı açıklamada İran’la bir anlaşmaya varılabileceğini ve kararın, muhtemelen 'önümüzdeki 10 gün içinde' netleşebileceğini belirtti. Daha sonra gazetecilere konuşan Trump, sürenin en fazla iki hafta olduğunu söyledi: “Bir şekilde anlaşma yapacağız ya da anlaşmayı alacağız” ifadelerini kullandı.
Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly ise ABD’nin nasıl bir yol izleyeceğine dair yorum yapmaktan kaçındı ve “Başkan Trump’ın ne yapıp yapmayacağını yalnızca kendisi bilir” dedi.
Yetkililer, Trump’ın henüz herhangi bir ölçekte saldırı emri vermediğini; ancak bir haftalık geniş çaplı bombardıman seçeneğinden daha dar kapsamlı hedefli saldırılara kadar farklı askeri senaryoları değerlendirdiğini aktardı. Bazı ABD’li yetkililer ve analistler ise bu tür adımların İran’ın misilleme yapmasına yol açabileceği ve ABD’yi Orta Doğu’da daha geniş bir savaşa sürükleyebileceği uyarısında bulunuyor.
'KANLI BURUN' STRATEJİSİ
Trump’ın sınırlı saldırı seçeneğini değerlendirmesi, ilk başkanlık döneminde Kuzey Kore’ye karşı gündeme gelen 'kanlı burun' (bloody nose) stratejisini hatırlatıyor. 2018’de Washington ile Pyongyang arasında sert nükleer söylemlerin yaşandığı dönemde, ABD yönetimi Kuzey Kore’ye yönelik sınırlı ve önleyici bir saldırı seçeneğini masaya yatırmıştı. Amaç, Washington’un nükleer programı sona erdirme konusundaki ciddiyetini göstermekti.
Ancak Trump ve ekibi o dönemde askeri adım atmaktan vazgeçmiş ve Kuzey Kore lideri Kim Jong Un ile diplomatik süreci tercih etmişti. Üç zirveye rağmen Pyongyang nükleer silah programından vazgeçmemişti.
DİPLOMASİ ÇIKMAZDA
Diplomatik cephede ise üst düzey ABD’li yetkililer bu hafta İranlı muhataplarıyla görüşmeler gerçekleştirdi. Washington, Tahran’ın nükleer faaliyetlerine son vermesini, balistik füze programına sınırlamalar getirmesini ve bölgedeki silahlı gruplara verdiği desteği azaltmasını talep ediyor.
İran ise kapsamlı bir anlaşmayı reddetti ve nükleer faaliyetleri konusunda yalnızca sınırlı tavizler sundu. Tahran yönetimi bir kez daha nükleer silah edinme niyeti olmadığını savundu.
ABD’li yetkililer, diplomatik çıkmazın aşılmasının giderek zorlaştığını belirtiyor. Bu durum ve ABD’nin İran çevresindeki askeri yığınağı, olası bir saldırı ihtimalini artırmış durumda.
ASKERİ YIĞINAK ARTIYOR
İranlı yetkililer, ABD’nin herhangi bir düzeyde saldırısına 'azami güçle' karşılık verileceğini duyurdu. İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamalarda ABD uçak gemilerinin batırılabileceğini ve Amerikan ordusunun 'ayağa kalkamayacak şekilde' vurulabileceğini öne sürdü.
İran ayrıca, Trump’ın diplomatik takvimlerine temkinli yaklaşıyor. Geçen yıl Beyaz Saray, İran’a benzer bir nükleer anlaşma için iki hafta süre tanımış; ancak birkaç gün sonra B-2 bombardıman uçakları İran’daki üç nükleer tesisi hedef almıştı.
Öte yandan, son günlerde ABD, gelişmiş F-35 ve F-22 savaş uçaklarını Orta Doğu’ya kaydırmaya devam ediyor. Uçuş takip verileri ve bir ABD’li yetkiliye göre, saldırı ve elektronik harp uçakları taşıyan ikinci bir uçak gemisi de bölgeye doğru yolda. Büyük ölçekli hava operasyonlarının koordinasyonu için kritik öneme sahip komuta-kontrol uçakları sevk edilirken, gelişmiş hava savunma sistemleri de son haftalarda bölgeye konuşlandırıldı.
