CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, Gelir İdaresi Başkanlığı Faaliyet Raporu’ndan derlediği verileri paylaştı. Akay, iktidarın “uzlaşma” adı altında “örtülü aflar” getirdiğine işaret ederek, 2013-2024 yılları arasında Vergi Uzlaşma Komisyonları eliyle toplam 8 milyar 909 milyon 740 bin 940 TL kamu alacağının silindiğini belirtti. Uzlaşma mekanizmasının yıllar içinde “ayrıcalık alanına“ dönüştüğünü dile getiren Akay’ın çalışmasına göre, 2013-2024 döneminde vergi uzlaşmaları yoluyla milyarlarca liralık kamu alacağından vazgeçildi. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in “vergiyi tabana yayma” ve “vergide adalet” vurgularını anımsatan Akay, uygulamanın bu söylemlerle örtüşmediğini belirtti. Akay, şunları söyledi:
“Vergi sistemi kağıt üzerinde adil gibi sunuluyor ancak rakamlar başka bir gerçeği gösteriyor. Gelir İdaresi Başkanlığı verilerine göre 2013-2024 arasında 2 milyar 882 milyon TL vergi aslı ve 6 milyar 27 milyon TL vergi cezası uzlaşma yoluyla silindi. Bu tutar, kamunun vazgeçtiği 8.9 milyar TL’lik bir alacak anlamına geliyor. Küçük esnafın, ücretlinin ve emeklinin borcu için tahsilat mekanizması harfiyen işletilirken, büyük tutarlı borçlarda uzlaşma adeta bir çıkış kapısı haline gelmiştir.”
YÜK HALKIN SIRTINDA
Akay, vergi adaletinin yalnızca söylemle değil, kimin ne kadar ödediğiyle ölçüleceğine dikkat çekerek, mevcut uygulamanın gelir dağılımını daha da bozduğunu ve kamunun yükünü geniş halk kesimlerinin sırtına bıraktığını ifade etti.
Tahsilinden vazgeçilen vergilerin boyutuna da dikkat çeken Akay, uzlaşma yoluyla silinen tutarların asıl tablonun yalnızca küçük bir parçası olduğunu vurguladı. “Vergi harcaması” kapsamında uygulanan istisna, muafiyet ve indirimlerin bu hesaplamalara dâhil edilmediğini belirten Akay, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bugün açıkladığımız rakamlar buz dağının sadece görünen yüzüdür. ‘Vergi harcaması’ adı altında uygulanan istisna, muafiyet ve indirimler bu hesabın dışındadır. 2026 yılında bu yolla yaklaşık 3 trilyon 597 milyar TL’lik vergiden vazgeçilmesi öngörülmektedir. Kamu özel işbirliği (KÖİ) projeleri ve yap-işlet-devret (YİD) modeli kapsamında faaliyet yürüten, sayıları 44’ü bulan şirketlerin dâhil olduğu kurumlar vergisi tutarı, 2025 yılında 701 milyar TL, 2026 yılında ise 768 milyar TL olarak öngörülmektedir. Buna ek olarak, 2002-2025 yılları arasında çıkarılan 13 ayrı vergi affı da dikkate alındığında, karşımıza geçici uygulamalar değil, kalıcı hale gelmiş devasa bir vergi affı düzeni çıkmaktadır.”
SÖYLEMLER ÇELİŞİYOR
Vergi politikalarındaki çifte standarda sert sözlerle tepki gösteren CHP’li Akay, iktidarın “vergide adalet” söylemi ile uygulamaları arasındaki çelişkiye dikkat çekti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in yıllardır aynı ifadeleri tekrar ettiğini anımsatan Akay, şunları söyledi:
“Yıllardır aynı cümleleri duyuyoruz: ‘Vergide adalet’, ‘çok kazanandan çok, az kazanandan az’. Ancak ortaya çıkan tablo bu sözlerin içinin boş olduğunu gösteriyor. Vatandaşa gelince en küçük borcun bile üzerine gidiliyor; konu büyük sermaye olunca milyarlarca liralık borçlar uzlaşma adı altında siliniyor. Bu, adalet değil; fakirden toplayıp zengine kolaylık sağlayan bir tercihtir. Açıkça görülüyor ki iktidar, vatandaşın cebindeki son kuruşu dahi hesaplarken, belirli çevrelere karşı son derece cömert davranmaktadır. Böyle bir anlayışın adalet üretmesi mümkün değildir.”
DEFALARCA SORDUK
Silinen borçların kimlere ait olduğunun kamuoyundan gizlendiğini vurgulayan Akay, Meclis’te yürütülen denetim sürecinin bilinçli şekilde engellendiğini ifade etti. Akay, şunları kaydetti:
“TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda defalarca sorduk: Bu milyarlarca liralık vergi ve ceza hangi şirketlerin borcu ? Ancak Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilileri bu sorulara yanıt vermekten kaçındı. Şeffaf olması gereken bir konuda adeta gizlilik duvarı örüldü. Kimlerin borcunun silindiğini biz biliyoruz; milletin de bilmeye hakkı var. İktidar ise bu gerçeklerin ortaya çıkmaması için elinden geleni yapıyor.”
