İktisatçı Mahfi Eğilmez, “Küresel Gelir Dağılımı Berbat Durumda” başlıklı yazısında dünyadaki gelir eşitsizliğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Eğilmez, ülkeler bazında gelir dağılımındaki eşitsizliğin giderek daha görünür hale geldiğini ifade etti.
Eğilmez, gelir dağılımını ölçmenin en yaygın yöntemlerinden birinin Gini katsayısı olduğunu hatırlatarak, “Bir ülkede gelir dağılımını ölçmenin en bilinen yolu, Gini Katsayısı adı verilen bir oranı hesaplamaktır. Bu katsayı 0 ile 1 arasında değişir: 0’a yaklaştıkça gelir dağılımı daha eşit, 1’e yaklaştıkça ise daha adaletsiz hale gelir” ifadelerini kullandı.
GELİR EŞİTSİZLİĞİNDE ÜLKELER ARASINDA CİDDİ FARKLAR VAR
Ülkeler arasında gelir eşitsizliğini karşılaştırmanın iki temel yöntemi bulunduğunu belirten Eğilmez, bunlardan ilkinin ülkelerin Gini katsayılarının doğrudan karşılaştırılması olduğunu, ikinci yöntemin ise ülkeleri gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomiler olarak sınıflandırarak küresel gelir paylaşımını incelemek olduğunu kaydetti.
Eğilmez’e göre küresel ortalama yaklaşık 0,33 seviyesinde bulunurken, bu ortalamanın arkasında dikkat çekici farklılıklar yer alıyor.
Gelir dağılımının en bozuk olduğu ülkeler arasında Kolombiya ve Güney Afrika 0,54’lük katsayıyla öne çıkıyor. Buna karşılık Belarus ve Slovakya 0,24 ile en eşitlikçi ülkeler arasında yer alıyor.
Türkiye ise 0,44’lük katsayıyla gelir eşitsizliğinin yüksek olduğu ülkeler arasında bulunuyor. Benzer şekilde ABD 0,42 ile aynı grupta yer alırken, Çin 0,36 ile küresel ortalamanın hafif üzerinde bulunuyor.
KUZEY AVRUPA ÜLKELERİ DİKKAT ÇEKİYOR
Eğilmez, özellikle Kuzey Avrupa ülkeleri ile bazı eski sosyalist ülkelerin gelir dağılımında eşitliğe en yakın örnekler arasında bulunduğunu ifade etti.
Ancak yalnızca ülke bazlı değerlendirmelerin yeterli olmadığını belirten Eğilmez, küresel gelir paylaşımına bakıldığında eşitsizliğin çok daha net görüldüğünü vurguladı.
IMF VERİLERİ KÜRESEL EŞİTSİZLİĞİ ORTAYA KOYDU
International Monetary Fund verilerine göre, dünya nüfusunun yüzde 13,8’ini oluşturan 43 gelişmiş ekonomi küresel gelirin yüzde 39,6’sını alıyor.
Buna karşılık dünya nüfusunun yüzde 86,1’ini barındıran gelişmekte olan ülkeler, küresel gelirin yalnızca yüzde 60,1’ine sahip bulunuyor.
Eğilmez, bu hesaplamaların satın alma gücü paritesine göre yapıldığına dikkat çekerek, bunun gelişmekte olan ülkelerin payını olduğundan daha yüksek gösterebileceğini belirtti.
'GERÇEK EŞİTSİZLİK DAHA DERİN OLABİLİR'
Eğilmez, değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:
Üstelik burada önemli bir detay var: Bu hesaplama satın alma gücü paritesine göre yapılıyor. Bu yöntem, gelişmekte olan ülkelerin payını olduğundan daha yüksek gösterme eğiliminde. Yani gerçek gelir eşitsizliği aslında tabloda görünenden daha da derin olabilir.
Eğilmez’e göre, ister ülkeler bazında Gini katsayısı ister küresel gelir paylaşımı üzerinden bakılsın, ortaya çıkan tablo değişmiyor. Gelir dağılımındaki adaletsizlik dünya genelinde ciddi boyutlarda seyrediyor.
