ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik başlattığı saldırılarda 5 hafta geride kalırken, küresel enerji piyasaları jeopolitik risklerin gölgesinde tarihî bir hareketlilik yaşıyor. Dünyanın en kritik enerji güzergahı olan Hürmüz Boğazı'ndaki tıkanıklık ve arz endişeleri, petrol ve doğalgaz fiyatlarını zirveye taşıdı.
PETROL FİYATLARINDA %66'YI BULAN ARTIŞ
Savaşın başladığı günden bu yana petrol piyasalarında sert yükselişler kaydedildi. Uluslararası referans kabul edilen Brent ve WTI ham petrol fiyatlarındaki değişim şöyle gerçekleşti:
| Petrol Türü | 27 Şubat (Savaş Öncesi) | 2 Nisan (5. Hafta Sonu) | Artış Oranı |
| Brent Petrol | 72,48 dolar | 109,24 dolar | %50,7 |
| WTI Ham Petrol | 67,02 dolar | 111,54 dolar | %66,4 |
Savaşın ilk haftalarında Brent petrol 119,5 dolara kadar çıkarak son yılların rekorunu kırmıştı. Piyasadaki bu yangın, Exxon Mobil ve Chevron gibi dev enerji şirketlerinin hisselerini de %2 ile %3 oranında yukarı taşıdı.
DİPLOMASİ TRAFİĞİ VE "HÜRMÜZ" BİLMECESİ
Küresel petrol ticaretinin %20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, savaşın merkez üssü haline geldi. Siyasi liderlerden gelen açıklamalar belirsizliği artırıyor:
- Donald Trump: İran'ın ateşkes istediğini iddia ederek, "Hürmüz açıldıktan sonra değerlendiririz" mesajını paylaştı. Ancak İran kanadı bu iddiayı yalanladı.
- İran: "Hürmüz Boğazı asla açılmayacak, müzakere yok" diyerek geri adım atmayacağını duyurdu.
- BAE: Hürmüz'ün zorla açılması için müttefiklere yardım etmeye hazır olduğu iddialarıyla gündeme geldi.
- Rusya: Vladimir Putin, güvenli sevkıyat için Rus güzergahlarını alternatif olarak sundu.
- Marco Rubio: NATO müttefiklerinden beklenen desteği göremediklerini belirterek ittifakın geleceğini sorguladı.
DOĞALGAZ VE LNG’DE "MÜCBİR SEBEP" ŞOKU
Doğalgaz piyasası da çatışmalardan ağır darbe aldı. Dünyanın en büyük LNG ihracatçısı Katar'ın güvenlik riskleri nedeniyle üretimini durdurup "mücbir sebep" ilan etmesi, arz güvenliğini tehlikeye attı.
- Gaz Fiyatları: Avrupa merkezli TTF kontratları 27 Şubat'tan bu yana %58,8 artarak megavatsaat başına 50,04 Euo'ya ulaştı.
- Kritik Gelişme: 28 Şubat’tan bu yana kapalı olan Hürmüz Boğazı’ndan ilk kez 2 Nisan’da bir LNG tankeri (SOHAR LNG) yarı yüklü olarak geçiş yaptı.
KÖMÜRE YÖNELİM FİYATLARI ARTIRDI
Doğalgaz tedarikindeki sıkıntılar, elektrik üretiminde kömüre olan talebi artırdı. Referans kabul edilen Newcastle kömür fiyatları, 5 haftalık süreçte %16,4 yükselerek ton başına 137,9 dolara ulaştı.
Jeopolitik krizin derinleştiği bu süreçte, piyasalar Trump'ın "önümüzdeki 2-3 hafta içinde çok sert darbe indireceğiz" açıklamasının ardından yeni bir tırmanış ihtimaline kilitlenmiş durumda.
