Bilim insanları Çernobil'de yeniden başlayan nükleer reaksiyonlar konusunda uyardı

Science dergisinde, bilim insanlarının Çernobil santralindeki yeni nükleer reaksiyonlar konusunda uyarılarını içeren bir makale yayımlandı.

14 Mayıs 2021 Cuma, 09:23
Bilim insanları Çernobil'de yeniden başlayan nükleer reaksiyonlar konusunda uyardı
Abone Ol google-news

Bilim dergisi Science'ın görüşlerine yer verdiği uzmanlara göre, nükleer santralde 1986’da meydana gelen patlama sebebiyle paramparça hâlde olan reaktör odasının derinlerine gömülmüş uranyum yakıtı kütlesinde fisyon, yani çekirdek parçalanması süreçleri yeniden başlıyor.

‘MANGALDA YANAN KÖZLER GİBİ’

Sputnik'in derlediği habere göre, Sheffield Üniversitesi’nden kimyager Neil Hyatt, söz konusu olayı ‘bir mangalda yanan köz gibi’ şeklinde ifade ederken, Ukraynalı bilim insanları bu durumun kendi kendine normale dönüp dönmeyeceğini veya yeni bir kazayı önlemek için önlemler alınması gerekip gerekmediğini bulmaya çalışıyor.

Kiev’deki Nükleer Santral Güvenlik Sorunları Enstitüsü'nden Anatoliy Doroşenko, sensörlerin erişilemeyen bir odadan kaçan nötron sayısında bir artış tespit ettiklerini söyledi. Bu artış, olası bir fisyon reaksiyonuna işaret ediyor.

Fisyon reaksiyonu, bir nötronun, uranyum gibi ağır bir element atomunun çekirdeğine çarparak yutulması, bunun sonucunda bu atomun kararsız hâle gelerek daha küçük iki ayrı çekirdeğe bölünmesi şeklinde açıklanıyor.

TEHDİDİ ORTADAN KALDIRMANIN BİR YOLUNU BULMAK İÇİN BİRKAÇ YILLARI VAR

Kiev’deki Enstitüde çalışan bilim insanı Maksim Savelyev, yeni bir kaza olasılığını dışlayamayacaklarını söylüyor. Bunun yanında nötron sayısının yavaş bir biçimde artıyor olması nedeniyle durumu yönetmekten sorumlu olanların, bu tehdidi ortadan kaldırmanın bir yolunu bulmak için hâlâ birkaç yılının olduğunu ekliyor.

NÜKLEER REAKSİYON RİSKİNİ İNGİRDEMEK İÇİN YILLAR İÇİNDE ÇEŞİTLİ ÖNLEMLER ALINDI

26 Nisan 1986'da nükleer santralde meydana gelen patlama sırasında, uranyum yakıt çubukları, zirkonyum kaplamaları, grafit kontrol çubukları ve yangını söndürmek için dördüncü reaktörün çekirdeğine dökülen kum lavlara dönüştü, reaktör odasına yayıldı ve yaklaşık 170 ton radyoaktif uranyum içeren bir erime oluşturdu.

Kazadan bir yıl sonra, dördüncü reaktörün kalıntıları üzerine çelik ve betondan yapılan bir koruma duvarı inşa edildi. Bununla birlikte, içeri yağmur suyunun girmesiyle nötronlar yavaşladı ve uranyum çekirdeklerinin fisyon reaksiyonu göstermesi ihtimalini arttırdı. Şiddetli yağışlar nötron sayısında keskin bir artışa neden oldu. Bu eksikliği gidermek için, 2016 yılında koruma duvarı üzerine yeni bir dev kalkan inşa edildi.

Bu yapı sayesinde, koruma duvarındaki çoğu noktadaki nötron sayısı sabit kaldı. Ancak, şimdi nötronlar birkaç yeni yerde görünmeye ve birikmeye başladı. Çernobil tesislerinden birinde, sayıları dört yılda neredeyse iki katına çıktı. Bölgedeki donmuş yakıt, içinden geçen nötronların uranyum çekirdeklerini daha ‘verimli’ bir şekilde parçalamasına neden oluyor. Bilim insanları, yeni fisyon reaksiyonu yeniden başlatma problemini çözmenin kolay olmayacağını düşünüyor.