Şiiri şiirle tanımlayan şair: Ülkü Tamer 84 yaşında

Otuzun üstünde kitap çeviren, ardından şiir antolojileri bırakan İkinci Yeni akımının öncülerinden Ülkü Tamer, yaşasaydı bugün 84 yaşında olacaktı. Ülkü Tamer, bugün edebiyatseverler tarafından anılıyor.

20 Şubat 2021 Cumartesi, 17:36
Şiiri şiirle tanımlayan şair: Ülkü Tamer 84 yaşında
Abone Ol google-news

Türk edebiyatında İkinci Yeni akımının öncülerinden, şair, gazeteci, oyuncu ve çevirmen Ülkü Tamer, 20 Şubat 1937’de doğdu. 1950‘li yılların ikinci yarısından itibaren dergilerde görünmeye başlayan, kısa sürede İkinci Yeni dalgasının en genç ve dikkat çeken ismi olan Ülkü Tamer, yaşasaydı bugün 84 yaşında olacaktı. Tamer, bugün edebiyatseverler tarafından anılıyor. Peki Ülkü Tamer kimdir?

ÜLKÜ TAMER KİMDİR?

Ülkü Tamer, 1937'de Gaziantep'te dünyaya geldi; çocukluğu ve ilköğrenim yılları bu kentte geçti. Ortaöğrenimine İstanbul'da devam etti. Robert Kolej'den 1958 yılında mezun oldu. Lise yıllarında şiirleri edebiyat dergilerinde yayımlanmaya başladı. İlk şiiri 1954 yılında Avni Dökmeci'nin yönetimindeki Kaynak dergisinde yayınlandı: "Dünyanın Bir Köşesinden Lucia". 

Öğrenimine bir süre Gazetecilik Enstitüsü'nde devam etti. 1964-1968 yıllarında oyunculuk yaptı. Milliyet Yayınları'nda danışman-editör olarak çalıştı. Yayıncılık ve çevirmenlik yaptı; Milliyet, Karacan Yayınları'nı yönetti. Milliyet Çocuk ve Sanat Olayı dergilerini çıkardı.

İLK ŞİİR KİTABI: SOĞUK OTLARIN ALTINDA

Şiirleri 1954'ten itibaren Kaynak, Pazar Postası, Yeditepe, Yeni Dergi, Papirus, Sanat Olayı gibi dergilerde yayımladı. İlk şiir kitabı Soğuk Otların Altında 1959'da çıktı. 1950'li yıllarda ortaya çıkan İkinci Yeni şiir akımının önde gelen temsilcilerinden biri oldu. İkinci Yeni'ye, bu akımın ana karakteristikleri oluştuktan sonra dahil olduğu halde, kendine özgü imge dünyası ve süssüz, sade söyleyişiyle dikkati çekti. Çoğunlukla keskin bir ironiyle örülmüş derin acıların ve beşeri trajedilerin dile geldiği şiirlerinde 1970'lerden sonra toplumsal duyarlıklar da öne çıktı. Yayımladığı yedi şiir kitabını 1986'da "Yanardağın Üstündeki Kuş" (1986) adlı kitapta bir araya getirdi.

1991 yılında dört öyküsünü içeren "Alleben Öyküleri" adlı öykü kitabını, 1997'de ise "Alleben Anıları" adlı öykü kitabını yayımladı. Bunu, 1998'de yayımlanan "Yaşamak Hatırlamaktır" adlı anı kitabı izledi. Oyunculuk dönemi anılarını içeren "Bir Gün Ben Tiyatrodayken" 2003'te yayımlandı.

Euripides, W. Shakespeare, A. Çehov, B. Brecht, A. Miller, E. lonesco, J. Steinbeck, T. S. Eliot, H. Ibsen gibi yazarlardan otuzun üzerinde oyun çevirdi. Bu oyunlarının pek çoğu özel tiyatrolarca sahnelendi. Birçok şiir antolojisi de hazırladı. Edith Hamilton'dan Mitologya çevirisiyle TDK 1965 Çeviri Ödülü'nü kazandı. "İçime Çektiğim Hava Değil Gökyüzüdür"(1966) adlı kitabıyla 1967 Yeditepe Şiir Ödülüne, 1979'da çevirileri nedeniyle Macaristan Halk Cumhuriyeti'nce verilen Endre Ady Ödülü'ne, "Alleben Öyküleri" adlı öykü kitabıyla 1991 Yunus Nadi Ödülü'ne, 2014 yılında "Bir Adın Yolculuktu" adlı kitabı ile Melih Cevdet Anday Şiir Ödülü'ne değer bulundu.

1 Nisan 2018 tarihinde Bodrum, Muğla'daki evinde rahatsızlanarak hayatını kaybetti.

Memet Fuat 1985 yılında, Ülkü Tamer’i böyle anlatmıştı:

"İkinci Yeni'nin, çağdaş İngiliz şiirini yakından izleyen, çeviriler yapan, Batı etkilerine açık bir şairiydi. Özellikle 1960'ların ikinciyarısında yazdıklarıyla kapalı şiir anlayışının kusursuz örneklerini verdi. Toplumsal sorunlara yönelirken de şiirin düzeyini düşürmedi."

ESERLERİ

Şiir

-Soğuk Otların Altında (1959)

-Gök Onları Yanıltmaz (1960)

-Ezra ile Gary (1962)

-Virgülün Başından Geçenler (1965)

-İçime Çektiğim Hava Değil Gökyüzüdür (1966)

-Sıragöller (1974)

-Seçme Şiirler (1981)

-Antep Neresi (1986)

-Yanardağın Üstündeki Kuş (1986, toplu şiirler)

-Lucia (2020, kitaplarına girmemiş şiirleri)

Öykü

-Alleben Öyküleri (1991 Yunus Nadi Öykü Armağanı)

-Tarihte Yaşanmamış Olaylar (2016)

Anı

-Allaben Anıları (1997)

-Yaşamak Hatırlamaktır (1998)

-Bir Gün Ben Tiyatrodayken (2003)

Antoloji

Çağdaş Latin Amerika Şiiri Antolojisi (1982)

Şarkı Sözleri

Ahmet Kaya'nın An Gelir ve Başkaldırıyorum albümlerinde seslendirdiği "Üşür Ölüm Bile" ve "Gül Dikeni" şarkılarının sözleri Ülkü Tamer'e ait şiirlerden oluşur. Ayrıca Zülfü Livaneli´nin seslendirdiği "Memik Oğlan", "Güneş Topla Benim İçin"; Edip Akbayram'ın seslendirdiği "Ağıt" ve Grup Yorum'un "Düşenlere" isimli eserlerinin de söz yazarıdır.