TDK'ye en çok gelen Türkçe astronot isim önerileri

Türk Dil Kurumu (TDK) Başkanı Gürer Gülsevin, 'astronot' kelimesinin Türkçe karşılığı için gelen isim önerilerini açıkladı: Cacabey, Göksu, Gökreis, Göktürk, Gökay, Türkay, Türkonot, evrenot, Gökmen, uzay insanı, Alpaslan, Fatih, akıncı

11 Şubat 2021 Perşembe, 10:46
TDK'ye en çok gelen Türkçe astronot isim önerileri
Abone Ol google-news

AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yaptığı çağrının ardından 'astronot' kelimesinin Türkçe karşılığı için gelen isim önerilerini açıklayan Türk Dil Kurumu (TDK) Başkanı Gürer Gülsevin, "Gökmen, gökalp, gökderi, yani gök kelimesi ile başlayan, devam eden kelimeler çoğunlukta. Demek ki halkın dil zevki o yönde oluyor. Bir de gelenler arasında şahıs isimleri var. Alpaslan var, Fatih var. Tarihimizdeki önemli şahsiyetlerin isimleri canlandırılmak isteniyor" dedi.

'ÖNERİLEN KELİMENİN TUTACAĞININ GARANTİSİ YOK'

TDK’nin 2005 yılında 'astronot' için 'gökmen' ve 'uçman' kelimelerini önerdiğini belirten Gülsevin, kurumun bir bilim kurumu olarak doğru olduğunu düşündüğü şekilde kelime türeterek öneriler yaptığını vurgulayarak, “Bunların kullanılıp kullanılmaması halkın zevkine de bağlı kalıyor. Bir kelime türetiyorsunuz, tutulmuyor; başka bir kelime yanlış türetiliyor ama tutuyor. Bazıları tutuyor ve yaşıyor. Doğru türettiklerinizden bile yaşamayan var. Demek ki doğru türetmek, dilin ölçülerine göre ve Türk dilinin kurallarına göre türetmek de kelimenin tutunabilmesinin garantisi değil" diye konuştu.

İSİMLER TÜRKİYE UZAY AJANSI’NA SUNULACAK

"'Gökmen' veya 'uçman' yaygınlaşırsa kullanılır, yaygınlaşmazsa kullanılmaz" diyen TDK Başkanı Gülsevin, Türkiye Bilimler Akademisi’nin de (TÜBA) Türkçe Bilim Terimleri Sözlüğü’nde astronot için 'gökmen' kelimesini de kullandığını söyledi.

TDK’nın sosyal medyadaki ve anketlerdeki isim önerilerini bir araya topladığını, öte yandan Türkiye Uzay Ajansı’nın ise bu işin tam merkezi olduğunu belirten TDK Başkanı Gülsevin, “Onlar bu meselenin bir kanadını oluşturuyor, bunun Türkçeleşmesi de söz konusu olduğu için TDK diğer bir kanadını oluşturuyor. Onlarla randevumuz var, görüşeceğiz. Ne tür kelimeler öneriliyor, onların bakış açısıyla neler bekleniyor, onlarla konuştuktan sonra bir program yapıp kendi üzerimize düşeni, bugüne kadar yaptığımız gibi kendi yöntemlerimizle herkese sunabileceğiz" dedi.

'CACABEY DE ÇOK GÜZEL OLABİLİR'

Gülsevin, bire bir tercüme edildiği zaman 'astronot' kelimesinin ‘yıldız gemicisi’ şeklinde, 'kozmonot' kelimesinin ise 'evren gemicisi' şeklinde karşılandığını ifade etti.

Farklı öneriler gelebileceğini belirten Gülsevin, "Uzay kelimesiyle oluşturulmuş bir iki öneri var. Geriye kalanlar daha çok 'gökmen', 'gökalp', 'gökeri' gibi gök kelimesi ile başlayan kelimeler. Demek ki halkın dil zevki o yönde. Gelen öneriler arasında şahıs isimleri de var; Alparslan var, Fatih var. Tarihimizdeki önemli şahsiyetlerin isimleri canlandırılmak isteniyor. Sayın Devlet Bahçeli Bey 'Cacabey' olmasını önermiş. Çok özel bir tespit bu. Selçuklu döneminde, 13. yüzyılda Anadolu'da Kırşehir’de (Caca Bey’in) medresesi var. O medresenin olduğu yerde rasat yapıldığı da tahmin ediliyor. Diğer tarihi isimler gibi 'Cacabey' de çok güzel olabilir. Belki bilim tarihinde çok şey borçlu olduğumuz bu şahsiyetin adını bugün böyle bir şeyle canlandırabiliriz" şeklinde konuştu.

EN ÇOK ÖNERİLEN KELİME: GÖKTÜRK

En çok önerilen kelimenin 'göktürk' olduğu bilgisini veren Gülsevin, "Bir yandan 'gök' var, bir yandan 'Türk' var. O da halk tarafından yakıştırılıyor. TDK Başkanı olarak fikrimi değil, tespitimi söylüyorum; 'Göktürk' bizim keşif uydumuza verilen isim oldu. Hem bizim keşif uydumuz 'Göktürk' hem de eski adıyla astronot 'göktürk' olur mu? Olmaz da diyemiyorum, olur da diyemiyorum. Bunları önümüzdeki süreç gösterecek" ifadelerini kullandı.