Merhaba,
“Benim mesleğim ve sanatım yaşamaktır” demiş Michel de Montaigne ile felsefenin en önemli metinleri arasında gösterilen Ruhun Fenomenolojisi’ne Önsöz ile Wilhelm Friedrich Hegel kapağımızda.
Michel de Montaigne, her okura gerekli bir anlatıcı. Yaşama ve düşünme biçiminizi etkileyerek birikimi getirip koyar önümüze Fransa’da din savaşlarının yoğun olduğu bir dönemde yazdığı unutulmaz denemeleriyle Montaigne.
Yazınsal denemenin başlama noktası olmasa da modern bir anlatı olarak “deneme”nin ne olduğu, nasıl yazıldığı, nelerden söz ettiğine ilişkin disiplini göstermesi bakımından başlangıçtır.
William M. Hamlin’in Montaigne: Kısa, Merak Dolu Bir Hayat (Çeviren: Aybars Arda Kılıçer, Koç Üniversitesi Yayınları) adlı kitabında da ortaya koyduğu gibi bir düşünce ve yaşam gözlemcisidir o.
Kuşkusuz her yazarın bir “habitus”u vardır. Montaigne’in gösterdiği de budur. Nerede, nasıl yaşarsınız ve ne/ler yazabilirsiniz... Sürekli bunun izindedir.
“Ben kitabımı biçimlendirdiğim kadar, kitabım da beni biçimlendirdi” demesi bundandır. Özü ve sözü birdir. Kendi okurunu hatta yazarını yetiştirendir. Yazdıklarının dört yüz yıldır dolaşımda olması bunun bir göstergesidir. Feridun Andaç’ın yazısı...
Wilhelm Friedrich Hegel’in hem mutlak idealizmin temelini attığı hem de felsefenin en önemli metinleri arasında gösterilen bir yapıtıdır Ruhun Fenomenolojisi’ne Önsöz (Çeviren: Ragıp Ege, İletişim Yayınları).
Felsefeyi sorgulamaya kullanılan dilden başlar Hegel. Toplumsal yaşamda keskin dönüşümlerin yaşandığı (kitabının tamamlandığı 1807 yılı Amerikan ve Fransız devrimlerinin hemen sonrasıdır; Napolyon-Prusya Savaşı ise kitabın yazılışına uzamsal olarak da eşlik etmiştir) bir çağda inşa ettiği anlam örüntüsü yapıtaşları arasında yer alır.
Hegel’den önce genel kanı felsefe için sadece artık konuşulmayan kimi dillerin uygun olduğu şeklindeydi. Halk diliyle yüceyi aramak boş bir çaba olarak nitelenirdi. Hegel felsefesinin temeli devinim, can suyu ise halk dilindeki canlılıktır. Anlam tek tek sözcüklerde değil onlar arasındaki ilişkide gizlidir. Anlam cümlededir, cümle devinimdir!
Hegelci anlayışta “ruh” salt soyut düzlemde ele alınmaz. Kendinin bilinci son tahlilde “ruh”la bütünleşir. 72 maddelik yapıtın 31. maddesinde varoluşu sona eren bir etkinliğin ancak kendini kavrayamayan tekil bireyden kaynaklanabileceği belirtilir.
Aydınlanma Çağı filozofu olarak Hegel’in doğa ve fen bilimlerine gösterdiği ilgi çok boyutludur. Bir bütün olarak gördüğü özne ve nesneyi ya da maddeyi ve zihni soyut ya da kendinden menkul varlıklar olarak değerlendirmez. Çağcıl bilimin saikleriyle itme ve çekmenin oluşturduğu kuvvetler şeklinde yorumlar. Bilimi eğitici ve geliştirici niteliğiyle bilginin devinimi olarak tanımlar. Ahmet Antmen’in yazısı...
- Özkan Karapınar (Martyn Rady, Orta Avrupa Tarihi - Roma’nın Çöküşünden Avrupa Birliği’ne, Çeviren: Özkan Akpınar, Kronik Kitap),
- Öner Yağcı (“Aydınlanma geleneğini sürdüren, ‘insan onuru’ ve ‘Cumhuriyet’ sevdalısı felsefeci: Bedia Akarsu”),
- Tek Başına Bir Siyasi Parti: Muammer Aksoy, Atatürkçü Düşünce Derneği (ADD) Yayınları,
- Hilmi Zafer Şahin (Dr. Engin Keflioğlu, Türk Sahnesi’nin Küçük Kemal’i, Bilge Oğuz Yayınları),
- Öner Yağcı (“Anılarla güzelleşmek”),
- Y. Bekir Yurdakul (Mavisel Yener, Cumhuriyetin İlk Işıkları-Satı Kadın, Tudem Yayınları ),
- Vitrindekiler, kısa tanıtımlar, Emek Yurdakul’un hazırladığı Güncel ve Mustafa Başaran’ın hazırladığı Bulmaca ile de düşün trafiği sürüyor!
İyi okumalar...
Gamze Akdemir
Kitap Dergi, YARIN gazeteniz Cumhuriyet’le birlikte...
Unutmayın; her gün Cumhuriyet, her perşembe Cumhuriyet Kitap Dergi okunur!
