Merhaba,
Usta eleştirmen, yazar ve akademisyen Prof. Dr. Dikmen Gürün, ENKA Sanat’ın destekleriyle Doğan Kitap tarafından yayımlanan Bir Dönem Üstünden Türk Tiyatrosunu Eleştirilerle Okumak adlı yeni çalışmasıyla kapağımızda.
Gürün’ün 1950-1980 yılları arasında esen güçlü eleştiri rüzgârlarını ülke çapında yaşanan umutlar ve umutsuzluklarla harmanlayarak ele aldığı; dönemin tiyatro üretimini eleştiri kültürüyle birlikte değerlendirerek Türk tiyatrosunun tarihsel gelişimini bütünlüklü bir çerçevede sunduğu çalışması, tiyatro tarihimize ilişkin önemli bir belge niteliği taşıyor.
Gürün’ün 1950-1980 yılları üstüne odaklanmasının nedeni çok partili seçim sistemine geçtiğimiz 1950’lerin Cumhuriyet tarihimizin satır başlarından biri olması. Ülkenin 12 Mart 1971 muhtırası, 12 Eylül 1980 askeri darbesi ve ürkütücü sonuçları, idamlar, cinayetlerle siyasi tarihinde önemli kırılmalara işaret eden bir sürecin başlangıcı olması.
Diğer yandan 1961 Anayasası’nın getirdiği özgürlük ortamında coşkulu bir özel tiyatrolar hareketinin başlaması ve Beyoğlu’nun her köşesinden tiyatroların seyircilerle buluşması...
Bir yanda Dormen Tiyatrosu’nun komedileri, farsları ya da Arena Tiyatrosu’nun absürt “Kral Übü”sü ya da Genco Erkal’ın “Bir Delinin Hatıra Defteri”, Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu’nun unutulmaz “Keşanlı Ali Destanı”... Başlı başına bir olay olan Kabare Tiyatrosu, Dostlar Tiyatrosu’nun “Asiye Nasıl Kurtulur?”u... Ankara’da AST’ın yükselen sesi...
Ve gerek Ankara gerekse İstanbul’da ödenekli tiyatrolardaki oyunlar... 1958’lerde üniversiteler bünyesinde doğan gençlik tiyatroları...
Bir Dönem Üstünden Türk Tiyatrosunu Eleştirilerle Okumak’ta tüm bu bağlamlarda bir yanda tiyatroya ilişkin yapılanmaların eleştirmenin kaleminden okurla nasıl buluştuğunu incelerken diğer yandan ülke çapında yaşanan siyasal, toplumsal kırılmaların kısa ve uzun vadeli etkileri üzerinden yol alıyor Gürün.
Prof. Dr. Dikmen Gürün ile yeni incelemesini konuştuk.
Gamze Akdemir’in söyleşisi...
- Gültekin Emre (Modern Japon Şiiri Antolojisi / Çeviren: İnan Öner / Alakarga),
- Gamze Akdemir (Emine Uşaklıgil / Cumhuriyet’in Kalemi Yunus Nadi: Yaşamı ve Mücadelesi / Yapı Kredi),
- M. Sadık Aslankara (Esme Aras, Kâbil - Ötesi Boşluk, Telgrafhane),
- Mahmut Yıldırım (Hikmet Temel Akarsu, Bir Buruk İstanbul - Duygusal Kentler 1, Metinlerarası),
- Ahmet Antmen (Federico Campagna, Akdeniz’in Hayal Gücü: Tarihten Kaçmak Üzerine Dersler, Çeviren: Burcu Tümkaya, Metis),
- Gültekin Emre (Nihat Özdal, L’Eclisse, Simurg Art),
- Y. Bekir Yurdakul (Doğan Gündüz, Selin Büyük Oyuncu, Can Çocuk),
- Vitrindekiler, kısa tanıtımlar ve Mustafa Başaran’ın hazırladığı Bulmaca ile de düşün trafiği sürüyor!
İyi okumalar...
Gamze Akdemir
Kitap Dergi, YARIN gazeteniz Cumhuriyet’le birlikte...
Unutmayın; her gün Cumhuriyet her perşembe Cumhuriyet Kitap Dergi okunur!

