Simon de Myle’ın “Nuh’un Gemisi Ağrı Dağı’nda” adlı tablosu.
Ağrı Dağı yakınlarında bulunan ve Nuh’un gemisinin kalıntılarını barındırdığına inanılan alan, yıllar süren araştırmanın ardından yine gündemde. Bu sefer ilk kez, kazı çalışmaları için hazırlandığı iddiasıyla...
Son araştırmalarda oluşumdan alınan örneklerde, ayrışmış odunla uyumlu yüksek potasyum ve organik madde seviyeleri belirlendi. Ayrıca gemi formunun üzerinde yer alan bitki örtüsündeki renk farklılıklarının, olağandışı yer altı koşullarına işaret ettiği bilgisi paylaşıldı. Yapının ölçülerinin kutsal kitaplarda verilen ölçülerle neredeyse bire bir örtüşmesi ise bilim dünyasında tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Alanı yıllar önce yerinde inceleyen Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu yöneticisi arkeolog Nezih Başgelen, her türlü spekülasyona açık olan bu konunun son yıllarda tekrar tekrar gündeme geldiğini vurguluyor. Başgelen, “Bu açıdan hızla ilerleyen drone teknolojisi, lidar taramaları, son sistem arazi radarları ve laboratuvar teknikleri kullanılarak günümüzde karşılaştırmalı olarak ele alınabilir ve daha güvenli sonuçlara ulaşılabilir. Öte yandan Nuh’un gemisi ile özdeşleştirilen bu alanın inanç turizmi ve dağcılık açısından küresel çerçevede çok yüksek ilgi potansiyeline sahip olduğu da görülüyor. Bu çerçevede Nuh’un gemisi olarak tanımlanan Ağrı ili Telçeker mevkisinde koruma altına alınan alan çok yönlü ele alınarak yeni araştırmalarla hikâyesi zenginleştirilerek bölge ve ülke turizm açısından hak ettiği değerleri de kazanabilir” diyor.
İLK İDDİA 1960’TA...
Doğubayazıt ilçesi Telçeker köyünde volkanik arazideki gemi biçimli ilginç izin Nuh’un gemisi olduğuna ilişkin iddialar ve haberler, 1960’lardan bugüne dünya gündeminde yer alıyor. Bu ilginç iz harita genel komutanlığında harita mühendisi olan Yüzbaşı İlhan Durupınar tarafından 1959 yılında tespit edilmişti. Durupınar, Doğubayazıt ilçesinin haritasını yapmak için Ağrı Dağı bölgesinde çekilen binlerce hava fotoğrafını incelerken, Telçeker (Sürbehan) ile Üzengili (Meşar) köyleri arasını gösteren fotoğraflardan birinde daha önce hiç karşılaşmadığı bir arazi şeklinin bir gemiyi andırdığını fark etmişti. Fotoğraf üzerinde bu gemi şeklindeki izin ölçülerini hesapladığında bu ölçülerin Tevrat’ta Nuh’un gemisiyle ilgili olarak verilen tanıma da uyduğunu görmüştü. Bu sansasyonel bulguyu yerinde incelemek üzere Dünya Kiliseler Birliği tarafından görevlendirilen altı kişilik bir heyet Durupınar başkanlığında 3 Haziran 1960’ta Doğubayazıt’a giderek ilgili alanı incelemişlerdi. Bu heyetin yaptığı saha gözlemlerinin değerlendirmesi 22 Temmuz 1960 tarihli Hayat dergisinde “Nuh’un Gemisi mi?” başlığıyla yayımlanmıştı. Bu haber yurt içinde ve dışında büyük ilgi ile karşılanınca Hayat dergisi 1961 yılında bölgeye Ara Güler’i göndererek alanda onun çektiği profesyonel fotoğrafları haberleştirerek bu ilginç alanı tüm dünyaya tanıtan yayınları sürdürmüştü. Bu yayınlar bölgeye pek çok ilginç kişinin de gelmesini sağlamıştı. İlk astronotlardan J.T. Irvin başta olmak üzere Amerika Birleşik Devletleri’nden pek çok araştırmacı söz konusu sahayla ilgilenmişti.
ABD’DEN RON WYATT...
“ABD’den Ron Wyatt, bu konuda araştırmalara başlayarak 1980’lerde yapı üzerinde arazi radarı ve diğer ekipmanları kullanarak ayrıntılı taramalar yapmıştı” diyen Başgelen, “Benim de 1985 yılında 9. Kolordu’da asteğmen olarak askerlik hizmetimi yaparken konuya ilgi duyan kolordu komutanımızın emri üzerine bir arkeolog olarak Tendürek eteklerindeki ilgili sahaya bizzat gidip yerinde inceleme yapma ve gözlemlerimi belirtme imkânım olmuştu. Ron Wyatt ise Tendürek’teki gemi izi olarak tanımlanan alandaki araştırmalarının sonuçlarını ve yorumlarını 1989 yılında ‘Discovered Noah’s Ark’ adlı kitapta yayımlamıştı. Bu alandaki kalıntıların İncil’de bahsedilen Nuh’un gemisinin boyutları ile eşleşen bir geminin kalıntıları olduğunu iddia etmişti. Bu geminin halen bulunduğu yerden daha yüksekte olduğunu ve zamanla yamaçtan aşağıya doğru taşındığını ifade etmişti” diyor.
Ayrıca Başgelen bu gelişmeler Kültür ve Turizm Bakanlığı Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulu’nun 17.09.1989 tarih ve 3657 sayılı kararı ile gemi izi olarak yorumlanan bu alanın korunması gereken taşınmaz kültür tabiat varlığı özelliği gösterdiğini dikkate alarak söz konusu sahayı doğal sit alanı olarak koruma altına aldığının da altını çiziyor.
TELÇEKER’DEKİ GİZEMLİ İZ
Nuh’un gemisi, pek çok kültürün mitolojisinde ve teolojik kaynaklarında yer alan ilginç bir konu. Özellikle bu efsanevi gemi ve tufan olayı Tevrat’ın Tekvin (yaratılış) bölümünde ayrıntıları ile anlatılmakta. Bu efsanevi gemi, inanışa göre Rabb’in emri ile peygamber Nuh tarafından inşa edilmiş, sadece Hz. Nuh’a inanan az sayıda insan ile bir dişi ve bir erkek olmak üzere her canlı türünden birer çift gemiye bindirilmiş. Gemidekiler hariç tüm insanların ve canlıların daha sonra gelen tufanla yok olduğuna, Nuh’un gemisinin tufandan sonra Ağrı ya da Cudi Dağı’nda karaya oturduğuna ve insanlığın bu gemiden kurtulanlardan yeniden türediğine inanılır.
Tufanın sona ermesiyle Hz. Nuh’un gemisinin oturduğu dağ ise Tevrat’ta “Ararat”, Kuran’da ise Cudi olarak belirtilmektedir. Çağlar boyunca pek çok gezgin ve araştırmacı da bu bilgiler çerçevesinde Nuh’un gemisini Anadolu’ya gelip aramışlardır. Ağrı Dağı, Nuh’un gemisi ve tufan söylencesinin geçtiği yerlerden en fazla bilineni.
