İnsanlık, var olanı sıfatlandırma konusunda epey hünerlidir. Her şeyin ve herkesin bir sıfatı var: insanların, hayvanların, bitkilerin nesnelerin... Peki hiç, kendi sıfatınızı sorguladığınız oldu mu? Azerbaycanlı sanatçı Yahya Perviz Tan’ın, Red Rouge Art’ta açılan solo sergisi “Bir sıfat...”ı gezdiğinizde ister istemez kendi sıfatınızı sorguluyorsunuz: Ben kimim, neyim?
FİGÜR VE SOYUT GERİLİMİ
Sıfat, tanımlamaktır. Fakat Tan, tanımlama yapmaktan kaçınıyor yapıtlarında. Hissettirmenin önemini vurguluyor ve duyguların dünyasına kapı aralıyor. Hem soyut hem figüratif yapıtlar, bakışın doğasına, kimliğin nasıl kurulduğuna ve izleyen ile izlenen arasındaki görünmez ilişkiye odaklanıyor. Tan’a soyut ve figüratif tercihini soruyoruz, şöyle yanıtlıyor: “Bu bilinçli bir tercih. Figür ile soyut alan arasındaki gerilim, aslında benim hissettiğim şeyin karşılığı. O alan, hem görünene hem sezilene ait.”
Tan’ın bu tercihi, yukarıda belirtilen sorgulamaya taşıyor izleyeni: “Neden buradayım? Bunu neden izliyorum? İzleniyor muyum?” Bu deneyimde kişi, eserlerin yanı sıra kendi bakışıyla da yüzleşmeye davet ediliyor.
İZLEYİCİDE TAMAMLANAN HİKÂYE
Tan’a göre, bir şeyi tanımlamadan önce insanın hissettiği duygu, çoğu zaman tanımın kendisinden daha samimi. Sergideki yapıtlar, izleyenlere duygu geçişleri yaratıyor. Bazen çocukluk, bazen gençlik, bazen gerçekleşmeyen hayallerin anlatısı kulaklarda çınlıyor.
Yapıtlar sanki bir hikâyenin resmedilmiş hali. Her birinin bir hikâyesi var mı, yoksa her biri farklı bir hikâye mi, diye soruyoruz Tan’a. “Bazı tek işlerimin ve seri çalışmalarımın çıkış noktası var ama ben onları kapalı hikâyeler olarak görmüyorum” diyor ve ekliyor: Daha çok açık uçlu durumlar diyebilirim. Dolayısıyla her eser, bende başlayan ama izleyicide tamamlanan bir hikâye haline geliyor. Aynı resim, farklı insanlarda farklı anlatılara dönüşebiliyor.”
‘EŞİKTE...’
Zıtlıklar, kültürel kökler ve köksüzlükler üzerinden şekillenen bir üretim süreci var Tan’ın. Bu pratiğin merkezinde şehir, toplum ve birey var. Sergideki çalışmalarda şehirlerin ve toplumların çelişkileri, bireyin kimlik arayışı ve kültürel aidiyet sorunları karşımıza çıkıyor. Bu temalar, izleyiciyi kendi geçmişi ve kökleri üzerine düşünmeye davet ederken, modern dünyanın karmaşası içinde sıkışmış bireylerin içsel çatışmalarını da odağa alıyor.
Tan’a, “Serginin adı ‘Bir Sıfat’. Bu sergiyi bir ‘sıfat’ olarak tanımlamanızı istesek ne söylersiniz?” diye soruyoruz. Şu yanıtı veriyor: “‘Bir Sıfat’ benim için tanımlamakla ilgili değil, yüklemekle ilgili. Çünkü sıfat, nesne ve olgunun kendisinden çok ona nasıl baktığımızla ilgilidir. Bu sergiyi bir sıfatla tanımlayacaksam ‘eşikte’ derim. Ne tamamen içeride ne tamamen dışarıda; tam karar anında duran bir hal.”
Sergi 8 Mart’a kadar ziyaret edilebilir.
