TBMM’de açılım süreci kapsamında kurulan Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu Raporu’nda yer alan “Yeni bir anayasa hazırlama konusu ise komisyonumuzun görev alanında olmamakla birlikte, ülkemiz için tehir edilemez, yerine getirilmesi gereken ortak bir ödev ve sorumluluk olarak önümüzde durmaktadır. Komisyon çalışmalarının neticesinde, raporda bahsedilen düzenlemeler ve önerilere ek olarak siyasi partilerimizin daha önce çeşitli vesilelerle kamuoyuyla paylaştığı raporlarda ifade ettikleri daha demokratik, sivil, özgürlükçü, katılımcı ve kapsayıcı yeni bir anayasaya ihtiyaç duyulduğu da aşikârdır” ifadeleri; gözleri yeni anayasa hazırlıklarına çevirdi. AKP kulislerinde, raporun yalnızca bir tavsiye metni olmadığı, anayasa taslağının “omurgasını” oluşturacak çerçeveye dönüştürüldüğü konuşuluyor. Taslağın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sunulmaya hazır olduğu belirtiliyor.
‘SÜREÇ METNİ ANAYASANIN RUHUNA İŞLENECEK’
AKP’nin uzun süredir kapalı kapılar ardında yürüttüğü yeni anayasa çalışmasını hızlandırdığı ifade ediliyor. Parti yönetimine yakın kaynaklar, “metin büyük ölçüde tamamlandı, siyasi çerçeve netleşiyor” değerlendirmesini yapıyor. Kulis bilgilerine göre taslak, yalnızca teknik bir metin değil; “süreç” başlığında oluşan siyasi uzlaşma zeminini anayasal güvenceye dönüştürmeyi hedefleyen bir yapı içeriyor. Parti kurmayları, raporun anayasa metninde doğrudan referans gösterilmeyeceğini ancak “anayasanın ruhuna yön verecek temel belge” işlevi göreceğini dile getiriyor.
3 BAŞLIK ÖNE ÇIKIYOR
AKP çevrelerinde yapılan değerlendirmelerde üç başlığın özellikle öne çıktığı belirtiliyor:
- Temel hak ve özgürlüklerin yeniden tanımlanması: Hak eksenli bir dilin güçlendirileceği, bazı maddelerde çerçeve düzenlemeye gidileceği konuşuluyor.
- Yerel yönetimlerin yetki alanlarının genişletilmesi: İdari vesayetin sınırlarının daraltılması ve yerinden yönetim vurgusunun artırılması gündemde.
- Demokratik katılım ve temsil mekanizmalarının güçlendirilmesi: Sivil toplum, meslek örgütleri ve yerel inisiyatiflerin karar alma süreçlerine daha fazla dahil edilmesine yönelik hükümler tartışılıyor.
Parti içindeki bazı isimler, bu başlıkların “yeni anayasanın demokratik meşruiyetini güçlendirecek çerçeve” olarak sunulacağını savunuyor.
MUHALEFET TEMKİNLİ
CHP ve DEM Parti cephesinin sürece yaklaşımı belirleyici olacak. AKP kaynakları, “kapıların tamamen kapalı olmadığı” görüşünde. Ancak muhalefet kulislerinde, “süreç” başlığının anayasa değişikliğine meşruiyet zemini oluşturmak için kullanılabileceği yönünde temkinli bir yaklaşım hâkim. Muhalefet temsilcileri, özellikle güçlendirilmiş parlamenter sistem tartışmaları ve kuvvetler ayrılığı ilkesinin nasıl ele alınacağının belirleyici olacağını ifade ediyor. Bu çerçevede anayasa taslağının yalnızca içerik değil, hazırlanış yöntemi bakımından da sınanacağı belirtiliyor. Sürece başından beri karşı duruş sergileyen ve komisyonda yer almayan İYİ Parti’nin ise anayasa değişikliği konusunda da kapıları kapatacağı ifade ediliyor.
