Askeri havacılığı izleyen ve bunun üzerine analizler yayımlayan İtalyan ItaMilRadar portalı, Türk Hava Kuvvetleri’ne ait A400M askeri nakliye uçaklarının Libya’ya uzun yoldan gitmesini haberleştirdi.
OLASI GEREKÇE: FIR
Flightradar verilerini kullanan portal, uçakların doğrudan Akdeniz üzerinden Libya’ya gitmek yerine, kuzeyden; Bulgaristan, Kuzey Makedonya ve Arnavutluk hattını izleyerek Bingazi’ye ulaştığını yazdı. Bunun muhtemel gerekçesi, Türkiye ile Yunanistan arasındaki Uçuş Bilgi Bölgesi (Flight Information Region: FIR) anlaşmazlıkları olarak belirtildi.
Ülkelerin, egemen hava sahalarının dışında, FIR alanları bulunuyor. Uluslararası hava sahalarındaki bu alanlarda ülkeler, hava trafik kontrolörleriyle, hava trafiğini yönetiyor. Kontrolörlerin olası çarpışmaları önleme ya da acil durumlarda koordinasyon sağlama gibi görevleri bulunuyor. Ancak FIR, ülkeye o hava sahasında egemenlik sağlamıyor.
Türkiye, “Yunanistan’ın FIR’ı egemen hava sahasıymışçasına kullanmaya çalıştığını” ve “yetkisini aştığını” ifade ediyor. Şikago Sözleşmesi’nin 3. maddesinin a bendine atıfla, askeri uçakların, FIR’dan geçerken bildirim zorunluluğu bulunmadığını belirtiyor. Yunanistan ise “Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü kuralları ve uluslararası uygulamalar uyarınca, hava trafik güvenliği için tüm sivil ve askeri uçakların Atina FIR bölgesine girmeden önce uçuş planlarını sunmalarını” talep ediyor. “Türkiye’nin 1974’e kadar bunları sunduğunu, 1974’te kendi alanını genişletme hamlesinde bulunduğunu, 1980’da ise bundan vazgeçip, askeri uçaklar için bildirimde bulunmamaya başladığını” ifade ediyor. Tüm bunlar, zaman zaman, iki ülkenin savaş uçaklarının karşı karşıya gelmesine de -it dalaşına- yol açıyor.
YETKİLİLERDEN AÇIKLAMA GELECEĞİ ÖĞRENİLDİ
Gelinen noktada Türk A400M uçaklarının, neden bildirimde bulunmadan FIR’dan geçmek yerine, yolunu 700 kilometreden fazla uzattığı merak ediliyor. ItaMilRadar portalına göre Türkiye, son 2 yıldır bunu yapıyor. Portal, bunun olası sebepleri arasında, Güney Kıbrıs ve Mısır ile koordinasyon sorunundan kaynaklanan gecikmiş uçuş izinleri-geçici rota kısıtlamaları ve Doğu Akdeniz semalarındaki yoğun askeri hareketliliği gösteriyor.
Cumhuriyet, tartışmalara ilişkin Türkiye’den resmi bir açıklama yapılacağını öğrendi. Öte yandan, bu tartışmalar sırasında Millî Savunma Bakanlığı dikkat çekici bir paylaşım yaptı. Bakanlık, Libya’daki Flintlock tatbikatına katılmak üzere Antalya’dan havalanan Akıncı Taarruzi İnsansız Hava Aracı’nın, Türkiye-Libya arasında imzalanan Deniz Yetki Alanı Anlaşması’nda belirlenen sınırları takip ederek Libya’ya gittiğini yazdı.
Rotanın haritası da paylaşılırken, İHA’nın, Yunanistan FIR’ını kullandığı görüldü.
