Sağlık Bakanı Prof. Dr Kemal Memişoğlu geçen haftasonu katıldığı bir televizyon programında ‘üreten sağlık’ modelinin çok önemli olduğuna dikkat çekerek, 5-10 yıl içinde sağlık sektörünün sanayi sektörünü geçeceğine inancının olduğunu belirtti. Bakan Memişoğlu 2024 yılında da söz konusu modelin "sağlık sektörünün genelinde dışa bağımlılığı azaltmayı ve sağlık alanında stratejik bağımsızlık kazanmayı hedefleyen güçlü bir strateji" olduğunu, "Türkiye’nin bu modelle sağlık teknolojilerinde bağımsızlığı amaçladığını; ilaç, tıbbi cihaz ve medikal ekipman gibi kritik sağlık ürünlerinde yerli üretimi destekleyerek dışa bağımlılığı en aza indirmeyi hedeflediğini" açıklamıştı.
DIŞA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR
Ancak verilere bakıldığında bakanın çizdiği iyimser tablonun çok gerisindeyiz. İlaç ve tıbbi cihazda dışa olan bağımlılık sürüyor. TÜİK'in Dış Ticaret İstatistiklerine göre 2025 yılında eczacılık ürünleri ‘en çok ithal edilen 20 fasıldan’ biri oldu. Bu alanda ithalat 6 milyon 500 bin 115 Amerikan doları olurken, 2024'e göre yüzde 20'ye yakın bir artış gerçekleşti. Temel eczacılık ve eczaneciliğe ait malzemeler kategorisinde ise ithalat 6 milyon 936 bin 289 dolar olurken bu alandaki ihracat 2 milyon 502 bin 864 dolarda kaldı.
PAZARIN YÜZDE 75’İ İTHAL CİHAZDAN OLUŞUYOR
Sağlık Bakanlığı’nın açıkladığı 2024 Sağlık İstatistikleri Yıllığı’na göre Türkiye’deki hastanelerdeki Manyetik rezonans görüntüleme (MR) cihazı sayısı bin 31, Bilgisayarlı Tomografi (BT) sayısı bin 379, Ultrason 5 bin 867, Ekokardiyografi (EKO) cihazı 3 bin 277 oldu. 2023’e göre MR ve BT cihaz sayılarında 30, ultrasonda 117, EKO’da ise 150 adetlik artış gerçekleşti.
ABD Ticaret Bakanlığı’na bağlı Uluslararası Ticaret İdaresi’ne (ITA) göre ise 2024 yıl sonu itibarıyla Türk tıbbi cihaz pazarının 3.3 milyar dolar büyüklüğünde olduğu tahmin ediliyor. ITA’ya göre pazarın yüzde 75’i (2.5 milyar dolar) ithal cihazlardan oluşuyor. OECD’nin yayımladığı “Sağlığa Genel Bakış 2025”e göre ise Türkiye'de milyon nüfus başına; 30 adet BT tarayıcı, MR cihazı ve Pozitron Emisyon Tomografisi (PET) cihazı bulunuyor. OECD ortalaması ise 51.
