Esenyalı Kadın Dayanışma Derneği’nin yayımladığı 2025 Kadına Yönelik Şiddet Raporu, “Aile Yılı” ilan edilen 2025’te kadınların yoksulluk, barınma sorunu ve şiddet arasında daha da sıkıştığını ortaya koydu.
Rapora göre bir yıl içinde derneğe 520’si şiddet nedeniyle olmak üzere toplam 8 bin 349 kadın ve çocuk başvurdu.
Başvuruların önemli bölümü İstanbul’un Pendik, Kartal ve Tuzla ilçelerinden geldi. İstanbul dışından ise Aydın, Kocaeli, Tekirdağ, Gaziantep ve İzmir’den başvuru yapıldı.
520 kadın ve çocuk doğrudan şiddet nedeniyle derneğe başvurdu. Bunların 490’ının yetişkin kadın olduğu vurgulandı.
YOKSULLUK BAŞVURULARI REKOR DÜZEYDE
Rapora göre 6 bin 804 kadın temel ihtiyaçlarını karşılayamadığı için ekonomik destek talebinde bulundu.
- 3 bin 160 kadın kira, fatura, gıda ve giyim için destek istedi.
- 2 bin 144 kadın çocuklarının okul ihtiyaçları için başvurdu.
- 1500 kadın beslenme desteği talep etti.
Dernek, özellikle eğitim dönemlerinde “çocuğuma beslenme çantası hazırlayamıyorum” diyen annelerin başvurularında artış yaşandığını belirtti.
ŞİDDET BAŞVURULARI 19,5 ARTTI.
Şiddet nedeniyle başvuran 520 kadın ve çocuğun büyük kısmı birden fazla şiddet türüne maruz kaldı.
- 300 kişi fiziksel şiddet
- 110 kişi ekonomik şiddet
- 100 kişi psikolojik şiddet
- 50 kişi cinsel şiddet
- 15 kişi dijital şiddet yaşadığını belirtti.
Geçen yıla göre şiddet nedeniyle yapılan başvurular yüzde 19,5 arttı. Fiziksel şiddet başvurularındaki artış ise yüzde 36 olarak kaydedildi.
Başvuran kadınların yüzde 57,7’si evli olduğu erkek ya da dini nikâhlı eşi tarafından şiddete maruz bırakıldı. Yüzde 5,8’i eski eşinden, yüzde 6,7’si ise sevgili ya da nişanlısından şiddet gördüğünü belirtti.
ÇOCUKLAR İŞ İSTEDİ!
600 iş talebi başvurusunun önemli bir bölümünü 14–19 yaş aralığındaki gençler oluşturdu.
Raporda, yoksulluk nedeniyle çocukların eğitimden koparak güvencesiz ve düşük ücretli işlerde çalışmak zorunda kaldığı vurgulandı. Özellikle yaz aylarında çocuk işçiliği başvurularının arttığı kaydedildi.
ŞİDDET DÖNGÜSÜ!
Raporda erkek şiddetinin tekil bir olay değil, çocukluk döneminden başlayıp evlilik ve boşanma süreçlerinde devam eden döngüsel bir yapı olduğuna dikkat çekildi.
Ekonomik bağımlılık, barınma sorunu ve yetersiz sosyal destek mekanizmalarının kadınların şiddet ortamından uzaklaşmasını zorlaştırdığı belirtildi.
OKULLARDA BİR ÖĞÜN ÜCRETSİZ SAĞLIKLI YEMEK” TALEBİ
Öte yandan dernek, “Okullarda bir öğün ücretsiz sağlıklı yemek” talebi için açtıkları davanın Danıştay’da görüldüğünü ancak kararın hâlâ açıklanmadığını duyurdu.
Raporda, çocukların beslenme hakkının eğitim hakkıyla doğrudan bağlantılı olduğu vurgulandı.
HUKUKİ VE SOSYAL DESTEK YETERSİZ
Rapora göre kadınlar çoğu zaman önce polis, savcılık ve mahkeme gibi resmi kurumlara başvuruyor; ancak yeterli koruma alamadıkları için dayanışma merkezlerine yöneliyor.
Dernek, kadına yönelik şiddetle mücadelenin yalnızca hukuki tedbirlerle değil; kadınların yoksulluktan, güvencesizlikten ve ekonomik bağımlılıktan kurtulmasını sağlayacak kamusal politikalarla mümkün olacağını vurguladı.
TALEPLER SIRALANDI
Dernek güvenceli bir yaşam için taleplerini şöyle sıraladı:
- 6284 sayılı Kanun etkin bir şekilde uygulanmalı; kadına yönelik şiddeti önlemeyi amaçlayan bütüncül politikalar geliştirilmeli.
- Okullarda tüm öğrencilere bir öğün ücretsiz, sağlıklı yemek sağlanmalı.
- Koruma kararları etkin uygulanmalı ve yargı süreçleri hızlandırılmalı.
- Sosyal hizmetler ve hukuki destek mekanizmaları kadınların erişimine uygun hale getirilmeli.
- İş yerlerinde ve mahallelerde 7/24 işleyen kreşler kurulmalı.
- Şiddet gören kadınların en acil sorunlarından biri olan barınma sorunu, ücretsiz barınma hakkı olarak değerlendirilip derhal çözülmeli.
- Nüfusu 100 bin üzerindeki her belediye sığınak, 50 bin üzerindeki her belediye ise kadın dayanışma merkezi açmalı.
- Uzaklaştırma ve koruma kararlarını ihlal eden erkeklere caydırıcı cezalar uygulanmalı.
- Göçmen kadınlar şiddete maruz kaldıklarında geri gönderme merkezlerine gönderilmemeli; önleyici ve koruyucu tedbirlere erişimleri garanti altına alınmalı ve ana dillerinde bilgilendirme yapılmalı.
- Şiddet gören kadınlara psikolojik destek sunulmalı, güvenceli istihdam olanakları sağlanmalı.
