Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) yayımladığı 2025 Ulusal Eğitim İstatistikleri, eğitimde yıllardır derinleşen eşitsizliği çarpıcı rakamlarla ortaya koydu. Verilere göre Türkiye’de 30 ilde kız çocuklarının ortalama eğitim süresi ortaokul seviyesinin altında kaldı.
Başka bir ifadeyle, bu illerde kız çocuklarının önemli bir bölümü ortaokul diploması bile alamadan eğitim hayatından kopuyor.
Ülke genelinde 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi 9.6 yıl olarak hesaplandı. Erkeklerde bu süre 10.3 yıla ulaşırken kadınlarda 8.9 yılda kaldı. Aradaki fark, eğitimde toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin hâlâ kapanmadığını gösterdi. Verilere göre kız çocuklarının eğitim süresinin ortaokul seviyesinin altında kaldığı il sayısı 30’a ulaştı. Bu illerde ortalama eğitim süresi yalnızca 7.5 yıl oldu.
Cumhuriyet’e konuşan eğitimci Feray Aytekin Aydoğan, “Bilimsel verilere dayanan bir gerçektir ki yoksulluk, eşitsizlik arttıkça tüm çocuklar kaybediyor, ilk kaybeden ise kız çocukları oluyor. 2025 MEB örgün eğitim verilerinde de 14-17 yaş grubunda ortaöğretimde ve yükseköğretimde olmayan çocukların oranının özellikle Kuzeydoğu, Orta ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri özelinde ayrıca alarm veriyor. Muş’ta 14-17 yaş grubunun yüzde 34.4’ü, Ağrı ve Şanlıurfa’da ise yüzde 32.8’i lisede ya da üniversitede değiller. Bu durum, bu üç ilde her üç çocuktan birinin eğitim dışında kaldığını gösteriyor” dedi.
EN AĞIR EĞİTİM TABLOSU
Devamsızlık da eğitime erişime büyük engel. Eğitimci Aydoğan, “Çocukların okulda kayıtlı olması okulda olduğu anlamına gelmiyor. Devamsızlık verileri üzerinden gerçek tablo çok daha vahim. Örneğin; 2023-2024 devamsızlık verilerinde, özellikle ortaokul düzeyinde oran yüzde 14.8’den yüzde 23.7’ye çıkıyor. Önümüzdeki dönemde bakanlığın temel gündeminin zorunlu eğitim süresinin kısaltılması adımları olacağını görüyoruz” diyerek eğitimsiz kalacak yeni nesile dikkat çekti.
