Gece vardiyası sağlık emekçilerini tüketiyor: Yorgunluk, hastalık, şiddet korkusu...

Gece vardiyası sağlık emekçilerini tüketiyor: Yorgunluk, hastalık, şiddet korkusu...

20.05.2026 04:00:00
Güncellenme:
Gece vardiyası sağlık emekçilerini tüketiyor: Yorgunluk, hastalık, şiddet korkusu...

Gece vardiyası sağlık emekçilerini tüketiyor. Yapılan araştırmaya göre çalışanların yüzde 95’i kendini "uyku borçlu" hissediyor. Yüzde 93’ü sindirim sistemi yakınması sorunuyla karşı karşıya kaldığını belirtiyor. Yorgunluk ve hastalıkların yanı sıra emekçilerin yüzde 85’i gece vardiyasında fiziksel şiddet açısından kendisini güvende hissetmiyor.

Genel Sağlık-İş Sendikası gece vardiyasının sağlık emekçileri üzerindeki etkilerini görünür kılmak amacıyla bir araştırma yaptı. “Gece Vardiyası Sağlık Riskleri Alan Araştırması” isimli araştırma sağlık emekçilerinin yıllardır görünmeyen yükünü çarpıcı verilerle ortaya koydu. 552 Genel Sağlık-İş üyesi ile yapılan araştırmanın sonuçları gece vardiyasının artık yalnızca bir çalışma düzeni değil, sağlık çalışanlarını fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan yıpratan bir sorun haline geldiğini gözler önüne serdi.

‘YÜZDE 85’İ GÜVENDE HİSSETMİYOR’

Araştırmaya katılan her 10 üyeden yaklaşık 9’u ayda en az 5 gece vardiyası yaparken; her 4 üyeden 3’ü de 24 saatlik nöbet düzeninde çalışmakta... Bu çerçevede katılımcıların yüzde 94,9’unun kendisini “uyku borçlu” hissediyor. Araştırma, gece vardiyasının yalnızca yorgunluk değil, bedensel sağlık üzerindeki etkilerini de ortaya koyuyor. Üyelerin yüzde 93,4’ü sindirim sistemi yakınması sorunuyla karşı karşıya kaldığını belirtiyor. Sağlık çalışanları yorgunluk ve hastalıkların yanı sıra şiddet korkusuyla da mücadele ediyor. Emekçilerin yüzde 85,3’ü gece vardiyasında fiziksel şiddet açısından kendisini güvende hissetmiyor. Ayrıca katılımcıların yüzde 92,2’si vardiya saatleri nedeniyle aile veya sosyal etkinlikleri kaçırdığını ifade ediyor.

‘SÜREKLİLEŞMİŞ BİR TÜKENMİŞLİK’

Araştırma sonuçlarına ilişkin gazetemize konuşan Genel Sağlık-İş Genel Başkanı Dr. Derya Uğur, “Sağlık emekçileri yıllardır insanüstü bir tempoda çalışıyor. Araştırmamız gösteriyor ki gece vardiyası artık geçici bir yorgunluk değil, süreklileşmiş bir tükenmişlik üretmektedir. Uyku düzeni bozulan, dinlenemeyen, sosyal yaşamdan kopan sağlık çalışanları ağır bir yük altında görev yapmaktadır” dedi. Sağlık emekçisinin yorgunluğun hasta sağlığını da riske attığını belirten Uğur, “Araştırmada her üç sağlık çalışanından biri yorgunluk nedeniyle tıbbi hata yapma riskiyle karşı karşıya kalmaktadır. Bu nedenle yalnızca çalışanlar değil toplum sağlığı da risk altındadır” diye konuştu.

‘İKİ KATI OLARAK ÖDENMELİ’

Gece çalışmasının normal mesai gibi değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çizen Uğur, “Gece vardiyası sağlık emekçileri; uyku bozukluğu, kardiyovasküler hastalıklar, kanser, diyabet, psikolojik yıpranma, sindirim sistemi sorunları, sosyal yaşam kaybı gibi riskler üretmektedir. Bu nedenle gece vardiyası ücretleri artırılmalı, yıpranma payı genişletilmeli, dinlenme alanları iyileştirilmeli ve gece çalışma planlamaları iş barışını bozmayacak şekilde çalışanlar ile iş birliği içerisinde hazırlanmalıdır.

Genel Sağlık-İş olarak talebimiz; akşam 20.00 sabah 08.00 arasında gece çalışma ücretlerinin saatlik mesai ücretinin iki katı olarak ödenmesidir” ifadelerini kullandı.