3 ayda 495 bin kişi işten çıkarıldı!
MUSTAFA ÇAKIR
CHP TBMM Grubu’nun haftalık ekonomi raporunda, istihdam verileri de ele alındı. Rapora göre, bu yılın ilk üç ayında işsizlik ödeneği alabilmek için işsizlik sigortasına yapılan başvurular geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 40 bin kişi artarak 495 bine ulaştı. İşsizlik ödeneğine işveren tarafından işten çıkarılanlar başvuruyor. Ancak ödenek kendi kusuru olmadan işten çıkarılan ve son üç yıl içerisinde en az 600 gün süreyle işsizlik sigortası primi ödemiş ve son 120 gün fiilen çalışmış olanlara bağlanıyor. Aynı dönemde işsizlik ödeneği bağlananların sayısı ise 227 bin kişide kaldı. Raporda, başvuran her 100 kişiden sadece 46 kişinin ödenek almaya hak kazandığına dikkat çekildi.
Rapora göre, işsizlik ödeneği başvurularının alınmaya başlandığı Mart 2002’den Mart 2026 sonuna kadar, İşsizlik Sigortası Fonu’na 23 milyon 87 bin başvuru yapılırken, ödenek almaya hak kazananların sayısı ise 12 milyon 328 bin kişi oldu. Raporda, diğer bir ifadeyle başvuranların yüzde 53’ü ödenek almaya hak kazanırken yüzde 47’sinin ise ödenekten yararlanmak için aranan koşulları karşılayamadıkları için bu olanaktan yararlanamadığı belirtildi.
Fondan, mart ayında önceki dönemden ödemesi devam edenlerle birlikte toplam 526 bin kişiye, 7.7 milyar lira (kişi başına ortalama 14 bin 577 lira) ödeme yapıldığına işaret edilen raporda, “İşsizlik maaşı son 4 aylık brüt maaş ortalamasının yüzde 40’ı olarak esas alınıyor ancak her koşulda brüt asgari ücretin yüzde 80’ini geçemiyor. Dolayısıyla 2026 yılında en az 13 bin 111 TL ve en fazla da 26 bin 223 TL ödeniyor. Ödemeler, prim gün sayısına göre 6, 8 veya 10 ay boyunca yapılıyor” denildi.
Raporda, kaynaklarının büyük bölümü işverenlere teşvik olarak ödenen, işgücü programları ve işbaşı eğitim programlarına harcanan İşsizlik Sigortası Fonu’nun bu yılın ilk üç aylık dönemindeki toplam gelirinin 162.6 milyar liraya yükselirken, harcamaların ise 82.2 milyar liraya çıktığı belirtildi. İşsizlik Sigortası Fonu’nun varlığı ise son bir yılda 307 milyar lira artarak 709 milyar liraya yükseldi.
Raporda, şöyle denildi: “Başta işveren teşviki olmak üzere her harcamada aklına İşsizlik Sigortası Fonu’nda biriken kaynak gelen iktidar, şimdi de bütçe harcamalarını azaltabilmek için yüzde 1 olan devlet katkısını yüzde 0.5’e kadar indirmeye hazırlanıyor. Devlet halen İşsizlik Sigortası Fonu’na aylık olarak 9 milyar lira civarında katkı yapıyor. Eğer bu indirim gerçekleşirse, fonun geliri yıllık olarak yaklaşık 55 milyar lira azalacak.”
