Bugün gazetecilerin tutuklanmasına ve soruşturmalarla karşılaşmasına neden olan “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçu” 15 Haziran 2022’de Meclis’in Adalet Komisyonu’nda görüşülen yasa teklifi sırasında ele alındı. O dönem CHP’nin grup başkanvekili olan Özgür Özel, teklifin görüşmeleri sırasında bu suçun Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’yi de kapsayabileceğini belirterek “Gezi’nin sloganı ‘Her yer taksim, her yer direniş.’ Bahçeli prompterdan okudu bunu, dedi ki: ‘Her yer Kandil, her yer direniş diye atılan sloganlara haddini bildirmedin, burada bize konuşuyorsun.’ Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçu bu. Erdoğan ‘Cami yaktılar’ demeye başladı. 476 cumadır iskelede saldırıya uğrayan kadının görüntülerini bekliyoruz” örneklerini sıraladı.
‘AKIN GÜRLEK’ ÖRNEĞİ VERMİŞ
Özel, teklif sahibi MHP’li Feti Yıldız’a “Bu kanundan gazeteciler yargılanacak mı yargılanmayacak mı?” sorusunu yöneltti.
Yıldız “Yargılanmayacak” deyince de “‘Yargılanmayacak’ diyor Sayın Feti Yıldız, tutanağa geçiyor. Gazetecilere diyormuşsunuz ki: ‘Ya, merak etmeyin, bundan size bir şey olmaz.’ Bu suçtan bal gibi gazeteci yargılanacak. Siz ne diyeceksiniz biliyor musunuz? ‘Türkiye’de gazetecilik yaptığı için ya da haber yaptığı için yargılanan yok. O kişi herhangi bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı sıfatıyla halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçunu işlediği için yargılanıyor.’ Siz vatansever, herkes vatan haini” ifadelerini kullandı.
O dönem yapılan başka uygulamalardan örnek verirken isim vermeden dönemin Adalet Bakan Yardımcısı olan Akın Gürlek’i işaret eden Özel “HSK’de kurmuş olduğunuz hegemonya; istediğiniz yere istediğiniz hâkim. Yalan mı? Bir seyyar giyotini İstanbul’da ceza vermek istediğiniz her mahkemeye gezdirip, siyasi karşılığını alıp, sonra da adamı Bakan Yardımcısı yapmadınız mı? Bunların yaşandığı bir ülkeden konuşuyoruz” dedi.
YARGITAY ÜYESİ UYARMIŞTI
Bugün Yargıtay 8. Ceza Dairesi Başkanı olan İhsan Baştürk ise, o gün daire üyesi olarak komisyonu bilgilendirdi. “Alenen yayma” maddesi üzerine konuşurken, buradaki ifadelerin belirsiz olduğunu söyleyen Baştürk “Türk Dil Kurumu Sözlüğü’ne müracaat ettim çünkü ‘alenen yayma’nın ne olduğu gerekçe metninden anlaşılamıyor. Bir içeriğin sadece beğenilmesi, sadece ‘retweet’ yapılması, sadece paylaşılması yayma mıdır? Bunun sınırları nedir? İştirak hükümleri çerçevesinde nasıl değerlendirilecek? Dolayısıyla hangi fiiller suç oluşturup hangileri oluşturmayacak? Bunun belirlenmesi, alenen yayma unsuru anlamında da zorluklar doğuruyor. Her taraftan farklı uygulamaların oluşmasına sebebiyet verebilecek bir unsur ve dolayısıyla mağduriyetlere sebebiyet verebilecek bir unsur olarak benim dikkatimi çekmekte” ifadelerini kullandı.
Gerçeğe aykırı bilginin ne olduğuna hakimlerin karar vermesinin de zor olduğunu belirten Baştürk, bu suç için “hapis veya para” yerine bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülmesiyle ilgili de “Suç skalası içinde bir dengesizlik oluşturabilme ihtimali olduğunu düşünüyorum” yorumunu yaptı. Baştürk bu suçun “yüzde 99 basın yayın yoluyla işlenebilecek bir suç” olarak görüleceğini de söyledi.
‘BOŞ HİKAYE’ KARŞILIĞI
MHP’li Yıldız, Baştürk’ün yorumlarına “Boş hikâye anlattın” tepkisini gösterirken, teklifin AKP adına ilk imza sahibi Ahmet Özdemir de “Yargıcın ‘Bu suç yüzde 99 basın yoluyla işlenir’ değerlendirmesinin içi boş bir değerlendirme olduğunu düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
