Eti Maden’in 2024 yılında “hizmet alımı tavanlarını” defalarca artırdığı, yüksek tutarlı hizmet alımlarının “diğer hizmet alımı” başlığı altında toplandığı Sayıştay denetim raporlarına da yansımıştı. DEM Parti Bitlis Milletvekili Hüseyin Olan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, 2024 yılı içerisinde “hizmet alımı tavanının” önce yönetim kurulu kararıyla, ardından Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın uygun görüşü ile artırılmasının gerekçesi hakkında bilgi istedi. Mal ve hizmet alımlarında programlanan tutarlar ile gerçekleşmeler arasında ortaya çıkan sapmaların nedenlerini de sordu.
ARTIŞ KABUL EDİLDİ
Bakan Bayraktar yanıtında, ETİ Maden’in 2024 yılında hedeflenen üretim ve satış faaliyetlerinin aksamaması, ihracat bağlantılarından doğan taahhütlerin eksiksiz yerine getirilmesi ve artan nakliye-işçilik ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla “hizmet alımı tavanında” artışa gidildiği kabul edildi. Artışın, fiyat farkına esas endekslerin öngörülenin üzerinde gerçekleşmesi nedeniyle zorunlu hale geldiği, mevzuat çerçevesinde yönetim kurulu kararı ile tamamlandığı bildirildi.
‘DÖVİZ KURU DALGALANDI’
2023 ve 2024 yıllarında gerçekleşen mal ve hizmet alımı harcamaları ile bütçe programı arasındaki sapmaların, temel olarak “döviz kuru dalgalanmaları ve endekslerdeki beklenmedik artışlardan” kaynaklandığı savunuldu. 2024 yılı itibarıyla ihale yoluyla gerçekleştirilen toplam hizmet alımı tutarının 3 milyar 443 milyon 843 bin 463 TL olduğu kaydedildi.
Yatırım projelerine ilişkin olarak, 2023 yılında revizyona uğrayan 8 projeden sadece 1 tanesinde 37 bin 377 TL tutarında ek maliyet oluştuğu, 2024 yılında ise revize edilen 21 projenin 13’ünde toplam 78 milyon 701 bin 727 TL ek maliyet ve süre uzatımı gerçekleştiği bildirildi.
EMEKLİ OLUP GİTTİLER
Yanıtta, 2024 yılında personel sayısında görülen azalmanın, emeklilik mevzuatındaki düzenlemeler neticesinde beklentinin üzerinde gerçekleşen emeklilik başvurularından kaynaklandığı bildirildi. Yanıtta, yönetim kurulu başkan ve üyelerine yapılan huzur hakkı ödemelerinin, her yıl Cumhurbaşkanı kararı ile belirlendiği, ayrıca, ilgili kişilere söz konusu görevlerinden yalnızca biri için huzur hakkı ödemesi yapıldığı belirtildi.
DEM Partili Hüseyin Olan, ETİMİNE AŞ hakkındaki Sayıştay raporlarını da gündeme getirdi. Şirketin 2024 yılında zarar ettiğine işaret ederek, bu zararın nedenleri hakkında bilgi istedi. Bakan Bayraktar yanıtında, “2023-2024 döneminde mal ve hizmet alımı giderlerindeki artış oranı yüzde 18 seviyesinde kalarak ilgili yılların enflasyon rakamlarının altında gerçekleşmiştir. Bu kalemler içinde en büyük payı ise satışa sunulan temizlik ürünlerinin üretim maliyetleri oluştururken, kalan giderler operasyonel maliyetlerden kaynaklanmıştır” dedi.
