Türkiye ile Rusya ilişkilerinin son dönemde iyi seyretmediğine yönelik değerlendirmeler yapılıyor. Türkiye’nin Trump döneminde ABD ile yakınlaşmasıyla, Rusya ile ilişkilerinin alt düzeye geçtiği dile getiriliyor. Bu noktada, birkaç göstergeye işaret ediliyor.
ERDOĞAN İLE PUTİN YAKLAŞIK 4 AYDIR GÖRÜŞMÜYOR
Bunların ilki, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in uzun süredir görüşmemesi. İkili, 2025 yılında 7 telefon görüşmesi, 2 yüz yüze görüşme yapmış, son kez Aralık’ta Türkmenistan’da bir araya gelmişti. 2026’da ise uluslararası arenada Venezüella’ya müdahale, Suriye’de SDG’ye operasyon ve İran savaşı gibi kritik gelişmeler yaşanırken, iki liderin 4 aydır temas kurmaması dikkat çekti.
BÜYÜKELÇİ ATAMASI NEDEN GECİKTİ?
Rusya’nın Türkiye’ye büyükelçi atamasının gecikmesi de öne çıkarılan bir başka konu oldu. Bir önceki büyükelçi Aleksey Yerhov, Türkiye’den 14 Eylül 2025’te ayrılırken, yeni büyükelçi Sergey Verşinin’in ataması 20 Şubat 2026’da gerçekleşti. Verşinin’in Türkiye’ye gelerek, güven mektubu örneğini Türk Dışişleri Bakanlığına sunması ise 26 Mart’ı buldu. Yani 6 ayı aşkın bir süre boyunca Rusya, Türkiye’de maslahatgüzar düzeyinde temsil edildi. En son bu denli uzun bir ara, iki önceki büyükelçi Andrey Karlov’un suikastinden sonra ortaya çıkmıştı. Karlov ise görevi 2013’te devralırken böyle bir boşluk yaşanmamıştı. Öte yandan yeni büyükelçi Verşinin’in, Rusya’da Dışişleri Bakan Yardımcısı gibi önemli bir konumdayken Türkiye’ye büyükelçi olarak atanmasının, bu analizi zayıflattığı da savunuluyor. Cumhuriyet’e konuşan Türkiye-Rusya ilişkilerine aşina bir kaynak, Verşinin’in atamasının kendi kişisel isteği nedeni ile geciktiğini öne sürdü.
TANKER SALDIRISI İÇİN UKRAYNA İŞARET EDİLİYOR
Arka planda kalan bu gelişmeleri daha görünür kılan ise, geçtiğimiz iki haftada yaşananlar oldu. Rusya-Ukrayna savaşı, enerji altyapılarına yönelik karşılıklı saldırıları beraberinde getirmişti. Rusya, 17-19 Mart tarihlerinde, Türkiye’ye giden Mavi Akım ve TürkAkım doğalgaz boru hatlarını besleyen tesislere Ukrayna tarafından dronlarla saldırı yapıldığını öne sürdü. 26 Mart’ta ise İstanbul Boğazı’na yakın bir noktada, uluslararası sularda, bir Türk şirketine ait ham petrol tankeri vuruldu. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, saldırının insansız deniz aracı ile gerçekleşmiş olabileceğini belirtti. Türk yetkililer, kapalı kapılar ardında bu saldırının faili olarak Ukrayna’yı işaret etse de resmi olarak bu yönde bir açıklama gelmedi. Dışişleri Sözcüsü Öncü Keçeli de konu ile ilgili, “Savaşın Karadeniz sathına yayılmasının ve daha da tırmanmasının önlenmesini teminen ilgili taraflarla temaslarımızı sürdürmekteyiz” dedi ancak Ukrayna’nın adını anmadı.
RUSYA DIŞİŞLERİ, TÜRK BÜYÜKELÇİ’Yİ ÇAĞIRDI
Bu yaşananlar üzerine Rusya’nın Ankara Büyükelçiliği, geçtiğimiz cumartesi günü dikkat çekici bir paylaşım yaptı. Paylaşımda, Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Aleksandr Gruşko’nun, 27 Mart’ta, Türkiye'nin Moskova Büyükelçisi Tanju Bilgiç’i Dışişleri Bakanlığına çağırdığı belirtildi. Türkiye’nin Moskova Büyükelçiliği tarafından duyurulmayan görüşme hakkında Rusya, “Büyükelçinin (Bilgiç) dikkati, 26 Mart'ta Karadeniz'de, Türkiye'nin karasularına çok yakın bir mesafede, bir Türk şirketine ait petrol tankerine insansız deniz araçları ve İHA'lar kullanılarak düzenlenen saldırıya çekildi. Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin, Rusya'nın Krasnodar Bölgesi'nin Karadeniz kıyısındaki kompresör istasyonlarına hava saldırıları düzenleyerek Mavi Akım ve TürkAkım doğalgaz boru hatlarının altyapısına ciddi zarar verme yönündeki devam eden girişimleri de gündeme getirildi” açıklamasını yaptı. Paylaşımın sonunda, “Rus tarafı, Kiev rejiminin suç eylemlerini kınayan net bir kamuoyu tepkisi verilmesi ve bölgedeki enerji tedarikinin güvenliğini sağlamak amacıyla ek önlemler alınması gerektiğini vurguladı” ifadeleri kullanılarak Türkiye’den, Ukrayna’ya açık tepki göstermesi istendi.
DIŞİŞLERİ KAYNAKLARI: TÜRKİYE KENDİ KARARLARINI VERİR
Cumhuriyet bu gelişmeler üzerine hem Türk Dışişleri’ne hem de Ukrayna’nın Ankara Büyükelçiliğine, bu saldırıların Ukrayna tarafından gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini, Türkiye’nin bu saldırılar üzerine Ukrayna tarafıyla temasa geçip geçmediğini sordu. Dışişleri kaynakları, dış politikada kime ne mesaj verileceği konusunda Türkiye’nin kendi kararlarını kendi alacağını belirterek, “Savaşın Türkiye sınırlarına taşınmaması gerektiği konusunda bölgedeki savaşlara taraf tüm ülkelere zaten gerekli mesajları veriyoruz” dedi. Ukrayna tarafından ise Cumhuriyet’in sorularına henüz yanıt gelmedi.
