Yüzyıllık Markalar Derneği, Türkiye’de 100 yılı aşkın geçmişe sahip markaları ortak bir çatı altında buluşturuyor. Dernek başkan yardımcısı Asude Alkaylı, derneğin uzun yıllardır marka tarihi, iletişim ve pazarlama alanında yürüttükleri çalışmaların odağında “marka mirası” olduğunu vurguluyor.
Derneğin yalnızca bir üyelik yapısı değil, ticari hafızayı, arşiv kültürünü ve marka mirasını geleceğe taşıyan bir “akreditasyon sistemi” olarak konumladıklarını anlatan Alkaylı markaları bu çatıya davet ediyor:
- Yüzyıllık Markalar Derneği’ni ve vizyonunu anlatır mısınız?
Yüzyıllık Markalar Derneği, Türkiye’de 100 yılı aşkın süredir varlığını sürdüren, köklü işletmeleri bir araya getiren bir çatı organizasyon. Temel amacı yalnızca bu markaları listelemek değil, onların tarihsel birikimini, arşivlerini, hikâyelerini ve kurumsal hafızalarını koruyarak geleceğe taşımak. Dernek, bu yönüyle klasik bir meslek örgütünden ziyade “kültürel miras kurumu” gibi çalışıyor. En önemli fonksiyonu ise akreditasyon: Gerçekten tarihsel sürekliliği olan markaları belgeleyerek görünür kılmak.
- Üyelik süreci nasıl işliyor?
Derneğe üyelik oldukça kapsamlı bir inceleme sürecine dayanıyor. Başvuran markalardan ayrıntılı tarihçe, soyağacı ve bu bilgileri destekleyen resmi belgeler talep ediliyor. Süreç, danışma kurulu değerlendirmesi ve onayıyla tamamlanıyor. Dernek temsilcilerine göre bu mekanizma, özellikle son yıllarda artan “tabela tarihi” kullanımına karşı önemli bir filtre işlevi görüyor. Yani yalnızca 100 yıl geçmiş iddiası değil, bunun somut kanıtlarla desteklenmesi esas alınıyor. Arşivi eksik olan markalara ise doğrudan destek veriliyor, belge temini ve tarih doğrulama süreçlerinde yönlendirme sağlanıyor.
- Dernek neden bir akreditasyon ihtiyacı görüyor?
Küresel ölçekte markaların yaşam süresi giderek kısalırken uzun ömürlü işletmelerin sayısı da azalıyor. Dernek bu noktada kritik bir soruna işaret ediyor: Tarihi markaların kaybolması yalnızca ekonomik bir kapanış değil, aynı zamanda kültürel hafızanın silinmesi anlamına geliyor. Bu nedenle dernek, markaları sadece birer ticari yapı olarak değil, ülkenin toplam marka değerinin bir parçası olarak değerlendiriyor. Bir tarihi marka kaybolduğunda, aslında ülkenin hafızasından bir parça eksiliyor.
- Türkiye’de köklü markaların ülke markasıyla ilişkisi nedir?
Köklü markalar, yalnızca kendi sektörlerinde değil, ülke imajında da önemli bir rol oynuyor. Dernek yaklaşımına göre her yüzyıllık marka, Türkiye’nin ekonomik ve kültürel hikâyesinin bir taşıyıcısı. Bu nedenle dernek, hem büyük hem küçük ölçekli tarihi markaların birlikte güçlenebileceği bir ekosistem oluşturmayı hedefliyor. Yurtdışındaki benzer modeller incelenerek tarihi markaların korunmasına yönelik teşvik sistemleri geliştirilmesi de gündemde.
- Derneğin yürüttüğü projeler neler?
Yüzyıllık Markalar Derneği, yalnızca üyelik yapan bir yapı değil, aynı zamanda aktif bir araştırma ve yayın merkezi. Tarih Vakfı işbirliğiyle hazırlanan “Yüzyıllık Hikâyeler” kitabı, bu çalışmaların ilk önemli çıktılarından biri oldu. Bunun yanında Future Bright ile yürütülen “Türkiye’de Köklü Marka Algısı” araştırması da devam ediyor. Dernek, aynı zamanda geniş bir dijital arşiv projesi yürütüyor. Bu proje kapsamında markalara ait belgeler, fotoğraflar ve tarihsel kayıtlar dijital ortama taşınıyor ve sistematik biçimde sınıflandırılıyor.
- Markalara çağrınız nedir?
Yüzyıllık Markalar Derneği, Türkiye’de 100 yıl ve üzeri geçmişe sahip tüm markaları bu yapıya davet ediyor. Amaç, yalnızca bir üyelik ağı oluşturmak değil, ortak bir hafıza, ortak bir kültürel miras ve sürdürülebilir bir marka ekosistemi inşa etmek. Bu birlikteliğin, gelecek kuşaklara bırakılacak en değerli miraslardan biri olmasını istiyoruz.
'YÜZYILLIK MARKALAR MÜZESİ TARİHE MİRAS'
- Müze projesi nasıl ortaya çıktı?
Derneğin en somut kültürel adımlarından biri müze projesi oldu. İstanbul’da, Sultanahmet bölgesinde, Ayasofya komşuluğunda kurulan müze, üye markaların tarihsel materyallerini ziyaretçilerle buluşturuyor. Ambalajlardan eski reklam materyallerine, belgelerden fotoğraflara kadar birçok arşiv parçası burada sergileniyor. Müze özellikle öğrenciler ve araştırmacılar için yaşayan bir hafıza alanı işlevi görüyor.
- Dijital arşiv neden bu kadar önemli?
Dernek, arşivin yalnızca geçmişi korumak için değil, geleceği kurmak için de gerekli olduğunu vurguluyor. Türkiye’de arşiv kültürünün yeterince gelişmediğine dikkat çekilerek markaların kendi dijital hafızalarını oluşturmaları gerektiği ifade ediliyor. Bu kapsamda danışmanlık süreçleri, belge temini ve tarih doğrulama çalışmaları da yürütülüyor
