Uluslararası Adalet Divanı yargıcı ve eski BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Navanethem “Navi” Pillay, 2026 Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldü. Peki, Navi Pillay kimdir? 2026 Nobel Barış Ödülü sahibi Navi Pillay'ın kariyeri...
NAVI PILLAY KİMDİR?
Navanethem “Navi” Pillay, 23 Eylül 1941 tarihinde doğan Güney Afrikalı bir hukukçudur. 2008-2014 yılları arasında Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri olarak görev yapan Pillay, Güney Afrika Yüksek Mahkemesi'nin ilk beyaz olmayan kadın hakimi oldu. Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi bünyesinde de görev alan Pillay, uluslararası hukuk ve insan hakları alanındaki çalışmalarıyla tanınmaktadır.
2026 yılında savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım suçlarıyla ilgili yargılamalara yönelik çalışmalarıyla uluslararası hukuka önemli katkılar sağladığı için Nobel Barış Ödülü'ne layık görüldü.
Navi Pillay'ın Eğitimi
Durban'da doğup büyüyen Navi Pillay, Natal Üniversitesi'nde eğitim gördü. 1963 yılında Sanat, 1965 yılında ise Hukuk lisans derecelerini aldı. Üniversite eğitiminin ardından ceza savunma avukatı N.T. Naicker'ın yanında çalışarak apartheid rejimine karşı hukuki savunma faaliyetlerine katıldı.
1967 yılında kendi hukuk bürosunu kuran Pillay, memleketi Natal'da bu adımı atan ilk kadın oldu. Eğitimine devam ederek 1981 yılında Harvard Üniversitesi'nde Hukuk Yüksek Lisansı, 1988 yılında ise Hukuk Doktorası derecesini aldı.
Navi Pillay'ın Kariyeri
Navi Pillay, 1967 yılında Natal'da hukuk bürosu açan ilk kadın olarak apartheid karşıtı aktivistlerin savunma avukatlığını yaptı. Çalışmaları sırasında işkenceyi ortaya çıkardı ve Robben Adası'ndaki mahkumların haklarının tesis edilmesine yardımcı oldu. Güney Afrika Anayasası'na ırk, din ve cinsel yönelim temelinde ayrımcılığı yasaklayan bir eşitlik maddesinin eklenmesine katkıda bulundu. 1992 yılında uluslararası kadın hakları grubu Equality Now'ın kurucu ortaklarından biri oldu.
1995 yılında Güney Afrika Yüksek Mahkemesi'ne aday gösterilerek hakim seçildi. Aynı yıl Nelson Mandela ve Adalet Bakanı Dullah Omar tarafından Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi'nde yargıçlık görevi için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne aday gösterildi. Pillay, 1999-2003 yılları arasında bu mahkemede görev yaptı ve başkan yargıç seçildi.
2003 yılında Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne hakim olarak atanan Pillay, 2008 yılına kadar bu kurumun Temyiz Dairesi üyesi olarak görev yaptı. 2008 yılında Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-moon tarafından BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri olarak atandı. Ayrıca Birleşmiş Milletler'in İşgal Altındaki Filistin Toprakları Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu başkanlığını yürüttü.
Navi Pillay, Uluslararası Adalet Divanı'nın Gambiya-Myanmar davasında geçici yargıç olarak görev yapmaktadır.
Navi Pillay'ın Ödülleri
Navi Pillay, kariyeri boyunca insan hakları ve hukuk alanındaki çalışmalarıyla çeşitli ödüllere layık görüldü.
2003: Kadın Hakları için verilen ilk Gruber Ödülü.
2009: Amerikan Başarı Akademisi Altın Plaket Ödülü.
2023: Dünya Hukukçular Birliği Ruth Bader Ginsburg Onur Madalyası.
2025: Sydney Barış Ödülü.
2026: Olof Palme Ödülü ve Nobel Barış Ödülü.
Navi Pillay'ın Görevleri
Navi Pillay, kariyeri boyunca Güney Afrika Yüksek Mahkemesi hakimliği, Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemesi yargıçlığı ve başkan yargıçlığı, Uluslararası Ceza Mahkemesi hakimliği ve BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği görevlerinde bulundu. Ayrıca İşgal Altındaki Filistin Toprakları Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu başkanlığı yaptı ve Uluslararası Adalet Divanı'nın Gambiya-Myanmar davasında geçici yargıç olarak görev almaktadır.
Pillay, Sınır Tanımayan Gazeteciler tarafından kurulan Bilgi ve Demokrasi Komisyonu'nun 25 önde gelen isminden biridir. Nisan 2015'te ise Uluslararası Ölüm Cezasına Karşı Komisyonun 16. Komiseri oldu.
