İlişkiler dünyası, her geçen gün yeni bir kavramla sarsılmaya devam ediyor. Bu yılın en çok tartışılan terimi ise İngilizce "tahammül etmek" (tolerate) ve "çok eşlilik" (polyamory) kelimelerinin birleşiminden oluşan "Tolyamori" oldu. Poliamori (çok eşlilik) kavramı tarafların karşılıklı ve açık rızasına dayanırken, tolyamori daha karanlık bir alanı temsil ediyor: Partnerlerden birinin, diğerinin sadakatsizliğini bildiği halde evliliği veya ilişkiyi sürdürmek adına bu durumu görmezden gelmesi veya "tolere etmesi."
RIZASIZ ÇOK EŞLİLİK: EVLİLİĞİ KURTARMA ÇABASI MI?
İlk olarak Ocak 2024'te yazar Dan Savage tarafından ortaya atılan bu terim, günümüzde "rızaya dayanmayan tekeşli olmama durumu" olarak tanımlanıyor. Tolyamorik bir ilişki yaşayan bireyler, partnerlerinin dışarıdaki romantik veya cinsel kaçamaklarını onaylamıyor ancak düzenin bozulmaması adına buna katlanıyor.
Bu durumun en belirgin örneği, partnerinin sadakatsizliğini bilmesine rağmen maddi güvence, alışılmış düzen veya toplumsal baskılar nedeniyle "bilmiyormuş gibi" davranan bireylerde görülüyor. Uzmanlar, bu tablonun sağlıklı bir "açık ilişki" modelinden tamamen farklı olduğunun altını çiziyor.
UZMAN UYARISI: ÖZSAYGI VE BAĞIMLILIK ÇIKMAZI
Klinik ilişki psikoloğu Dr. Sarah Bishop, tolyamorinin toplumsal normlara aykırı görülmesi nedeniyle kapalı kapılar ardında çok daha yaygın yaşandığını belirtiyor. Dr. Bishop’a göre bu tahammülün arkasında yatan sebepler her zaman masum değil. Düşük özsaygı, ekonomik bağımlılık, duygusal manipülasyon veya partnerin zamanla değişeceği inancı, bireyleri bu "yıkıcı" döngüye hapsediyor. Öte yandan, uzun bir ortak geçmişe değer vermek ve bu tarihi çöpe atmamak da bu sessiz kabullenişin nedenleri arasında yer alıyor.
SADAKAT TANIMI YENİDEN Mİ YAZILIYOR?
Modern çağın getirdiği bu yeni ilişki biçimi, sadakat ve ihanet kavramlarının sınırlarını zorluyor. Etik çok eşlilikte şeffaflık ve dürüstlük esasken, tolyamoride "görmezden gelme" ve "mecburiyet" duygusu ağır basıyor. Uzmanlar, tarafların açıkça konuşamadığı hiçbir modelin sürdürülebilir olmadığını ve tolyamorinin uzun vadede bireylerde ciddi psikolojik tahribat yaratabileceğini savunuyor.
