Merkez Bankası’nın ucu yanık mektubu
Veysel Ulusoy
Son Köşe Yazıları

Merkez Bankası’nın ucu yanık mektubu

07.04.2024 04:01
Güncellenme:
Takip Et:

Merkez Bankası kendine yüklenen görevi nedeniyle hükümete, hükümetteki ekonomi politikası uygulayıcılarına bir mektup daha gönderdi. Mektupta 2023 yılının ikinci yarısında, dış finansman koşullarının belirgin şekilde iyileştiği, rezervlerin istikrarlı artış kaydettiği, talep koşullarının cari işlemler açığına yansıyacak şekilde güç kaybetmeye başladığı, TL varlıklara yurtiçi ve yurtdışı talebin güçlenerek arttığının gözlendiği belirtildi.

Ne güzel değil mi?

Kaynak erişiminde olumlu gelişmeler varmış...

Hangi kaynak?

Kaynak deyince insanın aklına doğal kaynaklar, sermaye ve aramalı niteliğinde olan teknolojik ürünlerin üretiminde kullanılan girdiler, vasıflı işgücü ve verimliliği tanımlayan kaynak dağılımı etkinliği geliyor.

Yok, hemen heyecanlanmayın! Burada bahsedilen şey, dış borç bulma yeteneğinin artması sonucunda dolara, Avroya yüzde 10 faiz vererek borçlanmanın kolaylaşmasıdır. Yani bizi yöneten karar vericilerin borç bulma ile övünmesinden başka bir şey değildir ortada olan.

Bu övünme ile de kalmamış bankamız...

İç talebin azalmaya başladığını da gözlemlemiş ve bu sayede cari açık da azalmaya başlamış, buna seviniyorlar.

Tüm ücretlerin ortalamasının neredeyse asgari ücret olduğu ülkemizde talebin düşüşünü davul ve zurna ile halay çekerek kutlamaya benziyor bu durum. Milli gelirin yüzde 60’ından fazlasının sadece tüketim harcamalarından geldiği bir ekonomide, harcamaların azaldığının vurgulanarak gurur duyulması ekonomide alternatif maliyetin ne demek olduğunu kavramama anlamına gelir.

Diğer bir ifadeyle, cari açıktaki azalmanın talepten dolayı aşağılara gelmesinin, fakirliği yok etmenin tek kaynağı olan ekonomik büyümeden neler alıp götürdüğünü bilmemek anlamına gelir.

Aksine bunu çok iyi bildiklerini düşünmek istiyorum.

Hal böyleyse, geriye kalan olasılık ise daha da vahim.

Biliyorlar ama bunu yapmadan enflasyonu yenemeyeceklerini düşünüyorlar.

Biliyorlar ama halkı daha da fakirleştirmeden enflasyon belasından kurtulamayacaklarını tartışıyorlar. Biliyorlar ama yolsuzluğun arşa çıktığı, tüm kaynakların bir avuç insana transfer edildiği bir ortamı normale döndürmek için halkın daha da yoksullaşması gerektiğini planlıyorlar...

Daha kötüsü var önümüzde. Hem de en pratik ve en kolay olanı. Maaşlara bizim (Merkez Bankası’nın) beklediğimiz enflasyon oranında ayarlama yapılması vurgusu...

Özellikle de toplam ücret gelirlerindeki payı neredeyse yüzde 60’ları aşan asgari ücret olan bir ekonomide, asgari ücreti ve dolayısıyla tüm ücretleri, yılda bir kez ayarlama yapın diyerek enflasyonun altında bırakmak için tavsiye ya da görüş sunuyor Merkez Bankası.

Yıllardan beri yüzde 5’lik hedef enflasyona ulaşmak için tek faktörün ücretler olduğunu zanneden Merkez Bankası’nın buna süslü cümleler ile fiyatlardaki kargaşanın nedeni olarak Kahramanmaraş merkezli depremi de eklemesi, yapılan yanlışları dışa aktarma gayreti olarak görülmektedir.

Tüm bu gayretlerin yanında raporda ne bir milli gelir artışı ne bir istihdam politikası uygulaması ne de halkın yararına olacak bir uygulama var.

Varsa yoksa para politikası uygulamaları ile halkı fakirleştirmek, tüm yapılan yanlışları ve yolsuzluğun maliyetini yine halkın omuzlarına yüklemek.

İşlemeyecek bu yöntem!

Yazarın Son Yazıları

Fon krizi: Denetleyenleri kim denetleyecek?

Ülkemizde son dönemde ortaya çıkan fon krizi ve finansal piyasa skandalı, bazı yöneticilerin aşırı risk alması ya da yatırımcıların yanlış tercihleriyle açıklanamayacak kadar büyük bir yapıya işaret ediyor.

Devamını Oku
04.10.2026
Fon krizi mi, ağ krizi mi?

Son günlerde sonucunu gördüğümüz ancak nedenleri üzerinde araştırılması gereken çok sayıda noktaya sahip yeni finansal krizimizi, sadece yatırım fonları etrafında bir likidite sorunu veya belirli sayıda yatırımcının zararı olarak okumak eksik olur.

Devamını Oku
20.09.2026
İki Türkiye

Türkiye’nin kişi başına geliri 2025 yılında 18 bin 40 dolara yükseldi.

Devamını Oku
06.09.2026
Faiz yüksek, emek atıl, potansiyel kayıp

Biliyorsunuz, başımıza ne geldiyse bazen inat bazen de bilerek, isteyerek uygulanan, bir grubun faydasına ama ülkenin zararına olan ekonomi uygulamalarından geldi ve gelmeye de devam ediyor.

Devamını Oku
23.08.2026
Barınma krizine yeni çözüm: Ailenizle yaşayın!

Özellikle 2018’de başlayan ve giderek derinleşen ekonomik bunalımdan bu yana kiralar, hanehalkı gelirlerindeki artışın çok üzerinde yükselmeye devam ediyor.

Devamını Oku
09.08.2026
Oynak, tutsak büyüme ve fakirleşen halk

Sanayi üretimi verileri açıklandığında gözler çoğu zaman yalnızca aylık ya da yıllık değişim oranlarına çevrilir.

Devamını Oku
26.07.2026
Büyükbaşta bir tuhaflık var

Ülkemizde hayvan sayısı artıyor.

Devamını Oku
12.07.2026
Nasıl yani, büyüyor muyuz?

Ekonomi literatürünün en dikkat çekici kavramlarından biri fakirleştiren büyüme (immiserizing growth) teorisidir.

Devamını Oku
28.06.2026
Beyaz et, gıda güvenliği ve ekonomi politikaları

Karar vericiler yağışların iyi gitmesinden dolayı bu yıl tarımsal verimin beklentilerin üstünde gerçekleşeceğini mutlulukla vurguluyor.

Devamını Oku
14.06.2026
Kalıcı iz, kirli siyaset

İşsizliği konuşmak gerek esasında.

Devamını Oku
31.05.2026
Bu maliyetle üretmeye devam edebilir miyim?

Ülkemizin Tarım Bakanlığı son günlerde bir telaş içinde.

Devamını Oku
17.05.2026
Tarlada başlayan kriz oteli vuruyor

Küresel ekonomide son ayların en kritik kırılmalarından biri, tarımsal girdi fiyatlarında yaşanıyor.

Devamını Oku
03.05.2026
Asil-vekil: Devlet mekanizmasında rol bulanıklığı

Devlet mekanizmasının çürümesi, bir anda ortaya çıkan bir kırılma değildir.

Devamını Oku
19.04.2026
Enflasyon inkârı

2000’ler boyunca Yunanistan İstatistik Ofisi, özellikle bütçe açığını, borçların milli gelire oranını ve kısmen de ekonomik büyüme oranlarını olduğundan daha iyi gösterdi.

Devamını Oku
05.04.2026
Gıda enflasyonu

Gıda enflasyonu bugün Türkiye ekonomisinin en görünür krizlerinin başında gelmektedir.

Devamını Oku
30.03.2026
Enerji, finansal belirsizlik ve jeoekonomik denge

Ortadoğu’da İran etrafında yükselen gerilim çoğu zaman askeri ya da diplomatik bir mesele olarak ele alınır.

Devamını Oku
08.03.2026
Enflasyon, sessiz fakirleşme ve sözleşme

Enflasyon ile hayat pahalılığı çoğu zaman analitik ayrım yapılmaksızın aynı düzlemde ele alınmaktadır.

Devamını Oku
22.02.2026
Kalıcı fakirlik, mekânsal kilitlenme ve yeni sanayi politikaları

Kalıcı fakirlik çoğu zaman gelir azlığından değil, düşük verimlilik-düşük ücret döngüsünden, zayıf öğrenme ve teknoloji yayılımından, kırılgan istihdamdan ve dışa bağımlı üretim yapısından doğar.

Devamını Oku
08.02.2026
İşsizlik: Hayatları askıda kalan insanlar

Ekonomik büyüme, enflasyon, dış ticaret verileri gibi birçok göstergenin bir görünen bir de görünmeyen yanı vardır.

Devamını Oku
25.01.2026
Emekli

Çalışma hayatları boyunca ödedikleri prim ve vergiler karşılığında, üretim sürecinden çekildikten sonra ekonomik anlamıyla ertelenmiş gelir elde eden kişilerdir emekliler.

Devamını Oku
11.01.2026
Yeni teknoloji, eski ekonomi politikaları

Yeni bir döşümün eşiğindeyiz.

Devamını Oku
28.12.2025
Hangi devlet?

Devlet, insanın doğal gelişiminin son ve en olgun aşamasıdır.

Devamını Oku
14.12.2025
Vasat siyaset tuzağı

Bir ülkede orta gelir seviyesine ulaştıktan sonra, teknolojik gelişme için yapılan harcamaların birim maliyetleri düşürmemesi ve diğer girdi maliyetlerdeki artışın getirdiği ekonomik yavaşlamaya paralel olarak büyüme modellerinin uygulanmasında aksaklıklar ortaya çıkar.

Devamını Oku
30.11.2025
Hukukun üstünlüğü, ekonomik büyüme... Osimhen ve Mario Lemina örneği

Bir ülke adının veya devletin önüne sıfat koyup onu tanımlarken çok dikkatli olmak gerekir.

Devamını Oku
16.11.2025
Yapısal değişim ve ithal ikamesi: Açık ama korumacı bir model

Türkiye’de kendini sadece öğretici değil, aynı zamanda topluma karşı sorumlu hisseden ekonomistler uzun zamandan beri yapısal değişimin gerekliliğini vurguluyor.

Devamını Oku
02.11.2025
Enflasyon normalleşmedi, tabelası değişti

Son aylarda Türkiye’de enflasyonun düşme trendine girmesine dair anlatı daha çok ölçüm ve etiketlemedeki değişimle ilgilidir.

Devamını Oku
19.10.2025
Türkiye ekonomisinde fiyat düzeyi-gelir uyumsuzluğu: Pahalı ama fakir paradoksu

Enflasyon ülkemiz dışında çoğu ülkede artık bir sorun olmaktan çok uzaktadır.

Devamını Oku
05.10.2025
Bir ekonomi politikası hikâyesi...

Ekonomi politikaları toplumun sosyal refahını daha yukarılara çıkarmak ya da sıkıntılı zamanlarda piyasa dengelerini yeniden ayarlamak için kullanılır.

Devamını Oku
21.09.2025
Yapısal çürüme

Devletteki çürüme kurumsal çöküş ile son noktaya evrilir.

Devamını Oku
07.09.2025
Bir temiz vurgun: döviz kuru korumalı mevduat

Ekonomimizde tarif edilemez bir yalancı mutluluk yaşanıyor bugünlerde. Yanlış anlamayın...

Devamını Oku
24.08.2025
Sahte profesör, sahte ekonomi

Ahlaki çöküntü toplumsal bir olgu haline geldiğinde onun elinden kurtulmak yıllar alır.

Devamını Oku
10.08.2025
Sözde büyüme, gerçekte fakirleşme: Bir derecelendirme hikâyesi

Sizi yönetenlerin ülke notumuz yükseldi kelimesi kapsamında sevindiklerine bakmayın.

Devamını Oku
27.07.2025
KTV-karbon tüketim vergisi, terörsüz Türkiye ve eğitim kalitesinin ortak noktası

Ekonomik ve siyasal sürecin sanki önümüzdeki pazar günü seçim olacak fikri üzerine kurulu olduğu ülkemizde yeni proje diye yapılan tanıtımların sayısında ivme artışı gözlemliyoruz son günlerde.

Devamını Oku
13.07.2025
Asgari ücret ve enflasyon… ya döviz kuru!

Asgari ücretteki artış enflasyon oranını yukarılara taşır mı? Bu soru çoğu ekonomist tarafından ampirik olarak incelenmiş ve sorunun sade bir yanıtının olmadığı, etkileşimin çeşitli nedenlere ve olgulara bağlı olarak değiştiği gözlemlenmiş ve veri analizleri ile ortaya konmuştur.

Devamını Oku
29.06.2025
İstanbul Üniversitesi: Bir diploma iptali oyunu ve yarattığı maliyet

Sahnenin en çarpıcı bölümü ise sanki tüm yanlışlıkları ve usulsüzlükleri sadece bir siyasi partinin kamu yöneticileri yapıyormuş algısının vurgulandığı kısımdır.

Devamını Oku
15.06.2025
Hastalıklı büyüme

Ulusal gelirimiz 2025 yılının ilk çeyreğinde yüzde 2 arttı. Bunu TÜİK söylüyor.

Devamını Oku
01.06.2025
Jeoekonomik ticaret politikası

ABD-Çin arasında tarife yani uluslararası ticarette ithalatta alınan vergilerin artırılması ile yeniden başlayan ekonomik savaşlar tedarik zincirindeki kırılmaları tetiklemeye devam ediyor.

Devamını Oku
18.05.2025
Buğday ve döviz kuru

Buğday ve döviz kuru

Devamını Oku
04.05.2025
Orta gelir-siyasi tuzak

Orta gelir-siyasi tuzak

Devamını Oku
20.04.2025
Boykot

Boykot

Devamını Oku
06.04.2025