Yılmaz Şipal

‘Büyük Ortadoğu Bataklığı’: BOP

17 Eylül 2012 Pazartesi
\n

Başvuru kaynaklarında Büyük Ortadoğu Projesi (BOP)şöylece tanımlanmakta:

\n

(1) Amerika Birleşik Devletleri 43. Başkanı Bush hükümeti tarafından Büyük Ortadoğu adıyla duyurulan, en batıda Fasın Atlantik kıyılarından en doğuda Pakistanın kuzeyindeki Karakurum yaylalarına, kuzeyde Türkiyenin Karadeniz kıyılarından güneyde Aden ve Yemene kadar uzanan bölgede, Müslüman ülkelere demokrasi ihracını ve bu ülkelerin pazarlarının açılmasını amaçladığı açıklanan politik kuramdır.

\n

Araştırmacı Altuğ Günal projenin 2001 yılındaki 11 Eylül saldırılarından sonra terörizmi besleyen bataklıkları kurutmak amacıyla ortaya çıktığını ve ABDnin 2004 yılındaki G-8 zirvesinde gündeme getirdiğini yazmıştır.

\n

Altuğ Günalin titiz ve belgelere dayalıBüyük Ortadoğu Projesi ve Türkiye(2) araştırması konuyu aydınlatmakta:

\n

Giriş: ABD yönetiminin bugüne değin resmi belgelere dayandırmadığı bu projenin ne olduğuna dair zihinlerde oluşan soru işaretlerinin çözümlenmesi, günden güne gelişen olayların yardımıyla çok da zor olmamakta. Yine de konuyu çok yönlü perspektiften bakarak derinlemesine inceleme ve anlatma ihtiyacı ile yazılan bu makalede ABD ile birlikte, birçok ülkeyi de ilgilendiren BOPun ne olduğu, geçirdiği süreçler ve Türkiyeye yansımaları ele alınacak ve bazı öngörülerde bulunulacaktır. (…)

\n

BOPun çıkış noktası, 11 Eylül saldırılarıdır. Bu saldırı, küresel terörizmin hangi boyutlara ulaştığını bütün dünyaya göstermesi bakımından da önemlidir. Bir başka önemi de, o güne kadar klasik yöntemlerle yürütülen küresel terörle mücadelenin bir işe yaramadığının anlaşılmasını sağlamasıdır. Çok bilinen bir uyarıdır: Sıtmadan kurtulmak için sivrisinekleri öldürmek yetmez; esas olan bataklığı kurutmaktır.Amerika geç de olsa bunu algılamış ve terörist üreten bataklıklar nasıl kurutulurarayışları BOPun doğuşunun temelini oluşturmuştur. (…)

\n

Projenin kapsama alanı içerisine alınan ülkelerin, (Moritanya, Fas, Cezayir, Tunus, Libya, Mısır, Sudan, Lübnan, Filistin, Ürdün, Suriye, Türkiye, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan, Bahreyn, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman, Yemen, İran, Pakistan ve Afganistan) hepsi de ABDnin stratejik enerji kaynaklarının ve ulaştırma hatlarının denetim altında tutulmasına yönelik ulusal çıkarları ile örtüşen ülkeler olduğu dikkat çekicidir.(…)

\n

Kendi yarattığı canavarın öldürücü saldırılarına maruz kalan ünlü Dr. Frankenstein gibi, Amerika da kendi yarattığı köktendinci bir terör örgütü tarafından yıllar sonra ağır yaralanmış; Ussame bin Laden, Amerikan halkına, 2. Dünya Savaşındaki Pearl Harbor baskınından sonraki en büyük felaketi ve acıyı yaşatmıştır.(…)

\n

ABDnin girişimi ve öncülüğüyle1949 yılında da NATO kurularak bu plan başarı ile sonuçlandırılmış oldu. Bunlarla beraber, projenin daha iyi anlaşılabilmesi için Amerikadan on binlerce kilometre uzaklıktaki denizaşırı ülkelere karşı yürütülen Kore, Vietnam, Körfez, Afganistan ve son Irak savaşlarını da ana hatlarıyla hatırlamakta yarar vardır. Esas itibarıyla üretilmiş jeopolitik gerekçelere dayalı proje ve planları uygulamada ABDnin kararlılığını gösteren bu savaşları hatırlamak, ABDnin BOP için neleri göze alabileceğinin anlaşılmasına yardımcı olacaktır. (…)”

\n

Görüşümüze göre, geri kalmış ülke yöneticileri niteliksiz çoğunluğu yönetmenin, nitelikli azınlığıyönetmekten çok daha kolay olduğunu bilirler. Bunun için yöneticiler, dinsel kuralları öne çıkarıphurafelerinönünü açarak, eğitimsiz kalabalıklar yetiştirilmesine büyük özen gösterirler. Bunun en iyi örnekleri de bugünün Ortadoğugörüntüleridir.

\n

Kaynak:

\n

1) Wikipedia

\n

2) Büyük Ortadoğu Projesi ve Türkiye Araş. Gör. Altuğ Günal, Ege Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü.

\n\n

Yazarın Son Yazıları

‘Bedava’ Yaşamak 22 Ekim 2012