ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’daki zenginleştirilmiş uranyumu ele geçirmek amacıyla askeri bir operasyon seçeneğini değerlendirdiği öne sürüldü.
Washington Post'a konuşan ABD’li yetkililer, yaklaşık 450 kilogram uranyumun çıkarılmasını hedefleyen planın son derece karmaşık ve riskli olduğunu belirtti.
Yetkililere göre Trump henüz operasyon için nihai kararı vermedi. ABD askerlerinin karşılaşabileceği risklerin değerlendirildiği ifade edilirken, Trump’ın İran’ın nükleer silah geliştirmesini engelleme hedefi doğrultusunda bu seçeneğe açık olduğu aktarıldı.
Trump’ın ayrıca danışmanlarına, savaşın sona ermesi için İran’ın bu materyali teslim etmesini müzakere şartı olarak dayatmaları yönünde talimat verdiği belirtildi. İran’ın bunu kabul etmemesi durumunda, uranyumun zorla ele geçirilmesi seçeneği de gündemde.
ABD ile İran arasında doğrudan görüşmeler henüz başlamazken, Pakistan, Türkiye ve Mısır’ın arabulucu rolü üstlendiği ifade edildi.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Pentagon’un farklı senaryolara yönelik hazırlık yaptığını belirterek, bunun Trump’ın kesin karar verdiği anlamına gelmediğini söyledi.
Trump, hafta sonu yaptığı açıklamada İran’a yönelik sert ifadeler kullandı.
İran’ın ABD’nin taleplerini kabul etmemesi durumunda “ülkelerinin kalmayacağını” öne süren Trump, uranyum için de “Bize nükleer tozu verecekler” dedi.
İRAN'IN NÜKLEER KAPASİTESİ
ABD ve İsrail’in geçen yıl düzenlediği saldırılar öncesinde İran’ın 400 kilogramdan fazla yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyuma sahip olduğu, ayrıca silah seviyesine dönüştürülebilecek yaklaşık 200 kilogram materyal bulunduğu tahmin ediliyordu.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na göre bu materyalin önemli bir kısmı İsfahan’daki yer altı tesislerinde ve Natanz’daki depolarda bulunuyor.
Uzmanlar, olası bir askeri operasyonun son derece tehlikeli olacağı uyarısında bulunuyor. ABD birliklerinin İran hava savunma sistemleri ve insansız hava araçlarının tehdidi altında bölgeye girmesi gerekecek.
Operasyon kapsamında öncelikle güvenlik çemberi oluşturulması, ardından mühendis ekiplerin patlayıcı tuzakları temizlemesi ve uranyumun özel ekipmanlarla taşınması gerekiyor.
Nükleer materyalin onlarca özel silindir içinde bulunduğu ve taşınmasının günler sürebileceği ifade ediliyor.
OPERASYON GÜNLER SÜREBİLİR
Habere göre operasyon birkaç gün, hatta bir haftaya kadar uzayabilir. ABD’nin sahada geçici havaalanı kurması gerekebileceği de belirtiliyor.
Eski ABD Merkez Kuvvetler Komutanı Joseph Votel, “Bu hızlı gir-çık operasyonu değil” değerlendirmesinde bulundu.
ABD’nin, İran’ın uranyumu gönüllü olarak teslim etmesi halinde askeri operasyondan kaçınabileceği ifade ediliyor. Haberde, geçmişte ABD’nin Kazakistan ve Gürcistan’da benzer nükleer materyal transfer operasyonları gerçekleştirdiği hatırlatıldı.
Haberde, Trump’ın uzun süreli bir savaşa sıcak bakmadığı, bazı danışmanlarının ise yaklaşan ara seçimler nedeniyle dikkatlerin iç politikaya yönelmesini istediği belirtiliyor.
ABD ordusunun bölgedeki varlığını güçlendirdiği, hızlı müdahale birlikleri ve hava indirme kuvvetlerinin konuşlandırıldığı ifade edildi. Haberde, Pentagon’un ek 10 bin kara gücünü bölgeye göndermeyi değerlendirdiği de aktarıldı.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran’ın uranyumu teslim etmesini umduklarını belirterek, “Gerekirse farklı seçeneklerimiz var” dedi.
