Bloomberg’in aktardığına göre, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla tetiklenen küresel enerji krizi bir aylık süreci geride bırakırken, petrol fiyatları hızla yükseldi, büyüme beklentileri aşağı çekildi ve özellikle Asya’da yakıt sıkıntıları baş göstermeye başladı. Sektör temsilcileri ise krizin henüz başlangıç aşamasında olduğu uyarısında bulunuyor.
Bloomberg’e konuşan enerji piyasası uzmanları, mevcut durumu 1970’lerdeki petrol krizine benzetirken, bu kez etkilerin daha geniş ve yıkıcı olabileceğini belirtiyor.
Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının küresel enerji akışını ciddi biçimde sekteye uğrattığı, Avrupa’nın ise önümüzdeki haftalarda yüksek fiyatlar ve dizel kıtlığı riskiyle karşı karşıya kalabileceği ifade ediliyor.
Haberde yer alan hesaplamalara göre, boğazın kapanması küresel petrol akışını günlük yaklaşık 11 milyon varil azaltmış durumda. Bu da savaş öncesi seviyelere kıyasla yaklaşık 9 milyon varillik bir arz açığı anlamına geliyor. Bu miktarın, Avrupa’nın önde gelen ekonomilerinin toplam tüketimini aşan bir seviyeye denk geldiği belirtiliyor.
Bloomberg’in aktardığına göre ABD’li yetkililer ve finans çevreleri, petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara kadar yükselebileceği ihtimalini değerlendiriyor. Talebin düşmeye başladığı, bazı Asya ülkelerinde ise yakıtın stoklanarak kısıtlı dağıtıldığı ifade ediliyor.
Haberde, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) piyasasında durumun daha kritik olduğu vurgulanıyor. Hürmüz Boğazı’nın küresel LNG arzının yaklaşık beşte birini oluşturduğu, ancak alternatif taşıma yollarının bulunmaması nedeniyle arz şokunun daha sert hissedildiği belirtiliyor.
GEÇİCİ ÖNLEMLER YETERSİZ KALABİLİR
Bloomberg’e göre ABD ve diğer ülkelerin rezerv satışları ile bazı yaptırımların gevşetilmesi piyasaya kısa süreli rahatlama sağladı. Ancak bu önlemlerin sınırlı olduğu ve uzun vadede fiyat artışını durdurmaya yetmeyebileceği ifade ediliyor.
Haberde, enerji krizinin ilk etkilerinin Asya’da görüldüğü kaydedildi.
Pakistan’da yakıt tasarrufu çağrıları yapılırken, Tayland’da kıtlık, Avustralya’da ise çok sayıda akaryakıt istasyonunda arz sıkıntısı yaşandığı aktarıldı.
Bloomberg’e konuşan trader ve analistler, krizin Avrupa’ya doğru yayıldığını ve özellikle dizel yakıtta ciddi arz sıkıntılarının birkaç hafta içinde ortaya çıkabileceğini belirtti.
Benzer baskının Latin Amerika’da da hissedilebileceği ifade edildi.
STAGLASYON RİSKİ ARTIYOR
Haberde, petrol fiyatlarının 170 dolar seviyesine çıkması halinde enflasyon ve büyüme üzerindeki etkinin ciddi biçimde artacağı ve küresel ölçekte stagflasyon riskinin güçleneceği değerlendirildi.
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması durumunda küresel enerji tüketiminin zorunlu olarak düşeceğini ve bunun enerji dönüşümünü hızlandırabileceğini belirtiyor.
Ancak bu sürecin “hızlı ve acı verici” olacağı uyarısı yapılıyor.
