Uganda’daki Kibale Ulusal Parkı’nda yaşayan bir şempanze grubunda, bilim insanlarının “iç savaş” olarak nitelendirdiği uzun süreli ve kanlı bir çatışma yaşandığı ortaya kondu. Araştırma, aynı gruba ait bireylerin birbirine karşı organize saldırılar düzenlediğini gösterdi.
Primatolog Aaron Sandel, 2015 yılında Ngogo şempanze grubunu gözlemlerken, hayvanların alışılmadık derecede gergin davrandığını fark etti.
Birbirlerine güvence vermeye çalışan şempanzelerin bu davranışı, daha sonra yıllarca sürecek çatışmanın ilk işareti olarak değerlendirildi.
Araştırmacılar, 1995’ten 2015’e kadar uyum içinde yaşayan grubun sosyal yapısında ani bir değişim yaşandığını belirledi. 2018’e gelindiğinde grup ikiye ayrıldı: “batı” ve “merkez” şempanzeleri.
Bu ayrılığın ardından batı grubunun, yedi yıl içinde merkez grubuna yönelik 24 organize saldırı düzenlediği, en az 7 yetişkin erkek ve 17 yavrunun öldürüldüğü kaydedildi.
“İNSAN DAVRANIŞINA BENZİYOR”
Bilim insanları, aynı grubun üyelerinin birbirine saldırmasının nadir görülen bir durum olduğunu vurgularken, bu tür çatışmaların insanlardaki iç savaşlara benzerlik taşıdığına dikkat çekti.
Araştırmacılar, “Komşuların komşuları öldürdüğü bu tür durumlar, insan doğasına daha çok benziyor” değerlendirmesinde bulundu.
Uzmanlara göre grubun parçalanmasında sosyal hiyerarşideki değişim, liderlik mücadelesi ve bazı yaşlı bireylerin ölümü etkili oldu. Ayrıca 2017’de yaşanan bir hastalık salgınının da bölünmeyi hızlandırdığı düşünülüyor.
Araştırma, şempanzeler arasında bu tür çatışmaların çok nadir yaşandığını, ancak insan faaliyetlerinin (orman tahribatı, iklim krizi ve hastalıklar) sosyal yapıyı bozarak benzer çatışmaları artırabileceğini ortaya koyuyor.
Uzmanlar, bu durumun nesli tehlike altındaki şempanzeler için ciddi bir risk oluşturduğuna dikkat çekiyor.
