Venezuela'da Maduro yanlısı silahlı motosikletli gruplar sokaklara indi

Venezuela’nın başkenti Caracas’ta, hükümet yanlısı motosikletli silahlı grupların sokakların kontrolünü ele geçirdiği ve ABD’nin Devlet Başkanı Nicolás Maduro’nun yakalanmasını desteklediği iddia edilen kişileri hedef aldığı öne sürüldü.

Maskeli ve ağır silahlı oldukları belirtilen, “Colectivos” olarak bilinen hükümet yanlısı grupların motosikletlerle Caracas sokaklarında devriye gezdiği, trafiği durdurarak sürücüleri kontrol noktalarında durdurduğu aktarıldı.

Tanıklara göre, bu gruplar araçları aradı, vatandaşların cep telefonlarını incelemek istedi.

Colectivos grubunun, İçişleri Bakanı Diosdado Cabello’ya bağlı olduğu ve bu adımın, Maduro’ya sadık çevrelerin iktidarı kaybetmemek için verdiği mücadelenin bir göstergesi olduğu yorumları yapıldı.

Washington Post'un haberine göre, Venezuela’daki dört farklı kaynak, sabah ve akşam saatlerinde başkentte yaşamın neredeyse durma noktasına geldiğini bildirdi.

GAZETECİLER SAKLANIYOR, HALK TEDİRGİN

Güvenlik gerekçesiyle isminin açıklanmasını istemeyen bir Venezuelalı, “Durum çok gergin” ifadelerini kullandı. Bir gazeteci ise bazı meslektaşlarının gözaltı ve işkence iddiaları nedeniyle saklanmak zorunda kaldığını söyledi.

Paylaşılan bazı görüntülerde, geçici yönetimin sivil hükümet yanlılarına silah dağıttığı öne sürüldü. Söz konusu sivillerin, rejime bağlı “milisler” olarak bilinen gruplar olduğu iddia edildi.

Maduro’nun yardımcısı Delcy Rodríguez başkanlığındaki geçici yönetimin, ABD’nin askeri operasyonuna yönelik her türlü kutlamayı yasaklayan olağanüstü hal ilan ettiği bildirildi.

Polis güçlerine, ABD operasyonunu desteklediği öne sürülen kişilerin “ulusal çapta yakalanması” talimatı verildiği, bu kapsamda en az 14 gazetecinin, aralarında yabancı basın mensuplarının da bulunduğu şekilde gözaltına alındığı açıklandı.

Rodríguez’in, güvenlik güçlerine sivillerin cep telefonlarını inceleme yetkisi verdiği de iddialar arasında yer aldı.

Öte yandan, muhalefet lideri ve 2025 Nobel Barış Ödülü sahibi María Corina Machado, en kısa sürede Venezuela’ya dönmeyi planladığını açıkladı.

Ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın, Machado’nun halk desteğinin yeterli olup olmadığı konusunda şüpheleri olduğunu söylediği ileri sürüldü.

COLECTİVOS NEDİR?

Colectivos, Venezuela’da Bolivarcı hükümeti, Büyük Vatansever Cephe’yi (GPP) ve iktidardaki Birleşik Sosyalist Parti’yi (PSUV) destekleyen, çoğunlukla silahlı ve yarı-paramiliter yapılar olarak biliniyor.

“Colectivo” kelimesi İspanyolcada “kolektif” anlamına geliyor. Zaman içinde bu ifade, Venezuela’da özellikle yoksul mahallelerde faaliyet gösteren düzensiz silahlı gruplar için kullanılan bir şemsiye kavrama dönüştü.

Ancak terim yalnızca silahlı grupları ifade etmiyor. Aynı zamanda:

mahalle dernekleri,
sosyal dayanışma ağları,
kültürel ve politik topluluklar

gibi silahsız sivil yapılanmalar için de kullanılabiliyor.

Bazı colectivos, ilk dönemlerinde mahallelerde sosyal faaliyetler yürüttüklerini, kültürel etkinlikler düzenlediklerini ve siyasi katılımı teşvik ettiklerini savundu. Üyeleri, kendilerini demokrasi ve halkçı örgütlenme savunucuları olarak tanımladı.

Zamanla bu yapıların bir bölümünün silahlı ve baskıcı aktörlere dönüştüğü, özellikle hükümet karşıtı protestolar sırasında sahada aktif rol oynadığı yönünde çok sayıda iddia ve rapor yayımlandı.

YAYGINLIK VE KONTROL ALANI

2019 itibarıyla Venezuela genelinde onlarca colectivo bulunduğu belirtiliyor.
2018’de yayımlanan InSight Crime raporuna göre, yalnızca Caracas’taki 23 de Enero mahallesinde 46 ayrı colectivo faaliyet gösteriyor.
2017 verilerine göre colectivos, 16 eyalette etkin ve Venezuela kentlerinin yaklaşık yüzde 10’unda fiilî kontrol sağlıyor.

Bazı kaynaklara göre, Venezuela’nın istihbarat kurumlarında görev yapan bazı personelin de colectivos içinde yer aldığı ileri sürülüyor. Bu kurumlar arasında: