İşçiler işsiz kaldıklarında gerekli koşulları sağlamaları halinde İşsizlik Sigortası Fonu’nda işsizlik ödeneği alabiliyor. Fonun ana geliri, işveren, işçi ve devletin ödediği primlerden oluşuyor. İşsizlik sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere sigortalının Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası’nda belirtilen prime esas aylık brüt kazancı üzerinden işveren yüzde 2, sigortalı yüzde 1 ve devlet de yüzde 1 oranında işsizlik sigortası primi ödüyor.
TBMM Genel Kurul gündeminde bulunan “torba teklif” ile yüzde 1 oranındaki devlet katkısını yarısına kadar artırma veya yarısına kadar indirme konusunda Cumhurbaşkanına yetki veriliyor. Teklife yönelik etki analizinde, İşsizlik Sigortası Fonu’nun 2024 yılında 162 milyar lira, 2025 yılında ise 269.5 milyar lira gelir fazlası verdiği belirtildi. 2025 yıl sonu itibarıyla gelir fazlası dahil fon varlığının yaklaşık 628.5 milyar lira olduğu belirtildi.
2026 yılında fonun 151 milyar lira gelir fazlası vermesi öngörülüyor. Analizde, fonun gelir fazlası ve varlığı göz önünde bulundurulduğunda mevcut gelirleriyle giderlerini karşılayabildiği, devlet katkısının Cumhurbaşkanı kararıyla yarısına kadar indirilmesi halinde bütçeden ek bir harcama yapılmasının önüne geçileceği belirtildi.
‘65 MİLYAR GELECEK’
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi, CHP Manisa Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, düzenleme ile 65 milyar liralık tasarruf sağlanacağına dikkat çekti. Bakırlıoğlu, fonun zaten işsiz yurttaşlardan çok işverene teşvik adı altında aktarıldığına işaret ederek, “Mart 2002’den bu yana işsizlik ödeneğine 22 milyon 942 bin 902 kişi başvurmuş ancak sadece 12 milyon 263 bin 161 kişi ödenek almaya hak kazanmış. Yani başvuran her iki kişiden biri ancak maaş alabilmektedir. İşsiz kalan yurttaşlarımız için hal buyken söz konusu fondan patronlara geçen sene 97 milyar lira teşvik verilmiştir. Aynı yıl işsize ödenen para ise sadece 80 milyar lira olmuştur” dedi.
‘KAYNAK EMEKLİYE YOK’
Bakırlıoğlu, komisyondan geçen teklif yasalaşınca bütçeden yaklaşık 65 milyar liralık tasarruf sağlanacağına işaret ederek, “Hep söylüyoruz, iktidar kaynağı sadece emekli ve işsize bulamıyor. Yoksa kaynak yaratmakta çok mahir” diye konuştu.
2025 yılı şubat ayında 487 bin işsize maaş verildiğini, 2026 yılı şubat ayında ise bu rakamın 540 bin kişiye çıktığını belirten Bakırlıoğlu, işsizliğin her geçen gün katlanarak arttığını söyledi. Ülkenin içinde bulunduğu ağır ekonomik krizin faturasının önce yurttaşa kesildiğini dile getiren Bakırloğlu, şunları söyledi:
“2025 yılında işsizlik ödeneğinden yararlanmak için 1 milyon 841 bin kişi başvurmuş ancak yalnızca 882 bin kişi maaş alabilmiş. Hem kendim hem partimiz defalarca işsizlik ödeneğinden daha fazla yurttaşımızın, daha uzun süre ve miktarda yararlanmasını sağlamak için kanun teklifi verdik. Ama maalesef bir şey değişmedi. 2025 yılı sonu itibariyle fon varlığı yaklaşık 628.5 milyar lira olmuş ve bunun sadece 80 milyarı işsize verilmiştir. Patronlar ise teşvik adı altında bu fondan 97 milyar lira para almış. İşçinin parası, dönüp dolaşıp yine patronun cebine girdi. Bu fon eliyle, işçinin parasıyla patronu destekleyen bir sistem kurulmuş durumda. İşçiye, emekliye gelince ‘kaynak yok’ diyen iktidar, iş kendine gelince çok güzel kaynak yaratıyor.”
‘NİYE EMEKÇİDEN KESİLEN DÜŞÜRÜLMÜYOR?’
Bakırlıoğlu, fon gelir fazlası veriyorsa, o zaman emekçilerinden kesilen primin değil de neden devlet katkısının indirildiğine de dikkat çekti.
‘HERKES KÂRDA İŞÇİ ZARARDA’
CHP’li Bakırlıoğlu, şöyle devam etti:
“İktidar samimiyse önce kendi cebini değil, yurttaşın cebini düşünsün. İşsizlik Sigortası Fonu işsizler için kurulmuş bir fondur. Ama yıllardır görüyoruz ki bu fon işsizden çok işverene çalışıyor. Yani fon büyüyor ama işsiz bundan faydalanamıyor. İşin özeti şu ki; bütçe kârda, patron kârda, işçi yine zararda.”
Bu arada teklif ile kamunun elindeki ihtiyaç fazlası taşınmazların özelleştirilmesine de kapı açılıyor. Bu yolla 35-45 milyar TL tutarında bir kaynak oluşturulması da hedefleniyor. Sağlanan bu kaynaklara karşın ise emeklilerin bayram ikramiyesinde artış yapılmadı.
