Türkiye'de birçok kişi, hapları yutmakta zorlandığında çözümü onları kırmakta ya da çiğnemekte buluyor. Oysa uzmanlar bu alışkanlığın sanıldığı kadar masum olmadığını, bazı ilaçların formunun bozulmasıyla etkinliğini kaybedebileceğini ve hatta ciddi sağlık riskleri doğurabileceğini vurguluyor. Kontrollü salınım ya da mideyi koruyucu kaplamayla üretilen ilaçların parçalanması, hem tedaviyi etkisiz hale getiriyor hem de hastaları doz aşımı ve yan etki tehlikesiyle karşı karşıya bırakıyor.
Cumhuriyet’e konuşan İstanbul Eczacı Odası Yönetim Kurulu üyesi Ali ihsan Akyıldız, her ilacın hastalığa etki etmesi için alınması gereken uygun yolları olduğunu belirterek “Örneğin bazı ilaçların ağızdan su ile yutularak, bazılarının çiğnenerek, bazılarının ise dil altında eriyerek alınması gerekir. Eğer yutulması gereken bir ilaç çiğnenerek alınır ise hastalığın tedavisi etkili olmaz” dedi.
Her ilacın farklı saklama koşulları olduğuna değinen Akyıldız, “Doktorun önerdiği ilacı dozuna uygun olacak şekilde eczacıya danışarak kırıp alabilirsiniz. Fakat saklama koşulları için dikkatli olunmalıdır. Bazı ilaçlar ise kırılmaya ve bölünmeye uygun değildir. Suda eriyen ilaçlar ve kapsül tarzı olan ilaçlar bunlara örnek verilebilir” diye konuştu.
İlaç kırıldığında ya da ambalajından çıkarıldığında havayla temas etmesi durumunda etki mekanizmasında değişiklikler olabileceğini ifade eden Akyıldız, “İlacın etkisi azalabileceği gibi tamamen etkisiz hale de gelebilir. Bu sebeple ilaçlar alınmadan hemen önce uygun koşullarda açılmalı ve uygulanmalıdır. Ezilmesi gereken durumlarda yine ilacın formuna uygun ise temizlik koşullarına uygun olacak şekilde ezilmesi sağlanıp uygulanabilir” diye ekledi.
YUTMAYA DİKKAT
Yaşlılarda yutma güçlüğüne dikkat edilmesi gerektiğini söyleyen Akyıldız, “İlacın akciğere kaçması kişi için oldukça riskli bir süreç. Bu sebeple ilaçların ezilerek verilmesi, suda eritilmesi ya da suyun daha yoğunlaştırılarak verilmesi gereken formlar gözden geçirilmeli. İlacın formu uygun ise muhakkak temiz koşullarda ezilmeli ve o şekilde uygulanmalıdır. Mesela ilaç bölünecekse evde bunun bir bıçakla veya keskin bir şeyle değil, muhakkak tablet bölücü, tablet kırıcı gibi profesyonel aletlerle yapılması gerekir” ifadelerini kullandı.
