Türkiye üzerinden İsrail'e ham petrol sevkiyatının sürdüğü iddiaları Meclis gündemine taşındı. Emek Partisi (EMEP) İstanbul Milletvekili İskender Bayhan ile Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı'na soru önergesi verdi.
Önergede, Energy Embargo for Palestine (EEFP) ve Progressive International tarafından hazırlanan rapora atıf yapılarak, "Mayıs 2024’ten bu yana Ceyhan Limanı üzerinden İsrail'e en az 57 ayrı sevkiyatla yaklaşık 6 bin 463 kiloton ham petrol gönderildiğinin belgelendiği" ifade edildi.
Milletvekilleri, sevkiyatların resmi kayıtlarda İsrail varışlı olarak gösterilmediğini, tankerlerin AIS takip sistemlerini kapattığını ve uydu görüntüleriyle doğrulanan karartma yöntemleri kullanıldığını ileri sürdü.
Önergede, taşınan petrolün büyük bölümünün Bakü–Tiflis–Ceyhan (BTC) Boru Hattı üzerinden geldiği, hattın Türkiye bölümünden BOTAŞ'ın sorumlu olduğu hatırlatılarak, ambargo açıklamalarına rağmen nihai varış noktalarının denetlenip denetlenmediği soruldu. Bayhan ve Karaca, Türkiye'nin BTC hattı üzerinden taşınan her varil petrol için 1,27 dolar transit gelir elde ettiğinin kamuoyuna açıklandığını belirterek, ambargo ilanından sonra İsrail'e giden sevkiyatlardan ne kadar gelir sağlandığını da Bakanlığa sordu.
Önergede ayrıca, sevkiyatların büyük bölümünün Yunanistan merkezli iki denizcilik şirketi tarafından gerçekleştirildiği, bu şirketlerin liman hizmetleri ve transit geçişler kapsamında hangi kurumlara ne kadar ödeme yaptığına ilişkin sorular yer aldı. İsrail rafinerilerinde işlenen petrolün askeri amaçlarla kullanıldığına işaret edilen önergede, Türkiye’nin Ceyhan Limanı ve BTC hattı üzerinden bu sevkiyatlara neden izin verdiği soruldu. AIS sistemlerini kapatan tankerler hakkında herhangi bir yaptırım uygulanıp uygulanmadığı da gündeme getirildi.
BOTAŞ SONRA NİHAİ NOKTAYI DENETLEDİ Mİ?
EMEP'li milletvekilleri, Türkiye'nin tam bir enerji ambargosu uygulayıp uygulamayacağını ve İsrail'e yönelik tüm petrol sevkiyatlarının kalıcı biçimde durdurulup durdurulmayacağını da Bakan Bayraktar’a yöneltti. EMEP'li Karaca ve Bayhan'ın Bakan Bayraktar'a yönelttiği sorulardan bazıları şu şekilde:
-Raporda, Mayıs 2024 tarihinden Aralık 2025 tarihine kadar Ceyhan Limanı’ndan İsrail'e en az 57 gizli ham petrol sevkiyatı yapıldığı belgelenmektedir. Bakanlığınız bu sevkiyatların varlığını kabul etmekte midir? Kabul etmiyorsa, raporda sunulan uydu görüntüleri, AIS verileri ve liman kayıtlarını hangi gerekçeyle geçersiz saymaktadır?
-Bakü–Tiflis–Ceyhan Boru Hattı üzerinden taşınan ham petrolün Türkiye bölümünden BOTAŞ’ın sorumlu olduğu bilinmektedir. BOTAŞ, ambargo kararından sonra BTC hattı üzerinden taşınan petrolün nihai varış noktasını denetlemiş midir?
-Türkiye’nin BTC hattı üzerinden taşınan her varil petrol için 1,27 ABD doları transit gelir elde ettiği, AKP milletvekili Özlem Zengin tarafından kamuoyuna açıklanmıştır. Ambargo ilanından sonra İsrail’e giden petrol sevkiyatlarından toplam ne kadar transit gelir elde edilmiştir?
-Bu sevkiyatlar sırasında elde edilen gelirler dikkate alındığında, Türkiye’nin fiilen İsrail’in savaş ve soykırım tedarik zincirinde bir lojistik merkez haline getirildiği iddiası Bakanlığınız tarafından reddedilmekte midir?
