CHP’li milletvekilleri emeklilerin hakları için TBMM’de nöbetini sürdürürken, CHP Genel Başkan Yardımcısı Özgür Karabat’tan da konuyla ilgili yazılı bir açıklama geldi. Karabat, AKP iktidarı döneminde emeklilik sisteminin adım adım çökertildiğini, bunun da çalışma hayatını kökten bozduğunu ifade etti.
‘4,9 MİLYON KİŞİ TABAN EMEKLİ AYLIĞI ALIYOR’
Özgür Karabat, emeklilik sisteminin bir ülkenin en temel sosyal güvenlik mekanizmalarından biri olduğunu vurgulayarak, “Buradaki bozulma, kayıt dışılığı ve sömürüyü yaygınlaştırır. Sonuçta ortaya kalitesiz, güvencesiz ve adaletsiz bir ekonomi çıkar” değerlendirmesinde bulundu. Ödenen primlerin karşılığının alınamadığını belirten Karabat, emeklilere fiilen tek tip maaş dayatıldığını söyledi. Karabat’ın aktardığı verilere göre yalnızca 5-6 yıl önce yaklaşık 1 milyon olan taban emekli maaşı alan kişi sayısı bugün 4,9 milyona ulaştı. Her üç emekliden biri en düşük maaşa mahkum edilmiş durumda ve bu tabloyu gören yurttaş, “Ben niye prim ödeyeyim” diye soruyor.
‘PRİM ÖDEMENİN ANLAMI KALMADI’
Özgür Karabat, 2003 yılında ortalama emekli aylığının asgari ücretin yüzde 36 üzerinde olduğunu, bugün ise yüzde 40 artırılsa bile asgari ücrete ancak yaklaşabildiğini anımsattı. Çalışmak zorunda kalan emeklilerin oranındaki artışa da dikkat çeken Karabat, 2002 yılında çalışan veya iş arayan emeklilerin oranı yüzde 36,6 iken, Aralık 2024 itibarıyla bu oranın yüzde 65,7’ye yükseldiğini söyledi. Avrupa Birliği ülkelerinde ise çalışan emekli oranının ortalama yüzde 10 seviyesinde olduğunu belirten Karabat, “Avrupa’da emeklilik refahın bir parçasıyken, Türkiye’de emeklilik yoksulluğun adı oldu. Avrupalı emekliler dünya turunda, bizim emekliler kent lokantası kuyruğunda” ifadelerini kullandı. Karabat ayrıca, ortalama emekli aylığının kişi başına GSYH’ye oranının 2002’de yüzde 46,4 iken 2025’te yüzde 29’a gerilediğini aktarırken, emekli aylıkları ve hak sahiplerine yapılan ödemelerin GSYH’ye oranının AB-27 ülkelerinde ortalama yüzde 9,8, Türkiye’de ise yalnızca yüzde 3,7 olduğunu vurguladı.
‘MESELE KAYNAK YETERSİZLİĞİ DEĞİL’
Özgür Karabat açıklamasında, emeklilerin günlük hayatta yaşadığı yoksulluğu da somut örneklerle anlattı. “Emekli pazarda etikete bakıyor, eczanede ilacından vazgeçiyor, torununa harçlık veremiyor” diyen Karabat, bunun sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmadığını söyledi. Yap-işlet-devret projelerine, garanti ödemelere ve faize trilyonlarca lira kaynak ayrılırken, emeklilere “kaynak yok” denilmesini sert sözlerle eleştiren Karabat, sorunun kaynak yetersizliği değil, siyasi tercih meselesi olduğunun altını çizdi. “Emekliye değil, betona ve faize öncelik veren bir anlayışın faturası milyonlara kesiliyor” ifadelerini kullandı. Yaşananların artık bir vicdan meselesi haline geldiğini belirten Karabat, “Türkiye’de emeklilik artık bir hak değil, yoksulluk sınavı haline getirildi. Bu düzen değişmeden adalet gelmez” ifadelerini kullandı.
