Ankara’da düzenlenecek NATO liderler zirvesine iki haftadan kısa bir süre kaldı. Zirveye ABD Başkanı Donald Trump’ın katılacağı daha önce duyurulmuştu. Ayrıca, Trump’ın ve kabinesinin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve kabinesiyle ikili ziyaret kapsamında görüşmeler yapabileceği öğrenildi. Böyle olunca da gözler, Türkiye-ABD ilişkilerinde sorunlu alanlara çevrildi.
F-35’E ‘4-6 AY’ DENMİŞTİ
Bu konuda akıllara ilk F-35’ler geliyor. Türkiye, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi tedarik ettiği gerekçesiyle, 2019 yılında, ortak üreticisi olduğu F-35 5. nesil savaş uçağı programından çıkarılmıştı. Türkiye, savunma alanındaki açığını kapatabilmek için geçtiğimiz yıl İngiltere ile, Eurofighter 4.5. nesil savaş uçakları konusunda anlaşmıştı. Ancak ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack’ın, geçtiğimiz yılın aralık ve bu yılın ocak ayında kullandığı sözler hâlâ hafızalarda. Barrack, Türkiye’nin F-35’e sahip olabilmesi için, S-400’lerin operasyonel olmaması ve Türkiye’nin S-400’lere sahip olmaması gerektiğini söylemişti. İlk konunun halledildiğini ifade eden Barrack, “İkincisi biraz daha zor. İnanıyorum ki bu konu önümüzdeki 4 ya da 6 ay içerisinde çözülecek” demişti. Verilen tarih, temmuza denk geliyor.
F-16’LAR VE KAAN MOTORLARI
Yalnızca F-35’ler değil, modernleştirilmiş F-16’lar ve KAAN Milli Muharip Uçak’ın motorları da Türkiye ile ABD’nin problem başlıkları arasında. Türkiye, F-35 programından çıkarıldıktan sonra, 2021 yılında, 40 adet F-16 Blok 70 Viper 4.5. nesil savaş uçağı almak istedi. Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler de Kasım 2024’te, bu uçaklar için ABD’ye 1,4 milyar dolar başlangıç ödemesi yapıldığını söyledi. Ancak tedarik hâlâ gerçekleşmedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçtiğimiz ocak ayında, konu ile ilgili pazarlık yapıldığına işaret ederek, ABD’den piyasa koşullarıyla uyumlu bir fiyatlandırma beklediklerini belirtti. KAAN motorları konusu ise Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın geçtiğimiz yıl ABD’deki açıklamasıyla gündeme geldi. Fidan, KAAN’ın ilk serisinin üretimi için ABD’den gelecek motorların, ABD Kongresi’nin onayına takıldığını ifade etti. Trump’ın ziyareti sırasında bu başlıklarla ilgili gelişme yaşanıp yaşanmayacağı merak konusu oldu.
ANKARA İYİMSER DEĞİL
Cumhuriyet’in edindiği bilgilere göre Ankara’da, bu konuların zirve sırasında çözüleceğine yönelik bir beklenti hakim değil. Özellikle F-35 konusunda “Trump’ın irade sahibi olduğu”, ancak ABD’deki Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası’nın (NDAA) bu tedariki engellediği ifade ediliyor. Bunun yanında F-16 ve KAAN motoru konularında da yine somut adımlar beklenmediği, ancak savunma sanayi alanında yeni işbirliklerinin ortaya çıkabileceği dile getiriliyor.
